Rắc rối tiếp tục gõ cửa gã khổng lồ đóng tàu Hàn Quốc liên quan dự án LNG Nga ở Bắc Cực

Đầu tháng này, Hanwha Ocean thông báo qua Sở Giao dịch Chứng khoán Hàn Quốc (KRX) rằng họ đã nhận được yêu cầu trọng tài do LLC Arctic LNG 2 – chủ sở hữu dự án Arctic LNG 2 của Nga – đệ trình lên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Singapore (SIAC) nhằm đòi bồi thường thiệt hại.

Arctic LNG 2 là dự án khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) quy mô lớn của Nga ở Bắc Cực, trong đó Novatek nắm 60% cổ phần. Dự án từng được kỳ vọng trở thành một trong những nhà máy LNG lớn nhất của Nga với công suất thiết kế 19,8 triệu tấn mỗi năm.

Tuy nhiên, các lệnh trừng phạt của Mỹ liên quan đến cuộc xung đột Ukraine đã gây ra nhiều khó khăn cho triển vọng của dự án.

Novatek bắt đầu sản xuất tại Arctic LNG từ tháng 12/2023, nhưng việc giao hàng đến người dùng cuối – chủ yếu là châu Á – chỉ bắt đầu từ tháng 8/2024.

Hanwha Ocean (trước đây là Daewoo Shipbuilding & Marine Engineering) từng ký thỏa thuận đóng 6 tàu chở LNG lớp Arc7 cho dự án, gồm 3 tàu cho công ty Sovcomflot của Nga và 3 tàu cho công ty Mitsui O.S.K. Lines của Nhật Bản.

Hợp đồng đóng 3 tàu với Sovcomflot đã bị hủy do ảnh hưởng của các lệnh trừng phạt.

Trong hồ sơ công bố ngày 3/9, Hanwha cho biết Arctic LNG 2 đã đệ đơn yêu cầu trọng tài tại SIAC liên quan đến một hợp đồng đóng tàu đã bị chấm dứt. Số tiền đòi bồi thường lên tới 1,37 nghìn tỷ Won, tương đương khoảng 1,02 tỷ USD.

Theo thông tin chi tiết hơn từ iMarine, đây là yêu cầu trọng tài thứ hai mà Hanwha Ocean phải đối mặt liên quan đến các đơn hàng đóng tàu chở LNG có khả năng phá băng cho dự án Arctic LNG 2.

Ngoài các khiếu nại từ chủ tàu, công ty còn nhận yêu cầu đòi bồi thường từ LLC Arctic LNG 2 – bên thuê tàu và chủ dự án.

LLC Arctic LNG 2 cáo buộc Hanwha Ocean vi phạm các "Thỏa thuận tiếp quản" liên quan đến hợp đồng đóng tàu đã bị chấm dứt trước đó, với số tiền ban đầu khoảng 1,37 nghìn tỷ Won (khoảng 1 tỷ USD).

Tập đoàn đóng tàu khổng lồ Hanwha Ocean của Hàn Quốc đang đối mặt với 2 vụ kiện trọng tài liên quan đến việc các hợp đồng đóng tàu chở LNG có khả năng phá băng bị hủy. Ảnh: Riviera

Tranh chấp tập trung vào 3 tàu chở LNG có khả năng phá băng. Vào tháng 10/2020, Daewoo Shipbuilding & Marine Engineering (nay là Hanwha Ocean) đã ký hợp đồng với 3 chủ tàu Nga là Elixon, Azoria và Glorina để đóng 3 tàu lớp Arc7 dung tích 172.500 m3. Tổng giá trị hợp đồng khoảng 850 triệu USD, với thời hạn giao tàu dự kiến đến ngày 31/7/2023.

Tuy nhiên, do xung đột Nga-Ukraine leo thang và các lệnh trừng phạt nghiêm ngặt của phương Tây, nhà máy đóng tàu đã thông báo chấm dứt các hợp đồng vào tháng 5, tháng 7 và tháng 11/2022.

Vài tháng sau khi hợp đồng bị hủy, 3 chủ tàu Nga đã khởi kiện trọng tài tại SIAC vào tháng 5/2023, yêu cầu Hanwha Ocean thực hiện hợp đồng và bồi thường thiệt hại lên tới 1,159 nghìn tỷ won (khoảng 862 triệu USD theo tỉ giá hiện hành).

Vụ việc này vẫn đang tiếp diễn, với việc các bên tiếp tục trao đổi hồ sơ và bằng chứng đến nửa đầu năm 2026. Dù đã hơn 4 năm kể từ khi hợp đồng bị chấm dứt và hơn 3 năm kể từ khi các chủ tàu khởi kiện, tranh chấp vẫn chưa được giải quyết.

Trong khi đó, LLC Arctic LNG 2 – với tư cách là bên vận hành dự án và thuê tàu – gần đây đã đệ đơn trọng tài mới.

Vì không phải bên trực tiếp đặt hàng, Arctic LNG 2 không thể khởi kiện dựa trên hợp đồng đóng tàu gốc mà dựa vào cáo buộc Hanwha Ocean vi phạm "Thỏa thuận tiếp quản". Đây là loại thỏa thuận cho phép bên thứ ba can thiệp và thực hiện một số quyền khi các bên ký kết ban đầu không thực hiện đúng nghĩa vụ.

Theo hồ sơ, số tiền đòi bồi thường khoảng 1,3703 nghìn tỷ won, tương đương khoảng 22,2% tổng tài sản ròng hợp nhất dự kiến của Hanwha Ocean vào cuối năm 2025. Tuy nhiên, thông báo trọng tài chưa nêu cụ thể các khoản thiệt hại hay cơ sở tính toán, nên con số này vẫn mang tính ước tính ban đầu.

Phía Hanwha Ocean cho biết sẽ thành lập hội đồng trọng tài và đệ trình phản biện theo quy tắc của SIAC.

Công ty Hàn Quốc vừa theo đuổi việc bảo vệ pháp lý vững chắc, vừa mong muốn đạt được giải pháp hòa giải. Số tiền yêu cầu bồi thường có thể thay đổi trong quá trình tố tụng.

Các chuyên gia trong ngành nhận định rằng vì tranh chấp với chủ tàu gốc vẫn chưa kết thúc, trong khi bên thuê tàu lại khởi kiện dựa trên quan hệ hợp đồng riêng, mỗi vụ việc cần được xem xét riêng biệt.

Với các tranh chấp cùng xuất phát từ một lô tàu và cùng một dự án, những bất ổn pháp lý liên quan đến hoạt động của Hanwha Ocean với Nga khó có thể được giải quyết trong thời gian gần.

Minh Đức (Theo gCaptain, iMarine News)