Quản lý an toàn thực phẩm dựa trên kiểm soát nguy cơ theo chuỗi cung ứng

Quản lý an toàn thực phẩm dựa trên kiểm soát nguy cơ theo chuỗi cung ứng

Theo ông Chu Quốc Thịnh, Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế, chính sách này có mục tiêu giám sát, đảm bảo ATTP trong toàn bộ chuỗi cung ứng thực phẩm từ sản xuất ban đầu (trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản, thu hái, đánh bắt, khai thác, giết mổ) đến sơ chế, chế biến, phân phối, tiêu thụ và lưu thông trên thị trường, hướng tới phương thức kiểm soát ATTP của các nước phát triển.

Quản lý an toàn thực phẩm từ sản xuất ban đầu

Cụ thể, quy định việc quản lý chuỗi cung ứng sản phẩm từ sản xuất ban đầu đến sơ chế, chế biến, phân phối, tiêu thụ và lưu thông trên thị trường gồm:

Thứ nhất, khâu sản xuất ban đầu. Đại diện Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế cho biết, khâu này kế thừa các quy định của Luật ATTP hiện hành về điều kiện bảo đảm ATTP đối với cơ sở kinh doanh thực phẩm tươi sống. Các cơ sở này tuân thủ các quy định của pháp luật chuyên ngành về giống cây trồng, vật nuôi, phân bón, thức ăn chăn nuôi, thuốc bảo vệ thực vật,..., quy định về kiểm dịch, vệ sinh thú y, kiểm dịch thực vật,..., quy định về xử lý chất thải.

Dự thảo sửa đổi Luật ATTP tiếp tục quy định cụ thể thực phẩm sau thu hái, đánh bắt, khai thác, giết mổ phải đáp ứng mức giới hạn dư lượng thuốc thú y, thuốc bảo vệ thực vật và các tác nhân gây ô nhiễm trong thực phẩm theo quy định của Ủy ban tiêu chuẩn thực phẩm quốc tế (Codex) để đảm bảo an toàn khi sử dụng trực tiếp hay chế biến.

Đối với cơ sở sản xuất tại nước xuất khẩu, sẽ tiếp tục duy trì các quy định của Luật ATTP về việc giao Chính phủ quy định trình tự, thủ tục kiểm tra nhà nước về ATTP tại nước sẽ xuất khẩu thực phẩm vào Việt Nam theo điều ước quốc tế mà nước ta là thành viên; thủ tục đăng ký quốc gia, vùng lãnh thổ và cơ sở sản xuất, kinh doanh tại nước ngoài xuất khẩu thực phẩm vào Việt Nam.

Thứ hai, khâu sản xuất. Việc quản lý cơ sở sản xuất thực phẩm trên cơ sở pháp quy hóa chính sách của nhà nước khoản 4 Điều 4 Luật ATTP 2010 về việc thiết lập khuôn khổ pháp lý và lộ trình bắt buộc áp dụng hệ thống Thực hành sản xuất tốt (GMP), phân tích nguy cơ và kiểm soát điểm tới hạn (HACCP) và các hệ thống quản lý ATTP tiên tiến khác trong quá trình sản xuất, kinh doanh thực phẩm, bao gồm:

+ Quy định tất cả các cơ sở kinh doanh trong lĩnh vực thực phẩm phải đáp ứng nguyên tắc thực hành vệ sinh tốt (GHP) theo lộ trình do Chính phủ quy định;

+ Quy định các cơ sở sản xuất thực phẩm phải đáp ứng hệ thống quản lý ATTP tiên tiến HACCP; ISO 22000; IFS; BRC; FSSC 22000 và các hệ thống quản lý ATTP tiên tiến khác. Dự kiến, Chính phủ sẽ quy định chi tiết các cơ sở phải đáp ứng hệ thống quản lý an toàn thực phẩm tiên tiến và lộ trình thực hiện, gồm: cơ sở sản xuất thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt, thực phẩm dinh dưỡng y học, sản phẩm dinh dưỡng dùng cho trẻ đến 36 tháng tuổi, thực phẩm bổ sung.

+ Tiếp tục quy định cơ sở sản xuất thực phẩm bảo vệ sức khỏe phải đáp ứng điều kiện thực hành tốt (GMP).

Thứ ba, khâu trước khi lưu hành. Khâu này sẽ dựa trên nguyên tắc phân loại thực phẩm để đưa ra biện pháp quản lý phù hợp theo từng nhóm thực phẩm bao gồm: (1) nhóm thực phẩm phải đăng ký bản công bố hoặc công bố tiêu chuẩn áp dụng trước khi lưu hành và được thực hiện hậu kiểm trên thị trường; (2) nhóm thực phẩm không phải thực hiện công bố và được thực hiện hậu kiểm trên thị trường.

...đến khâu lưu hành trên thị trường

Thứ tư, khâu lưu hành trên thị trường. Các biện pháp quản lý để thực hiện việc hậu kiểm thực phẩm lưu thông trên thị trường, bao gồm quy định về (1) hệ thống kiểm nghiệm; (2) thu hồi và xử lý thực phẩm; (3) tăng cường thông tin truyền thông; (4) tăng cường trách nhiệm của cơ sở kinh doanh thực phẩm, chủ quản nền tảng thương mại điện tử trong hoạt động kinh doanh thực phẩm theo phương thức thương mại điện tử; (5) thực hiện phân tích nguy cơ, phòng ngừa ngăn chặn sự cố, khắc phục sự cố, truy xuất nguồn gốc; (6) các biện pháp xử lý khi phát hiện trường hợp nguyên liệu làm thực phẩm, phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến thực phẩm bị sử dụng sai mục đích, lạm dụng thành các chất có hại.

Bên cạnh đó, tiếp tục duy trì quy định điều kiện bảo đảm ATTP đối với cơ sở kinh doanh thực phẩm; hệ thống chất lượng, tài liệu chuyên môn kỹ thuật và nhân sự phù hợp để đảm bảo ATTP trong quá trình lưu thông.

Các cơ sở sản xuất ban đầu áp dụng một trong các tiêu chuẩn thực hành nông nghiệp tốt: Global GAP, ASEAN GAP, hữu cơ, RA; thực phẩm được sản xuất từ các cơ sở áp dụng hệ thống thực hành sản xuất tốt (GMP) hoặc đáp ứng điều kiện sản xuất HACCP; ISO 22000; IFS; BRC; FSSC 22000 sẽ được miễn cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện ATTP.

Khuyến khích Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội, hiệp hội ngành hàng có vai trò tham gia giám sát doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm, thông qua cơ chế kiểm soát nội bộ hoặc thông qua người tiêu dùng, cung cấp cho cơ quan quản lý nhà nước về ATTP các thông tin liên quan đến hành vi vi phạm, sự cố về ATTP và đẩy mạnh các biện pháp truyền thông nâng cao ý thức tuân thủ cho doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm.

Quy định kiểm tra theo kế hoạch và kiểm tra đột xuất, hình thức, thời gian, tần suất kiểm tra và quy định mức xử phạt tối đa về vi phạm hành chính.

Cục An toàn thực phẩm cũng cho biết, dự thảo sửa đổi Luật ATTP cũng đề cập việc xây dựng dữ liệu tập trung liên thông để thực hiện quản lý ATTP trong toàn bộ chuỗi cung ứng thực phẩm theo chính sách số hóa và xây dựng hệ thống thông tin dữ liệu ATTP quốc gia liên thông.

Hiền Minh