Vừa qua, TAND khu vực 9 - Cà Mau phối hợp VKSND khu vực 9 - Cà Mau và UBND xã Vĩnh Thanh (tỉnh Cà Mau) tổ chức phiên tòa giả định xét xử vụ án "Hủy hoại nguồn lợi thủy sản".
Theo tình huống giả định, bị cáo Lê Văn A (ngụ ấp Mỹ Trinh, xã Vĩnh Thanh) bị xét xử về tội "Hủy hoại nguồn lợi thủy sản" theo điểm a, khoản 1, Điều 242 Bộ luật Hình sự.
Trước đó, A từng bị xử phạt vi phạm hành chính 4 triệu đồng do sử dụng công cụ kích điện để khai thác thủy sản. Dù đã chấp hành quyết định xử phạt, A vẫn tiếp tục sử dụng kích điện để đánh bắt cá.
Khoảng 6h ngày 16/4/2026, A chuẩn bị vỏ composite, máy nổ, bình ắc quy và bộ kích điện rồi điều khiển phương tiện đến khu vực đầu kênh xáng thuộc ấp Mỹ Trinh để khai thác thủy sản.
Gần 300 cán bộ, người dân tham dự phiên tòa giả định về bảo vệ nguồn lợi thủy sản.
Tại đây, A sử dụng cây vợt kết nối với bộ kích điện đưa xuống nước. Khi cá bị tác động bởi dòng điện và nổi lên mặt nước, A dùng vợt vớt cá. Sau khi khai thác được khoảng 100 m, A bị lực lượng Công an xã Vĩnh Thanh phát hiện.
Cơ quan chức năng thu giữ một vỏ composite dài khoảng 4,8 m, máy nổ Honda GX390, bình ắc quy Globe 210Ah, bộ kích điện, cây vợt cùng các thiết bị, dây dẫn liên quan. Ngoài ra, khoảng 4 kg cá lóc, cá trê vàng còn sống cũng được thu giữ.
Theo kết quả giám định trong tình huống giả định, khi bình ắc quy 12V-210Ah được kết nối với bộ kích điện, điện áp đầu ra lớn nhất đo được là 204V. Với mức điện áp này, khi các điện cực được đặt trong môi trường nước, thiết bị có khả năng gây nguy hại cho thủy sản trong phạm vi giữa hai điện cực.
Nhân vật A đóng vai bị cáo tại phiên tòa giả định.
Tại phiên tòa, đại diện Viện Kiểm sát phân tích, hành vi sử dụng dòng điện để khai thác thủy sản không chỉ vi phạm các quy định về khai thác thủy sản mà còn tiềm ẩn nguy cơ hủy hoại nguồn lợi, ảnh hưởng đến môi trường và hệ sinh thái thủy sinh.
Hội đồng xét xử giả định tập trung làm rõ mục đích sử dụng kích điện, nguồn gốc thiết bị, phương thức khai thác cũng như việc A từng bị xử phạt hành chính nhưng vẫn tái phạm.
Trước những câu hỏi của Hội đồng xét xử, bị cáo thừa nhận hành vi sử dụng kích điện để bắt cá, đồng thời trình bày hoàn cảnh gia đình và cho rằng nhận thức pháp luật còn hạn chế. Bị cáo thể hiện thái độ thành khẩn khai báo, ăn năn, hối cải.
Sau khi xem xét tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi cùng các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ và những quy định pháp luật liên quan, Hội đồng xét xử giả định tuyên phạt Lê Văn A 6 tháng tù về tội "Hủy hoại nguồn lợi thủy sản".
Không chỉ mô phỏng trình tự một phiên tòa, hoạt động còn truyền tải thông điệp cảnh báo trực tiếp đến người dân: việc sử dụng điện, chất nổ, chất độc hoặc các phương thức khai thác có tính hủy diệt để đánh bắt thủy sản là hành vi bị pháp luật nghiêm cấm.
Thông qua tình huống gần gũi với đời sống, người dân có thêm cơ hội nhận diện rõ ranh giới giữa vi phạm hành chính và trách nhiệm hình sự, nhất là trong trường hợp đã bị xử phạt nhưng vẫn cố tình tái phạm.
Theo ban tổ chức, phiên tòa giả định là hình thức tuyên truyền pháp luật trực quan, sinh động, giúp các quy định vốn khô khan trở nên dễ hiểu, dễ nhớ và dễ áp dụng vào thực tế. Đặc biệt, tại địa bàn có hoạt động khai thác thủy sản thường xuyên, việc tuyên truyền bằng những tình huống cụ thể được kỳ vọng góp phần hạn chế tình trạng sử dụng kích điện và các phương thức khai thác tận diệt.
Qua đó, mỗi người dân được nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, cùng chung tay bảo vệ nguồn lợi thủy sản, giữ gìn môi trường sinh thái và hướng đến sinh kế bền vững cho cộng đồng.
Bé Sáu
