EU kích hoạt cơ chế đặc biệt giúp Ukraine lấp đầy khoảng trống phòng không

Trong bối cảnh xung đột kéo dài, Ukraine vừa nhận được một tín hiệu "đèn xanh" quan trọng, cho phép nước này củng cố đáng kể khả năng phòng không trước các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV/drone) từ Nga.

Cụ thể, theo trang Insight EU Monitoring, các quốc gia thành viên EU ngày 8/9 đã thông qua một cơ chế miễn trừ, cho phép Ukraine mua các linh kiện thiết yếu cho hệ thống phòng không Patriot, sử dụng khoản vay trị giá hàng tỷ Euro từ EU.

Cùng ngày, theo Anadolu, Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen đã hoan nghênh việc các quốc gia thành viên EU đồng ý cấp cho Ukraine cơ chế miễn trừ đặc biệt liên quan việc mua các linh kiện thiết yếu cho hệ thống phòng không Patriot.

"Cùng với Tổng thư ký NATO Rutte, tôi hoan nghênh thỏa thuận của các quốc gia thành viên về việc cấp cơ chế miễn trừ để Ukraine có thể mua các linh kiện thiết yếu cho hệ thống phòng không Patriot", bà Von der Leyen cho biết trong một tuyên bố ngày 8/9.

Tổng thư ký NATO Mark Rutte và Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen. Ảnh: Euractiv

Theo bà Von der Leyen, điều này trực tiếp mở khóa đợt giải ngân tiếp theo trị giá 3,2 tỷ Euro (3,7 tỷ USD) thuộc "Khoản vay Hỗ trợ Ukraine". Đợt giải ngân tương tự trước đó trị giá 8,4 tỷ Euro (9,8 tỷ USD) cũng bao gồm cả kinh phí dành cho phòng không.

Tất cả sẽ giúp Kiev bảo vệ tốt hơn không phận trước các cuộc tấn công của đối phương, người đứng đầu EU cho hay.

Bà Von der Leyen khẳng định, EU sẽ tiếp tục hợp tác chặt chẽ với NATO và các đồng minh để hỗ trợ Ukraine cũng như tăng cường năng lực quốc phòng châu Âu.

Song song với động thái của EU, Vương quốc Anh ngày 8/9 cũng công bố đóng góp 100 triệu Bảng Anh (135 triệu USD) thông qua cơ chế "Danh sách yêu cầu ưu tiên của Ukraine" (PURL) thuộc NATO.

Khoản tiền này dành cho tên lửa Patriot và các thiết bị phòng không khác, dự kiến được giao trước mùa đông, để giúp Ukraine bảo vệ cơ sở hạ tầng quan trọng, người dân và lực lượng vũ trang trước các cuộc tấn công liên tiếp của đối phương.

Phía Ukraine đã nhiều lần nhấn mạnh tính cấp thiết của việc tăng cường phòng không trước mùa đông.

Tại cuộc họp bất thường của Hội đồng NATO-Ukraine tại trụ sở NATO ở Brussels ngày 7/9, Thứ trưởng Quốc phòng Ukraine Sergiy Boyev khẳng định "tính kịp thời quan trọng hơn khối lượng", vì hệ thống phòng không và drone sẽ quyết định diễn biến mùa đông.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy cũng từng khẳng định đất nước ông sẵn sàng mua tên lửa cho hệ thống Patriot, nhưng cần quyết định chính trị từ các đối tác.

Các biện pháp mới nhất này tiếp nối những cam kết trước đó tại các cuộc họp theo định dạng Ramstein, trong đó các đối tác đã cam kết khoảng 1 tỷ USD cho sáng kiến PURL, trong khi Đức thông báo sẽ mua số tên lửa Patriot trị giá 200 triệu USD.

Ukraine đang tìm kiếm thêm nguồn lực trong bối cảnh các cuộc tấn công bằng tên lửa và drone của Nga tiếp tục gây áp lực lên hệ thống phòng không của quốc gia Đông Âu.

Việc các quốc gia thành viên EU kích hoạt cơ chế đặc biệt từ đó mở khóa 3,2 tỷ Euro hỗ trợ cho Ukraine được kỳ vọng sẽ giúp nước này lấp đầy khoảng trống phòng không, giảm thiểu thiệt hại từ các cuộc tấn công kết hợp bằng tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình và UAV của Nga.

Quyết định của các nước thành viên EU không chỉ mang tính kỹ thuật mà còn thể hiện sự ủng hộ chính trị rõ ràng.

Bằng cách kích hoạt cơ chế đặc biệt cho phép Ukraine mua các linh kiện thiết yếu cho hệ thống phòng không Patriot, EU đã có hành động cụ thể góp phần tăng cường cả khả năng phòng không của Ukraine lẫn tư thế quốc phòng chung của lục địa.

Với khoản giải ngân mới và sự hỗ trợ bổ sung từ Anh cùng các đối tác khác, Kiev được kỳ vọng sẽ có thêm nguồn lực quan trọng để đối phó với các cuộc tấn công ngày càng phức tạp trong thời gian tới.

Minh Đức (Theo Insight EU Monitoring, Anadolu)