Sáng 21/9, tiếp tục chương trình phiên họp thứ 6, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá.
Cấm toàn diện thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng
Trình bày nội dung cơ bản của dự thảo luật, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà cho biết, dự thảo luật giữ nguyên như Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá.
Về nội dung, bổ sung quy định về cấm sản xuất, kinh doanh, tàng trữ, vận chuyển, xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh, tạm nhập, tái xuất, chuyển khẩu, chứa chấp, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và thuốc lá khác; cấm sản xuất, mua bán, xuất khẩu, nhập khẩu, thiết bị điện tử, cụm linh kiện, linh kiện (bộ phận) rời, dung dịch để lắp ráp, sản xuất thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thuốc lá khác; cấm trưng bày sản phẩm thuốc lá.
Dự thảo luật sửa đổi, bổ sung khái niệm "thuốc lá" nhằm đảm bảo tên luật bao quát đầy đủ các sản phẩm thuốc lá được luật điều chỉnh.
Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà (Ảnh: Media Quốc hội).
Bổ sung khái niệm "thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thiết bị điện tử, thuốc lá đặc chế và thuốc lá khác" vào khoản 1 Điều 2 của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá. Lý do là luật hóa khái niệm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, chất gây nghiện gây tác hại cho sức khỏe con người đã bị cấm tại Nghị quyết số 173 năm 2024 của Quốc hội.
Cùng với đó, sửa đổi, bổ sung khái niệm "nguyên liệu thuốc lá" để bao quát các sản phẩm nguyên liệu thuốc lá.
Bổ sung khái niệm "trưng bày thuốc lá" với lý do chuẩn hóa cách hiểu về hành vi trưng bày thuốc lá để thống nhất trong thực thi pháp luật và thực hiện quy trình cấm trưng bày thuốc lá.
Luật cũng bổ sung khái niệm "tiếp thị thuốc lá trực tiếp tới người tiêu dùng" để tránh phát sinh vướng mắc trong việc xác định và chứng minh hành vi vi phạm.
Sửa đổi, bổ sung nguyên tắc phòng, chống tác hại của thuốc lá để đảm bảo chính sách dân tộc và bảo vệ đối với các đối tượng dễ bị tổn thương như phụ nữ, trẻ em khỏi các ảnh hưởng của thuốc lá.
Bổ sung quy định về trách nhiệm quản lý Nhà nước về phòng, chống tác hại của thuốc lá, thể hiện rõ trách nhiệm của Bộ Y tế là cơ quan đầu mối quản lý nhà nước về phòng, chống tác hại của thuốc lá.
Dự luật cũng sửa đổi, bổ sung một số hành vi bị nghiêm cấm. Theo ông Vũ Mạnh Hà, lý do bổ sung các hành vi bị cấm đối với thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thuốc lá khác, thuốc lá đặc chế, dung dịch thuốc lá điện tử, thiết bị điện tử, linh kiện, cụm linh kiện rời dùng để lắp ráp sản xuất thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thuốc lá khác để phù hợp với hệ thống pháp luật, phù hợp với thực tiễn xuất hiện các sản phẩm mới có chứa nicotine cháy, gây nghiện, gây tác hại cho sức khỏe con người, tình trạng lách luật, kinh doanh bộ phận và nguyên liệu rời để lắp ráp thuốc lá điện tử.
Dự thảo luật cũng sửa đổi, bổ sung nội dung về địa điểm cấm hút thuốc lá hoàn toàn. Nhằm cập nhật tên gọi chung của cơ sở giáo dục để phù hợp với quy định cấm hút thuốc lá trong các cơ sở giáo dục tại khoản 4 Điều 22 Luật Giáo dục.
Ngoài ra, dự thảo luật cũng sửa đổi, bổ sung nội dung về cai nghiện thuốc lá, quản lý kinh doanh thuốc lá; bãi bỏ điều kiện kinh doanh đối với lĩnh vực cai nghiện thuốc lá…
Chính phủ trình Quốc hội khóa XVI cho ý kiến và thông qua vào Kỳ họp thứ Hai (tháng 10/2026) theo trình tự, thủ tục thông thường.
Tiếp tục đánh giá toàn diện tính khả thi
Trình bày tóm tắt báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Thường trực Ủy ban thống nhất phạm vi sửa đổi, bổ sung tên gọi của luật, hồ sơ dự án luật cơ bản đầy đủ theo quy định.
Thường trực Ủy ban tán thành sự cần thiết sửa đổi khái niệm thuốc lá và bổ sung các khái niệm về thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, thuốc lá đặc chế tại Điều 2 của luật hiện hành.
Tuy nhiên, đề nghị tiếp tục rà soát, chỉnh lý các khái niệm, bảo đảm tính khoa học, rõ ràng, rõ về bản chất, thống nhất về cách hiểu, bao quát được các sản phẩm thuốc lá hiện có và sản phẩm thuốc lá khác có thể phát sinh, thuận lợi cho việc nhận diện và tổ chức thực hiện không xung đột với các loại thuốc lá khác.
Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh (Ảnh: Media Quốc hội).
Về các hành vi nghiêm cấm và các quy định giảm tiếp cận thuốc lá, Chủ nhiệm Uỷ ban Văn hoá và Xã hội đề nghị rà soát chỉnh lý quy định ngắn gọn, rõ ràng bảo đảm thể chế hóa đầy đủ, chặt chẽ chủ trương cấm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và cấm chất gây nghiện, gây tác hại cho sức khỏe con người tại Nghị quyết số 173 của Quốc hội; tiếp tục đánh giá toàn diện tính khả thi, nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế để bảo đảm phù hợp với thực tiễn và chính sách của Nhà nước về phòng, chống tác hại của thuốc lá.
Về địa điểm cấm hút thuốc lá hoàn toàn, đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo cân nhắc giữ nguyên như luật hiện hành nhưng sửa tên thành "cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp" để phù hợp với Luật Giáo dục Đại học và Luật Giáo dục nghề nghiệp.
Quy định bán thuốc lá Khoản 9 Điều 1 sửa đổi, bổ sung Điều 25: Khoản 1 Điều 25 bổ sung quy định: cơ sở bán buôn, bán lẻ thuốc lá kiểm tra đối với trường hợp nghi ngờ người dưới 18 tuổi mua thuốc lá.
Tuy nhiên, theo ông Vinh luật đã quy định cấm người dưới 18 tuổi mua thuốc lá, do đó đề nghị nghiên cứu, chỉnh lý theo hướng không quy định cụ thể biện pháp, hình thức kiểm tra độ tuổi tại luật mà nên quy định chi tiết ở các văn bản dưới luật.
Khoản 2 Điều 25 quy định: không được bán thuốc lá ở phía ngoài cổng cơ sở giáo dục, cơ sở y tế trong phạm vi 100 mét tính từ ranh giới khuôn viên gần nhất của cơ sở đó. Thường trực Ủy ban nhận thấy việc quy định phạm vi 100 mét là không khả thi, đề nghị quy định theo hướng không được bán thuốc lá tại khu vực tiếp giáp các cơ sở giáo dục, cơ sở y tế; đồng thời giao Chính phủ quy định chi tiết các biện pháp giám sát xung quanh các cơ sở này.
