Sáng 21/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội thảo luận tại tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược, Luật Người cao tuổi và Luật Bảo hiểm y tế.
Rõ quy định về phân phối dược phẩm
Tại phiên thảo luận tổ, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan làm rõ nhiều nội dung liên quan đến sửa đổi 6 luật ngành y tế. Trong đó có quản lý giá thuốc, phân phối dược phẩm.
Giải trình về các nội dung liên quan đến Luật Dược, Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho biết, quy định tại Điều 53a là nội dung mới, được xây dựng nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn và chỉ đạo của Chính phủ về quản lý giá thuốc, trang thiết bị y tế.
Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan (Ảnh: Hoàng Bích).
Quá trình xây dựng dự thảo, Bộ Y tế đã nghiên cứu, tiếp thu ý kiến của Thanh tra Chính phủ, Uỷ ban Kiểm tra Trung ương và Bộ Công an để bảo đảm chặt chẽ khi thể chế hóa các nội dung này.
Về quyền phân phối dược phẩm trong nước, Bộ trưởng nhấn mạnh đây là nội dung Việt Nam đã bảo lưu trong quá trình đàm phán gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), nhằm bảo đảm lợi ích quốc gia và an ninh dược phẩm. Quy định này góp phần duy trì vai trò của hệ thống phân phối trong nước, tránh nguy cơ phụ thuộc vào doanh nghiệp nước ngoài khi thị trường có biến động.
Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho biết, Luật Dược sửa đổi năm 2024 đã mở rộng cơ hội cho doanh nghiệp nước ngoài đầu tư sản xuất, chuyển giao công nghệ, xây dựng nhà máy tại Việt Nam.
Khi đáp ứng các điều kiện theo quy định, doanh nghiệp được hưởng các quyền tương ứng với doanh nghiệp trong nước, bao gồm quyền phân phối thuốc. Chính sách này nhằm thu hút đầu tư, phát triển công nghiệp dược tự chủ, bảo đảm nguồn cung thuốc, nhất là sau những bài học về tình trạng thiếu thuốc trong đại dịch Covid-19.
Liên quan đến quy định công bố giá thuốc trước hoặc sau khi thực hiện, Bộ trưởng cho biết Bộ Y tế sẽ tiếp thu ý kiến đại biểu, làm rõ hơn các trường hợp đặc biệt được áp dụng. Đây có thể là tình huống cấp bách, dịch bệnh hoặc nhu cầu nhập khẩu khẩn cấp những thuốc đặc thù, thuốc điều trị bệnh hiếm. Dự thảo sẽ bổ sung nguyên tắc xác định trường hợp đặc biệt, hạn chế nguy cơ lợi dụng quy định.
Đối với quản lý trang thiết bị y tế, Bộ trưởng Đào Hồng Lan ghi nhận ý kiến đại biểu về trách nhiệm của cơ sở y tế trong bảo đảm an toàn khi sử dụng, vận hành thiết bị và cho biết Bộ Y tế sẽ nghiên cứu tiếp thu.
Các quy định về liên thông dữ liệu cũng hướng tới giảm yêu cầu doanh nghiệp cung cấp nhiều lần cùng một loại hồ sơ. Bộ Y tế đang xây dựng đề án trình Chính phủ, đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm tăng cường quản lý lĩnh vực này.
Cần thiết lập cơ chế quản lý giá từ gốc
Trước đó, thảo luận tại tổ, cho ý kiến về luật khám bệnh, chữa bệnh, đối với thiết bị y tế, ĐBQH Trần Thị Nhị Hà (đoàn Tp.Hà Nội) thống nhất việc liên thông dữ liệu giữa y tế, hải quan, thuế, đấu thầu và bảo hiểm y tế.
ĐBQH Trần Thị Nhị Hà (Ảnh: Hữu Thắng).
Nhưng đại biểu cho rằng cần quy định rõ chủ thể chịu trách nhiệm về tính chính xác của từng loại dữ liệu; các dữ liệu được công khai và dữ liệu chỉ cung cấp cho cơ quan có thẩm quyền; quyền truy xuất nguồn gốc từ hồ sơ lưu hành, hồ sơ dự thầu đến thiết bị đưa vào sử dụng. Chính phủ cần ấn định lộ trình cụ thể để hệ thống dữ liệu vận hành trơn tru, tránh quy định tốt nhưng chậm triển khai trong thực tế.
Đối với luật Dược, về tính minh bạch và kiểm soát giá thuốc. Dự thảo đã sửa đổi khái niệm "công bố giá bán buôn thuốc dự kiến", bổ sung cơ chế công bố, công bố lại và công khai trên Cổng thông tin điện tử của Bộ Y tế.
Đại biểu Nhị Hà đề nghị rà soát để thống nhất giữa khoản 45 Điều 2 với khoản 3 Điều 107, nhất là trường hợp được công bố sau khi bán lô thuốc đầu tiên; đồng thời làm rõ cơ chế áp dụng trong thời gian chuyển tiếp trước ngày 1/1/2028.
"Quan trọng hơn, cần thiết lập cơ chế quản lý giá từ gốc trên cơ sở liên thông dữ liệu y tế, hải quan, thuế và đấu thầu", đại biểu nói.
Cơ quan Nhà nước có thẩm quyền phải có dữ liệu cần thiết để kiểm soát giá nhập khẩu, giá bán buôn, giá trúng thầu và biến động giá theo chuỗi cung ứng; còn thông tin công khai cho xã hội cần bảo đảm người dân, cơ sở y tế có thể tham chiếu giá, nhưng không làm lộ bí mật kinh doanh của các cơ sở kinh doanh dược phẩm.
Hoàng Bích - Hữu Thắng
