Cần chuẩn mực chung cho hoạt động thu hồi nợ
Phát biểu tại Hội nghị triển khai Bộ Quy tắc ứng xử trong hoạt động thu hồi nợ do Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam phối hợp với IFC tổ chức ngày 20/4, ông Nguyễn Quốc Hùng, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Ngân hàng nhấn mạnh việc ban hành bộ quy tắc là cần thiết nhằm tạo chuẩn mực thống nhất, nâng cao tính minh bạch và định hướng hành vi trong toàn hệ thống.
Theo ông Hùng, Hiệp hội Ngân hàng đã ban hành Bộ chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp và quy tắc ứng xử của cán bộ ngân hàng từ năm 2019 và đã được áp dụng tại nhiều tổ chức tín dụng. Tuy nhiên, thực tiễn đặt ra yêu cầu cần có thêm quy định riêng đối với hoạt động thu hồi nợ.
Ông Hùng cho biết, trong bối cảnh sau dịch COVID-19, việc mở rộng tín dụng khiến công tác thu hồi nợ gặp nhiều khó khăn. Khi khách hàng mất khả năng thanh toán, quá trình xử lý phát sinh vướng mắc, thậm chí xuất hiện các cách làm chưa phù hợp, ảnh hưởng đến hình ảnh ngành ngân hàng.
Xây dựng quy tắc khung, áp dụng thống nhất toàn hệ thống
Theo lãnh đạo Hiệp hội Ngân hàng, trong quá trình xây dựng Luật Các tổ chức tín dụng, ngân hàng đã được trao quyền thu giữ tài sản bảo đảm. Tuy nhiên, việc thực thi quyền này cần bảo đảm đúng quy định và phù hợp với thực tế, đồng thời phải tạo được sự đồng thuận từ xã hội.
Trên cơ sở đó, Hiệp hội Ngân hàng đã phối hợp với các cơ quan liên quan và các tổ chức quốc tế để xây dựng Sổ tay tái cấu trúc nợ ngoài tòa và Bộ quy tắc ứng xử trong thu hồi nợ. Đến nay, Bộ quy tắc đã hoàn thiện và được ban hành theo Quyết định số 15/QĐ-HHNH ngày 31/3/2026.

Ông Nguyễn Quốc Hùng, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký hiệp hội ngân hàng - Ảnh: VGP
Bộ quy tắc được xây dựng trên cơ sở quy định pháp luật, nhằm tạo khung chung cho hoạt động thu hồi nợ theo hướng thống nhất. Trong đó, người vay trong hoàn cảnh khó khăn vẫn cần được bảo đảm quyền lợi theo quy định.
Quá trình xây dựng được thực hiện qua nhiều bước, gồm tổ chức họp, lấy ý kiến tổ chức tín dụng hội viên và tham vấn các cơ quan như Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Bộ Công an, Bộ Tư pháp, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân tối cao.
Theo Nguyễn Quốc Hùng, bộ quy tắc không phải văn bản pháp luật nhưng là cơ sở để các tổ chức tín dụng xây dựng quy định nội bộ. Nguyên tắc là phải tuân thủ các nội dung cốt lõi của bộ quy tắc.
Tại hội nghị, Luật sư Nguyễn Hưng Quang, Phó Chủ tịch Hội Luật quốc tế Việt Nam cho biết, bộ quy tắc không lặp lại các quy định pháp luật hiện hành mà đưa ra định hướng chung để các tổ chức tín dụng áp dụng.
Theo ông Quang, nhiều nội dung đã được quy định tại các văn bản pháp luật như Thông tư 18 sửa đổi Thông tư 43, trong đó quy định cụ thể về số lần nhắc nợ, thời gian nhắc nợ và chủ thể thực hiện. Do đó, bộ quy tắc chỉ đóng vai trò khung để các tổ chức xây dựng hướng dẫn chi tiết phù hợp với thực tế.
Anh Minh