Quản trị bao trùm đặt con người và xã hội vào trung tâm
Sáng 5/10, tại Hà Nội đã Diễn đàn quốc tế thường niên về Quản trị công năm 2026, với chủ đề "Quản trị bao trùm trong kỷ nguyên phát triển mới: Chuyển đổi hệ thống, đổi mới sáng tạo và Chính phủ sẵn sàng trước tương lai".
Các đại biểu tham dự Diễn đàn quốc tế thường niên về Quản trị công năm 2026 (Ảnh: Nguyễn Điệp).
Phát biểu đề dẫn tại diễn đàn, PGS.TS Nguyễn Bá Chiến – Giám đốc Học viện Hành chính và Quản trị công nêu rõ: một câu hỏi lớn được đặt ra cho diễn đàn là trước một thế giới đang biến đổi nhanh và ngày càng khó dự báo, hệ thống quản trị cần được chuẩn bị như thế nào để giải quyết hiệu quả những vấn đề hôm nay và đủ năng lực ứng phó với những vấn đề của ngày mai?
Theo PGS.TS Nguyễn Bá Chiến, chuyển đổi hệ thống tạo ra những điều kiện mới về thể chế, tổ chức và phương thức vận hành. Đổi mới sáng tạo mở ra những cách thức mới để giải quyết vấn đề. Sẵn sàng trước tương lai đòi hỏi khả năng nhận biết sớm thay đổi, chuẩn bị kế hoạch, điều kiện thực hiện và điều chỉnh cách thức giải quyết vấn đề.
"Quản trị bao trùm đặt con người và xã hội vào trung tâm của quá trình đó, để kết quả phát triển được tiếp cận và thụ hưởng công bằng hơn", PGS.TS Nguyễn Bá Chiến chia sẻ.
Từ cách tiếp cận này, PGS.TS Nguyễn Bá Chiến gợi mở 3 vấn đề để cùng trao đổi. Cụ thể là, chuyển đổi hệ thống phải tạo ra năng lực thực thi tốt hơn, ông cho rằng, những thay đổi về tổ chức, thẩm quyền, quy trình và công nghệ chỉ thực sự có ý nghĩa khi nâng cao khả năng giải quyết công việc trong thực tế.
Đối với Việt Nam, đây là vấn đề rất cụ thể khi tổ chức bộ máy mới, chính quyền địa phương 2 cấp, phân cấp, phân quyền và chuyển đổi số đang đi vào vận hành.
PGS.TS Nguyễn Bá Chiến – Giám đốc Học viện Hành chính và Quản trị công (Ảnh: Nguyễn Điệp).
"Điều cần quan tâm là những thay đổi đó tác động như thế nào đến hoạt động của hệ thống: thẩm quyền được giao có đi cùng điều kiện thực hiện; trách nhiệm có đủ rõ; sự phối hợp giữa các cơ quan và các cấp có thực sự thông suốt; những vấn đề phát sinh có được xử lý kịp thời; chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp thay đổi thực chất như thế nào", PGS.TS Nguyễn Bá Chiến nêu.
Vấn đề nữa được Giám đốc Học viện Hành chính và Quản trị công đưa ra là năng lực quản trị ngày nay trước hết là năng lực giải quyết vấn đề trong điều kiện nhiều biến động.
Theo PGS.TS Nguyễn Bá Chiến, nhiều vấn đề công ngày càng phức tạp, vượt ra ngoài phạm vi của một ngành, một cấp chính quyền và có thể thay đổi ngay trong quá trình xử lý.
Những vấn đề mới cũng liên tục hình thành dưới tác động của công nghệ, biến đổi khí hậu, thay đổi mô hình kinh tế, việc làm và các rủi ro mới.
Điều đó đòi hỏi khả năng nhận diện đúng vấn đề, phát hiện sớm những thay đổi có thể tác động đến phát triển, sử dụng dữ liệu và bằng chứng, phối hợp hành động và điều chỉnh kịp thời khi điều kiện thay đổi.
"Đây cũng là nội hàm quan trọng của Chính phủ sẵn sàng trước tương lai. Nhiều quyết định về thể chế, hạ tầng, nguồn nhân lực và công nghệ cần thời gian dài để phát huy tác dụng. Nhận biết sớm giúp Nhà nước có thêm thời gian chuẩn bị, đánh giá các phương án và chủ động hơn trong lựa chọn chính sách", Giám đốc Học viện Hành chính và Quản trị công nêu.
Đổi mới sáng tạo, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo mở rộng khả năng phát hiện vấn đề, hỗ trợ ra quyết định, tổ chức thực thi và theo dõi kết quả. Cùng với cơ hội đó là yêu cầu về chất lượng dữ liệu, năng lực sử dụng, trách nhiệm giải trình và kiểm soát rủi ro.
Theo ông, một hệ thống quản trị có năng lực cũng phải biết học hỏi từ chính hoạt động thực tiễn. Thông tin từ thực thi cần được sử dụng để kiểm chứng chính sách, nhận ra vấn đề mới và điều chỉnh cách làm. Khả năng học hỏi và điều chỉnh liên tục giúp hệ thống ứng phó tốt hơn với những biến động chưa thể dự liệu đầy đủ từ trước.
Cùng với đó, kết quả và giá trị công cần trở thành thước đo quan trọng của năng lực quản trị phát triển. Theo ông, tuân thủ pháp luật, đúng thẩm quyền và quy trình là những yêu cầu cơ bản của quản trị công.
"Chất lượng quản trị phát triển còn phải được thể hiện bằng kết quả thực tế: vấn đề được giải quyết đến đâu, chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp được cải thiện như thế nào, chi phí xã hội có được giảm bớt, khả năng tiếp cận dịch vụ và cơ hội phát triển có được mở rộng tới mọi người dân và doanh nghiệp", PGS.TS Nguyễn Bá Chiến nêu rõ.
Đồng thời cho rằng, cách tiếp cận giá trị công giúp đánh giá kết quả vượt ra ngoài phạm vi hoạt động của từng cơ quan. Điều cần quan tâm là tác động mà chính sách tạo ra đối với người dân, doanh nghiệp và xã hội, trong đó có mức độ công bằng trong tiếp cận và thụ hưởng kết quả phát triển.
Đây cũng là căn cứ để đánh giá phân cấp, phân quyền chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Phân cấp, phân quyền cần nâng cao khả năng giải quyết công việc ở cấp được giao thẩm quyền.
Chuyển đổi số cần giảm thời gian, chi phí, tăng tính thuận lợi và minh bạch. Công nghệ và trí tuệ nhân tạo cần góp phần nâng cao chất lượng quyết định, thực thi và dịch vụ công.
Kết quả cuối cùng phải được thể hiện ở những vấn đề được giải quyết và những giá trị thực tế mà người dân, doanh nghiệp và xã hội nhận được.
Biến tầm nhìn thành hành động, quyết sách thành kết quả cụ thể
Tại diễn đàn, GS.TS Nguyễn Xuân Thắng - Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương đã trình bày tham luận định hướng tại diễn đàn với chủ đề "Đổi mới quản trị quốc gia trong kỷ nguyên phát triển mới: Định hướng chiến lược đối với Việt Nam".
GS.TS. Nguyễn Xuân Thắng - Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương (Ảnh: Nguyễn Điệp).
Trong phần tham luận, GS.TS Nguyễn Xuân Thắng trao đổi với các đại biểu tham dự diễn đàn về cách tiếp cận và những định hướng chiến lược của Việt Nam trong đổi mới quản trị quốc gia, trên nền tảng phát triển mới tự tin, tự cường để thực hiện mục tiêu trở thành nước phát triển thu nhập cao vào giữa thế kỷ XXI.
GS.TS Nguyễn Xuân Thắng cũng chia sẻ 3 định hướng chiến lược về đổi mới mô hình quản trị quốc gia hiện đại ở Việt Nam trong kỷ nguyên mới. Đó là, xây dựng hệ sinh thái quản trị quốc gia, nâng cao năng lực kiến tạo phát triển của Nhà nước; quản trị thực thi đồng bộ các quyết sách chiến lược để tạo đột phá phát triển; nâng cao năng lực học hỏi, đổi mới trong khu vực công và toàn xã hội.
"Đổi mới quản trị dưới góc nhìn của Việt Nam hiện nay là biến tầm nhìn thành hành động, quyết sách thành kết quả cụ thể. Nhất quán với tinh thần quản trị vì con người. Cùng với nhân dân, Việt Nam mong muốn tiếp tục đối thoại, học hỏi và tăng cường hợp tác quốc tế trên hành trình xây dựng một xã hội mà mỗi người đều được lắng nghe, có cơ hội phát huy sáng tạo, cùng đóng góp, cùng thụ hưởng thành quả phát triển, góp phần xây dựng môi trường hòa bình, ổn định và sự phát triển phồn vinh của mọi quốc gia trên thế giới", GS.TS Nguyễn Xuân Thắng nhấn mạnh.
