Trong bối cảnh Hội nghị Thượng đỉnh Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) đang đến gần, chuyến thăm Trung Quốc của một quan chức cấp cao Nga đang thu hút sự chú ý đặc biệt vì có thể dẫn tới một cuộc gặp tiềm năng giữa các nhà lãnh đạo của 3 cường quốc hàng đầu thế giới.
Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngày 7/10 thông báo, ông Nikolai Patrushev – trợ lý Tổng thống Nga kiêm Chủ tịch Hội đồng Hàng hải Liên bang Nga – sẽ thăm Trung Quốc từ ngày 8-13/10 để hội đàm với ông Vương Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, Bộ trưởng Ngoại giao kiêm Chủ nhiệm Văn phòng Ủy ban Công tác Đối ngoại Trung ương.
Dẫn đầu một phái đoàn bao gồm đại diện từ các cơ quan chính phủ, các công ty hậu cần lớn, các doanh nghiệp đóng tàu cùng các cơ sở khoa học và giáo dục, ông Patrushev sẽ "thảo luận về hợp tác Nga - Trung trong lĩnh vực hàng hải", hãng tin Interfax dẫn lời Hội đồng Hàng hải Liên bang Nga cho biết.
Bà Mao Ninh, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc, ngày 8/10 cho biết, đây là chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên của ông Patrushev trên cương vị Chủ tịch Hội đồng Hàng hải Liên bang Nga; bà cũng lưu ý rằng ông Vương Nghị cùng lãnh đạo các cơ quan khác sẽ gặp gỡ ông Patrushev để trao đổi quan điểm về quan hệ song phương và hợp tác trong các vấn đề hàng hải.
"Trung Quốc sẵn sàng tận dụng chuyến thăm này làm cơ hội để cùng Nga tăng cường đối thoại chiến lược, thúc đẩy hợp tác thực chất và tiếp tục tạo động lực mới cho sự phát triển quan hệ Trung-Nga trong kỷ nguyên mới", vị phát ngôn viên nói.
Ông Nikolai Patrushev, trợ lý Tổng thống Nga kiêm Chủ tịch Hội đồng Hàng hải Liên bang Nga. Ảnh: Moscow Times
Mặc dù Bắc Kinh và Moscow đã không ngừng mở rộng quan hệ hợp tác hàng hải trong những năm gần đây – bao gồm việc phát triển các tuyến đường vận tải biển ở Bắc Cực, các cuộc tập trận hải quân chung và các chuyến thám hiểm khoa học tại các vùng cực, chuyến thăm của ông Patrushev còn thu hút sự chú ý vượt ra ngoài phạm vi các vấn đề hàng hải.
Liên quan đến chuyến thăm này, tờ Global Times đưa tin rằng trong bối cảnh Tổng thống Nga Vladimir Putin dự kiến tham dự Hội nghị Thượng đỉnh APEC, ông Patrushev – với tư cách trợ lý Tổng thống Nga – có thể sẽ tiến hành trao đổi chuyên sâu và phối hợp lập trường với phía Trung Quốc trước thềm sự kiện.
Nhận định này có cơ sở vững chắc khi xét đến việc ông Patrushev là một trong những người thân cận nhất của Tổng thống Putin; ông từng giữ chức Thư ký Hội đồng An ninh Nga trong 16 năm trước khi đảm nhiệm cương vị hiện tại vào năm 2024.
Theo trang SCMP, ông Patrushev là quan chức cấp cao đầu tiên của Nga đến thăm Trung Quốc kể từ khi Chủ tịch Tập Cận Bình có cuộc gặp thượng đỉnh với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Washington vào cuối tháng trước.
Với việc ông Tập và ông Trump đã nhất trí gia hạn thỏa thuận đình chiến thương mại giữa hai nước và cùng hướng tới "sự ổn định chiến lược mang tính xây dựng", sự chú ý của toàn cầu hiện đang đổ dồn vào khả năng ông Tập, ông Trump và ông Putin có thể gặp gỡ nhau tại Hội nghị Thượng đỉnh APEC dự kiến diễn ra tại Thâm Quyến vào ngày 18-19/11.
Phát biểu tại một cuộc họp của Câu lạc bộ Thảo luận Valdai vào ngày 1/10, ông Putin tỏ ra cởi mở với ý tưởng về một cuộc gặp ba bên, cho rằng một cuộc gặp như vậy bên lề hội nghị APEC "hoàn toàn có thể diễn ra".
"Phần lớn điều này sẽ phụ thuộc vào Trung Quốc với tư cách là nước chủ nhà của sự kiện. Tuy nhiên, tôi xin nhắc lại: Các cuộc gặp gỡ luôn mang lại lợi ích vì chúng tạo cơ hội trao đổi quan điểm và làm rõ lập trường của các bên", ông Putin nói.
"Điều quan trọng nhất là xác định được những vấn đề có thể tạo nền tảng cho một Hội nghị Thượng đỉnh ba bên như vậy; mấu chốt nằm ở việc xác định chương trình nghị sự cho các cuộc đàm phán này".
"Dù vậy, điều này chắc chắn sẽ phụ thuộc rất nhiều vào nước chủ nhà – trong trường hợp này là Chủ tịch Tập Cận Bình", nhà lãnh đạo Nga nói thêm.
Các nhà ngoại giao cũng đã lên tiếng về khả năng diễn ra Hội nghị Thượng đỉnh 3 bên này. Trong cuộc trao đổi với tờ Izvestia của Nga vào cuối tháng trước, ông Trương Hán Huy, Đại sứ Trung Quốc tại Moscow, cho biết một cuộc gặp như vậy sẽ "mang lại lợi ích to lớn cho sự phát triển và hình thành một thế giới đa cực".
"Bởi vì Nga, Mỹ và Trung Quốc đều là các ủy viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc; họ là những cường quốc thế giới. Tương lai của thế giới này phụ thuộc vào chúng ta", ông Trương nói.
Tuy nhiên, vào ngày 3/10, ông Quách Gia Côn, một phát ngôn viên khác của Bộ Ngoại giao Trung Quốc, đã tránh đưa ra câu trả lời trực tiếp về khả năng tổ chức Hội nghị Thượng đỉnh Mỹ - Trung - Nga.
"Với tư cách là nước chủ nhà APEC năm nay, Trung Quốc hy vọng sẽ có những đóng góp mới vào việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương và trên toàn thế giới", vị phát ngôn viên cho biết, đồng thời nói thêm: "Tôi không có thông tin nào để cung cấp về vấn đề được nêu ra".
Mặc dù khả năng về một Hội nghị Thượng đỉnh 3 bên như vậy đã được ghi nhận, nhưng việc liệu hội nghị đó có thực sự diễn ra hay không vẫn cần phải chờ xem.
Minh Đức (Theo SCMP, Asia Today)
