Thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực, chiều 20/10, tại Tổ 2, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị cơ quan soạn thảo, cơ quan thẩm tra tiếp tục rà soát kỹ lưỡng các nội dung sửa đổi, đánh giá đầy đủ tác động của chính sách, bảo đảm tính đồng bộ, khả thi và ổn định lâu dài của hệ thống pháp luật.
Chủ tịch Quốc hội cho rằng, việc sửa đổi Luật Điện lực lần này là cần thiết, nhằm tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn, nhất là về thủ tục đầu tư, cơ chế giá điện, mua bán điện trực tiếp và phát triển điện gió ngoài khơi.
Tuy nhiên, Luật Điện lực số 61/2024/QH15 mới có hiệu lực từ ngày 1/2/2025, trong khi phạm vi sửa đổi dự kiến tương đối rộng. Vì vậy, cần cân nhắc kỹ để tránh ảnh hưởng đến tính ổn định của chính sách, làm tăng chi phí tuân thủ của doanh nghiệp, thậm chí tạo ra khoảng trống pháp lý nếu các văn bản hướng dẫn thi hành chưa được ban hành kịp thời.
"Cần làm rõ mục tiêu là tháo gỡ những vướng mắc trước mắt hay xác lập các nguyên tắc vận hành mới", Chủ tịch Quốc hội đặt vấn đề và đề nghị cơ quan soạn thảo, cơ quan thẩm tra tiếp tục rà soát thật kỹ, ưu tiên giải quyết những điểm nghẽn cấp bách, nhất là về thủ tục đầu tư, cơ chế giá điện và mua bán điện trực tiếp; đồng thời đánh giá đầy đủ tác động tổng thể của những chính sách được đề xuất sửa đổi.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu tại tổ (Ảnh: Media Quốc hội).
Theo Chủ tịch Quốc hội, khi đến Việt Nam tìm hiểu cơ hội đầu tư, các nhà đầu tư thường quan tâm đến ba điều kiện quan trọng là: mặt bằng, đất đai, nguồn nhân lực và khả năng cung cấp đủ điện cho sản xuất, kinh doanh.
Trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh phát triển kinh tế xanh, thu hút đầu tư công nghệ cao, nhu cầu về điện sạch, điện xanh ngày càng lớn. Do đó, việc hoàn thiện pháp luật về điện lực phải vừa tháo gỡ các điểm nghẽn trước mắt, vừa tạo môi trường đầu tư ổn định, minh bạch và có khả năng dự báo.
Đề cập đến cơ chế giá điện và phân bổ rủi ro, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh đây là một trong những nội dung được quan tâm nhất của dự án Luật, có tác động trực tiếp đến Nhà nước, doanh nghiệp và người dân.
Theo Chủ tịch Quốc hội, nếu quy định giá hợp đồng mua bán điện phải bảo đảm thu hồi đầy đủ chi phí đầu tư, chi phí tài chính, vận hành, nhiên liệu và lợi nhuận hợp lý thì dễ dẫn đến cách hiểu Nhà nước, bên mua điện hoặc người sử dụng điện phải bảo đảm kết quả tài chính cho nhà đầu tư. Vì vậy, cần làm rõ nguyên tắc hình thành giá điện trên cơ sở chi phí hợp lý, hợp lệ, hiệu quả đầu tư, mức độ rủi ro và điều kiện thị trường.
Quang cảnh phiên họp tổ (Ảnh: Media Quốc hội).
Chủ tịch Quốc hội cho rằng, chính sách phải bảo đảm lợi ích hợp lý để thu hút các nhà đầu tư tham gia phát triển nguồn điện và hệ thống truyền tải. Tuy nhiên, không thể thiết kế cơ chế theo hướng chuyển toàn bộ rủi ro kinh doanh sang Nhà nước và người sử dụng điện.
Liên quan đến lộ trình xóa bỏ bù chéo giá điện giữa các nhóm khách hàng, các vùng, miền và việc áp dụng giá điện theo giờ cao điểm, thấp điểm đối với hộ sinh hoạt, Chủ tịch Quốc hội đề nghị phải đánh giá tác động theo những kịch bản cụ thể. Trong đó, cần làm rõ mức thay đổi hóa đơn tiền điện đối với từng nhóm hộ gia đình, tác động đến chi phí sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp; đồng thời xây dựng các giải pháp bảo đảm an sinh xã hội phù hợp.
Đối với các đối tượng chính sách, hộ nghèo, hộ có hoàn cảnh khó khăn, cần nghiên cứu cơ chế hỗ trợ trực tiếp từ ngân sách nhà nước, tách bạch với cơ chế hình thành giá điện. Chủ tịch Quốc hội cũng lưu ý yêu cầu bảo đảm tính chính xác, minh bạch của hệ thống đo đếm điện năng, để người dân có thể kiểm tra, giám sát lượng điện sử dụng và số tiền phải thanh toán.
Nhấn mạnh vai trò thiết yếu của điện đối với đời sống và phát triển kinh tế - xã hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho rằng, chính sách điện lực phải hướng đến mục tiêu bảo đảm người dân được tiếp cận nguồn điện an toàn, ổn định, với giá hợp lý.
"Dòng đường, dòng điện, dòng nước sẽ tạo ra dòng đời tươi sáng", Chủ tịch Quốc hội nói, đồng thời nhấn mạnh vai trò của hạ tầng giao thông, nguồn nước và điện năng đối với phát triển sản xuất, nâng cao đời sống nhân dân.
Đối với các doanh nghiệp ngành điện, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu hoạt động hiệu quả, bảo đảm cân đối tài chính là cần thiết, nhưng đồng thời phải quan tâm đến lợi ích của người dân và doanh nghiệp sử dụng điện.
Chủ tịch Quốc hội đề nghị cơ quan soạn thảo, cơ quan thẩm tra tiếp tục tổng hợp đầy đủ ý kiến của các đại biểu Quốc hội tại phiên thảo luận Tổ và phiên thảo luận Hội trường để nghiên cứu, tiếp thu, chỉnh lý, hoàn thiện dự án Luật.
Theo Chủ tịch Quốc hội, Luật Điện lực có tác động trực tiếp đến an ninh năng lượng quốc gia, môi trường đầu tư, hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống nhân dân. Vì vậy, việc sửa đổi phải được cân nhắc thận trọng, bảo đảm tính khả thi, đồng bộ và ổn định lâu dài.
