Ngày 13/4, Ban Bí thư Trung ương Đảng tổ chức Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV.
Tại hội nghị, ông Trịnh Văn Quyết - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương đã trình bày chuyên đề "Những nội dung cơ bản của Quy định về công tác chính trị, tư tưởng trong Đảng".
Tiếp cận công tác chính trị, tư tưởng như một hệ thống quản trị
Theo ông Quyết, công tác chính trị, tư tưởng là nền tảng trong toàn bộ hoạt động lãnh đạo, quyết định sự vững mạnh của Đảng về chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ; trực tiếp tác động vào nhận thức, niềm tin, lý tưởng của cán bộ, đảng viên và Nhân dân; yếu tố đảm bảo sự thống nhất ý chí và hành động; điều kiện tiên quyết để Đảng lãnh đạo thành công sự nghiệp cách mạng.
Trong suốt tiến trình lãnh đạo cách mạng của Đảng, công tác chính trị, tư tưởng không ngừng được bổ sung, phát triển qua các kỳ đại hội, nhất là trong thời kỳ đổi mới, góp phần củng cố vững chắc “4 kiên định”, nâng cao bản lĩnh chính trị, năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng; đồng thời làm rõ hơn lý luận về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam.
Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy, công tác này vẫn còn những tồn tại, hạn chế cần được khắc phục. Cụ thể, một bộ phận cán bộ, đảng viên bản lĩnh chính trị chưa vững vàng; có biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống; tự phê bình và phê bình chưa nghiêm túc. Việc học tập, quán triệt nghị quyết ở một số nơi còn hình thức; công tác nắm, dự báo và xử lý có lúc, có nơi chưa kịp thời, nhất là trên không gian mạng; đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng còn bị động, thiếu sắc bén.
Công tác lãnh đạo, chỉ đạo của một số cấp ủy chưa đáp ứng yêu cầu; năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của một số tổ chức đảng còn hạn chế.
"Những hạn chế này, nếu không được khắc phục kịp thời, sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng và niềm tin của Nhân dân", ông Quyết nhấn mạnh.
Ông Trịnh Văn Quyết - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương trình bày tại hội nghị (Ảnh: Media Quốc hội).
Theo ông Quyết, đất nước ta đang bước vào kỷ nguyên mới với nhiều mục tiêu to lớn, công tác chính trị, tư tưởng càng có vai trò quan trọng, không chỉ trước mắt mà còn mang tính chiến lược lâu dài để củng cố nền tảng tư tưởng của Đảng, thống nhất ý chí và hành động trong toàn đảng và hệ thống chính trị, giữ vững niềm tin của Nhân dân, quy tụ sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Vì vậy, việc ban hành Quy định về công tác chính trị, tư tưởng trong Đảng là yêu cầu khách quan, cấp thiết, có ý nghĩa chiến lược lâu dài nhằm thể chế hóa đầy đủ, đồng bộ, toàn diện các quan điểm của Đảng về công tác chính trị, tư tưởng trong tình hình mới; chuyển mạnh từ “định hướng” sang “quy định bắt buộc”, từ “khuyến khích” sang “ràng buộc trách nhiệm”; xác lập rõ nguyên tắc, nội dung, chủ thể, phương thức và cơ chế kiểm tra, giám sát; khắc phục căn bản tình trạng hành chính hóa trong công tác tư tưởng; tạo cơ sở để lượng hóa, đánh giá thực chất hiệu quả công tác chính trị, tư tưởng.
"Điểm nổi bật của Quy định là lần đầu tiên công tác chính trị, tư tưởng được tiếp cận như một hệ thống quản trị, có mục tiêu, tiêu chí, được lượng hóa, đo lường, có kiểm soát và quy định trách nhiệm rõ ràng.
Đây không chỉ là một văn bản quy phạm nội bộ, mà là bước nâng tầm chiến lược đối với công tác xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng; nền tảng để củng cố niềm tin, tăng cường sức mạnh nội sinh của đất nước, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc", ông Quyết nói.
Không có "khoảng trống" trong công tác chính trị, tư tưởng
Theo ông Trịnh Văn Quyết, tinh thần xuyên suốt của Quy định là chuẩn hóa, ràng buộc trách nhiệm, kiểm soát bằng kết quả, đo lường bằng hiệu quả thực chất.
Quy định xác định rõ phạm vi áp dụng đối với toàn bộ tổ chức đảng và cán bộ, đảng viên, không có ngoại lệ, bảo đảm tính thống nhất trong toàn hệ thống. Công tác chính trị, tư tưởng được khẳng định là nhiệm vụ bắt buộc, xuyên suốt, không có “khoảng trống”. Mục tiêu đặt ra là xây dựng Đảng vững mạnh về chính trị, tư tưởng, đạo đức và cán bộ; nâng cao bản lĩnh, năng lực và khả năng thích ứng của đội ngũ cán bộ trước những biến động phức tạp, đồng thời chủ động phòng ngừa, ngăn chặn các biểu hiện suy thoái, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”.
Quy định cũng nhấn mạnh hệ thống nguyên tắc nền tảng với trọng tâm là “bốn kiên định”, cùng với việc thực hiện nghiêm nguyên tắc tập trung dân chủ, tự phê bình và phê bình, kết hợp chặt chẽ giữa “xây” và “chống”. Công tác chính trị, tư tưởng được đặt trong mối quan hệ liên thông với toàn bộ công tác xây dựng Đảng, đóng vai trò dẫn dắt, định hướng.
Theo ông Quyết, quy định cũng mở rộng và nâng tầm nội hàm công tác chính trị, tư tưởng, chuyển từ “tuyên truyền một chiều” sang “quản trị, dẫn dắt và định hình nhận thức trong kỷ nguyên số”.
Trong đó, công tác chính trị tập trung giữ vững định hướng, còn công tác tư tưởng chú trọng đổi mới giáo dục lý luận, định hướng dư luận, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Việc ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số được nhấn mạnh nhằm nâng cao năng lực dự báo, phân tích và xử lý thông tin, đặc biệt trên không gian mạng.
Quy định làm rõ trách nhiệm của cấp ủy, người đứng đầu và từng cán bộ, đảng viên. Cấp ủy chịu trách nhiệm toàn diện; người đứng đầu chịu trách nhiệm trực tiếp, không có “vùng an toàn” nếu buông lỏng lãnh đạo; cán bộ, đảng viên được xác định là lực lượng tiên phong trên mặt trận tư tưởng.
Cùng với đó, công tác kiểm tra, giám sát được yêu cầu thực hiện thường xuyên, nghiêm minh, gắn với trách nhiệm người đứng đầu. Nguyên tắc xuyên suốt là “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”; khen thưởng kịp thời, xử lý nghiêm vi phạm, lấy hiệu quả công tác chính trị, tư tưởng làm tiêu chí quan trọng trong đánh giá tổ chức đảng và cán bộ, đảng viên.
Quang cảnh hội nghị (Ảnh: Media Quốc hội).
Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương nhấn mạnh việc triển khai Quy định về công tác chính trị, tư tưởng được xác định là khâu then chốt, thước đo trực tiếp của quyết tâm chính trị trong toàn Đảng. Yêu cầu đặt ra là phải thực hiện với tinh thần khẩn trương, quyết liệt, thực chất, lấy chuyển biến trong nhận thức, hành động và kết quả cụ thể của tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên làm tiêu chí đánh giá.
Theo đó, việc thực hiện Quy định không mang tính tự nguyện mà là nhiệm vụ bắt buộc đối với mọi tổ chức đảng và từng cán bộ, đảng viên. Trọng tâm là chuyển từ “học nghị quyết” sang “làm theo nghị quyết”, khắc phục triệt để tình trạng hình thức, đối phó.
Cấp ủy và người đứng đầu được yêu cầu phát huy vai trò nêu gương, trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo việc quán triệt và tổ chức thực hiện; đồng thời chủ động nắm chắc tình hình tư tưởng, kịp thời xử lý từ sớm, từ xa, không để phát sinh điểm nóng. Công tác này cũng phải được gắn chặt với nhiệm vụ xây dựng, chỉnh đốn Đảng, lấy kết quả làm tiêu chí đánh giá cán bộ.
Bên cạnh đó, yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý nghiêm vi phạm, nhất là trên không gian mạng; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, chủ động cung cấp thông tin chính thống, giữ vững thế chủ động trên mặt trận tư tưởng.
