F-22 thực hiện chuyến bay đầu tiên vào năm 1997, dây chuyền sản xuất dừng năm 2011, nhưng nhiều năng lực thực sự của nó vẫn còn được giữ kín. Trái với suy nghĩ phổ biến, máy bay này không được đặt tên theo một loài khủng
Cách đây 28 năm, ngày 7/9/1997, F-22 Raptor lần đầu cất cánh, đánh dấu kỷ nguyên của tiêm kích thế hệ 5. Đến nay, nó vẫn vô đối trong nhiều hạng mục tính năng. Mỹ chưa bao giờ xuất khẩu dòng máy bay này, và các khả năng thực sự của nó được bảo mật nghiêm ngặt.
F-22 có giá thành cực kỳ đắt đỏ. Vào cuối những năm 2000, tổng chi phí mỗi chiếc (bao gồm cả nghiên cứu phát triển) ước tính vào khoảng 380 triệu USD.
Raptor không phải khủng long
Tên chính thức của F-22 là Raptor. Nhiều người nghĩ nó ám chỉ loài khủng long Velociraptor thời tiền sử. Thực tế, "raptor" trong tiếng Anh nghĩa là chim săn mồi - tiếp nối truyền thống đặt tên của Không quân Mỹ sau F-15 Eagle và F-16 Fighting Falcon.
Chưa từng có loài khủng long nào được gọi chính thức là "raptor". Liên hệ này xuất phát từ bộ phim Jurassic Park, nơi các nhân vật rút ngắn tên gọi (Triceratops thành Trike, Tyrannosaurus thành T-Rex, Velociraptor thành Raptor).
Điều thú vị là Lockheed ban đầu muốn đặt tên máy bay là Lightning II (sau này dùng cho F-35) hoặc SuperStar, trong khi Không quân Mỹ lại chuộng tên Rapier. Tuy nhiên, đến tháng 4/1997, máy bay được công bố với tên F-22 Raptor.
Ký hiệu F-22
Khi ra mắt công chúng năm 1997, máy bay được đặt tên F-22. Đến năm 2002, Lầu Năm Góc đổi ký hiệu thành F/A-22, thêm chữ A (Attack - tấn công) theo hệ thống định danh ba quân chủng, nhằm nhấn mạnh khả năng tấn công mặt đất bên cạnh vai trò tiêm kích chính.
Trên thực tế, F-22 luôn được thiết kế chủ yếu cho ưu thế trên không, còn tấn công mặt đất chỉ là năng lực phụ. Nhưng sau khi tiêu tốn 74 tỷ USD cho nghiên cứu và sản xuất, Quốc hội Mỹ muốn nhiều hơn là một chiếc máy bay đơn nhiệm, nên Lầu Năm Góc buộc phải điều chỉnh nhãn hiệu.
Cuối cùng, năm 2005, ký hiệu được đổi thành F-22A. Chữ A chỉ biến thể sản xuất đầu tiên. Không có F-22B hay F-22C nào từng ra đời.
Khả năng siêu cơ động của F-22
Các nhà phân tích Nga thường tuyên bố rằng F-22 chỉ mạnh ở tầm xa, còn Su-27 và các biến thể có thể dễ dàng qua mặt trong không chiến gần nhờ những màn biểu diễn như động tác Cobra.
Thực tế, Raptor được thiết kế cho khả năng cơ động cực cao. Khí động học tiên tiến, tải cánh thấp và động cơ vector lực đẩy với vòi phun dẹt độc đáo mang lại khả năng điều khiển siêu hạng. Nhiều màn trình diễn công khai đã chứng minh năng lực nhào lộn của nó.
F-22 "Beast Mode"
Tham khảo thêm
