Trong cuộc họp báo tại Phòng Bầu dục của Nhà Trắng ngày 4/9, ông Trump xác nhận, 2 đặc phái viên cấp cao của Tổng thống Mỹ, Steve Witkoff và Jared Kushner, đang trên đường tới Moscow và Kiev, mang đến làn sóng kỳ vọng lẫn thận trọng về khả năng đạt được tiến triển.
Theo ông Trump, 2 đặc phái viên "đang mang theo một đề xuất nhằm chấm dứt cuộc chiến". "Chúng tôi đã cử họ đi để xem liệu chúng ta có thể đạt được điều gì đó hay không, và có thể có cơ hội tốt để làm được điều đó", Tổng thống Mỹ nhấn mạnh.
Đây là động thái ngoại giao mới nhất của Mỹ nhằm thúc đẩy một thỏa thuận hòa bình giữa Nga và Ukraine trong bối cảnh vẫn chưa có lệnh ngừng bắn nào đạt được.
Ông Trump cũng chỉ ra nguyên nhân khiến các nỗ lực ngoại giao bị đình trệ. Theo ông, vấn đề nằm ở "tính cách" của lãnh đạo hai bên.
"Có vấn đề về tính cách trong cuộc chiến giữa Nga và Ukraine. Họ (Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và Tổng thống Nga Vladimir Putin) thực sự ghét nhau", Trump tuyên bố. Ông cho rằng sự thù hận cá nhân này là yếu tố then chốt khiến quá trình đàm phán khó tiến triển.
Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: United24 Media
Trước đó cùng ngày, Tổng thống Zelensky cho biết phía Ukraine đã nhận được thông tin chi tiết từ Nhà Trắng về lịch trình của đoàn đặc phái viên. Cuộc gặp dự kiến diễn ra vào ngày 6/9 tại Kiev, sau khi đoàn đến Moscow trong cùng cuối tuần.
Ông Zelensky khẳng định Ukraine đang chuẩn bị đón đoàn bằng cách đảm bảo hoạt động bình thường của không phận Nga, tương tự như các thỏa thuận đã được thực hiện trong các chuyến thăm ngoại giao trước đây để "các nhà đàm phán có thể đến nơi an toàn".
Theo đài RT, các đặc phái viên Witkoff và Kushner đang phụ trách một số cuộc đàm phán quan trọng thay mặt cho Washington. Các chuyến thăm kết hợp tới Moscow và Kiev của họ đã được mong đợi từ nhiều tháng nay.
Cả 2 đã nhiều lần đến Moscow kể từ khi các cuộc đàm phán do Mỹ làm trung gian bắt đầu, nhưng chưa từng đến Kiev.
Tổng thống Putin gần đây từng đánh giá cao nỗ lực của Mỹ, và gọi ông Kushner cùng ông Witkoff là những người đối thoại chân thành.
"Ông Kushner và Witkoff luôn là những vị khách được chào đón ở đây, và chúng tôi làm việc với họ một cách vui vẻ", ông Putin nhấn mạnh.
Trong khi đó, trang Moscow Times dẫn nguồn tin từ Reuters cho biết, Moscow đang tích cực tìm cách ngăn chặn chuyến thăm tới Ukraine diễn ra. "Người Nga không muốn họ đến thăm Kiev và đang cố gắng khiến họ thay đổi kế hoạch", nguồn tin cho biết.
Ban đầu, đoàn dự định bay thẳng đến Kiev dù không phận thủ đô Ukraine vẫn bị đóng cửa. Tuy nhiên, theo nguồn tin của Reuters, kế hoạch này trở nên bất định sau khi Nga từ chối cam kết tạm dừng các cuộc tấn công vào Ukraine trong thời gian diễn ra chuyến thăm của các đặc phái viên Mỹ.
Trong cuộc họp báo ngày 4/9, Tổng thống Trump còn đưa ra nhận định về an ninh khu vực. Khi được hỏi về cáo buộc của Đức liên quan đến một vụ tấn công bằng drone nhằm vào sân bay, ông khẳng định không tin rằng Tổng thống Putin có ý định tấn công lãnh thổ NATO.
"Tôi nói chuyện với ông ấy. Tôi biết ông ấy rất rõ. Ông Putin không có ý định tấn công lãnh thổ NATO", ông Trump nói.
Lời khẳng định này nhằm xoa dịu lo ngại về nguy cơ xung đột lan rộng, đồng thời tạo không khí ổn định hơn cho các cuộc đàm phán sắp tới.
Trong các phát biểu của mình tại cuộc họp báo, ông Trump cũng nhắc lại thành tích giải quyết xung đột của mình, cho rằng ông đã chấm dứt 8 cuộc chiến nhưng không được ghi nhận xứng đáng. Ông còn đưa ra con số chưa được xác minh độc lập rằng Nga và Ukraine cùng thiệt hại 32.000 người chỉ trong tuần trước.
Tuy nhiên, theo Kyiv Post, kỳ vọng về một đột phá ngoại giao trong chuyến thăm lần này vẫn ở mức thấp.
Lập trường đàm phán của hai bên vẫn cách xa nhau. Điện Kremlin đã nhiều lần nhấn mạnh rằng Ukraine phải nhượng lại toàn bộ khu vực Donbass, bao gồm cả các khu vực vẫn nằm dưới sự kiểm soát của Ukraine, như một điều kiện để chấm dứt giao tranh – một ý tưởng mà Kiev kiên quyết bác bỏ.
Tổng thống Trump kết luận rằng ông đang cố gắng hết sức để tìm giải pháp, đồng thời khẳng định 2 đặc phái viên là "những nhà đàm phán tuyệt vời".
Diễn biến tiếp theo của chuyến thăm sẽ cho thấy liệu đề xuất của Mỹ có thể tạo ra bước ngoặt hay chỉ là một vòng đàm phán mới trong chuỗi nỗ lực chưa thành công trước đó.
Minh Đức (Theo Kyiv Post, RT, Daily Sabah)
