Chốt giá gói thầu cao hơn hàng chục triệu USD
VKSND Tối cao vừa ban hành cáo trạng truy tố 31 bị can trong vụ án xảy ra tại Công ty TNHH Khoáng sản và Luyện kim Việt Trung (VTM), Tổng công ty Thép Việt Nam (VNS) và các đơn vị liên quan.
Cáo trạng xác định nhiều sai phạm trong quá trình triển khai dự án Nhà máy gang thép Lào Cai, kinh doanh quặng sắt, mua bán than cốc và xuất khẩu khoáng sản, gây thất thoát tài sản Nhà nước hàng trăm tỷ đồng.
Trong số các bị can, ông Mai Văn Tinh, cựu Chủ tịch HĐQT và ông Đậu Văn Hùng, cựu Tổng Giám đốc Tổng công ty Thép Việt Nam cùng bị truy tố về tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí.
Ông Bùi Thanh Bình, cựu Tổng Giám đốc VTM bị truy tố về 3 tội danh: Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí; Nhận hối lộ; Thiếu trách nhiệm gây thiệt hại đến tài sản của Nhà nước, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp.
Ông Lê Ngọc Hưng khi còn giữ chức Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai (Ảnh: Tuấn Minh).
Đáng chú ý còn có 2 bị can là Lê Ngọc Hưng, cựu Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai và Đỗ Trường Giang, cựu Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Lào Cai, bị truy tố về tội Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ.
Theo cáo trạng, VTM được thành lập để thực hiện dự án khai thác mỏ sắt Quý Xa và xây dựng Nhà máy gang thép Lào Cai. Các thành viên góp vốn gồm: Tổng công ty Thép Việt Nam, Công ty Khoáng sản Lào Cai và Công ty Gang thép Côn Minh (Trung Quốc).
Trong quá trình triển khai gói thầu thiết kế, cung cấp thiết bị và xây lắp (EPC) của Nhà máy gang thép Lào Cai, một số nhà thầu Trung Quốc đưa ra mức giá khoảng 126-143 triệu USD.
Đáng chú ý, VTM từng đánh giá mức giá 130-135 triệu USD là hợp lý, đồng thời đề nghị tổ chức đấu thầu lại nếu phía Công ty Gang thép Côn Minh (KISC) không chấp nhận.
Tuy nhiên, đại diện các bên góp vốn phía Việt Nam sau đó vẫn thống nhất giao KISC thực hiện gói thầu với giá 160 triệu USD, khi chưa lập, thẩm định và phê duyệt việc bổ sung, điều chỉnh tổng mức đầu tư dự án.
VKSND Tối cao cáo buộc ông Mai Văn Tinh cùng một số thành viên HĐQT Tổng công ty Thép Việt Nam biết mức giá này không có cơ sở, trong khi các nhà thầu khác chào giá thấp hơn, nhưng vẫn đồng ý thông qua.
Ông Đậu Văn Hùng bị xác định trực tiếp tham gia đàm phán, thống nhất mức giá 160 triệu USD và chỉ đạo cấp dưới sử dụng các số liệu tính toán không có cơ sở để trình HĐQT phê duyệt.
Sau khi thống nhất giá, các cá nhân tại VTM và đơn vị tư vấn tiếp tục lập hồ sơ điều chỉnh tổng mức đầu tư nhằm hợp thức giá gói thầu.
Cáo trạng xác định riêng phần xây dựng và hạng mục trạm biến áp bị nâng giá hơn 359 tỷ đồng. Tính cả lãi vay tương ứng và căn cứ tỷ lệ vốn Nhà nước, hành vi của 12 bị can liên quan đến gói thầu gây thất thoát tài sản Nhà nước hơn 241 tỷ đồng.
Cựu Tổng Giám đốc nhận hối lộ hơn 62 tỷ đồng
Ở hoạt động kinh doanh quặng sắt, Bùi Thanh Bình. cựu Tổng Giám đốc VTM bị cáo buộc thỏa thuận với đại diện các doanh nghiệp mua quặng về việc chi tiền từ 10.000-20.000 đồng/tấn. Đổi lại, Bình chỉ đạo xây dựng, thương thảo giá bán có lợi cho các doanh nghiệp.
Theo cáo buộc, Phòng Tiêu thụ sử dụng giá bán trước đó làm cơ sở, thấp hơn giá thị trường cùng thời điểm trung bình 50.000-70.000 đồng/tấn, sau đó điều chỉnh theo xu hướng giá quặng tại Trung Quốc. Một số lãnh đạo, cán bộ VTM biết giá bán đã được ấn định trước, không bảo đảm giá thị trường nhưng vẫn ký hợp thức phương án.
Mố số bị can trong vụ án (Ảnh: Bộ Công an).
Từ năm 2015 - 2020, VTM thực hiện 25 hợp đồng với 16 doanh nghiệp, bán hơn 5,7 triệu tấn quặng. Chênh lệch giữa giá thị trường và giá bán thực tế gần 988 tỷ đồng, gây thất thoát tài sản Nhà nước tính theo phần vốn góp hơn 434 tỷ đồng.
Từ hoạt động mua bán quặng sắt và than cốc, Bùi Thanh Bình bị cáo buộc nhận hối lộ tổng cộng hơn 62 tỷ đồng. Trong đó, Nguyễn Văn Bình, Chủ tịch HĐQT Công ty Việt Phát, đưa 48 tỷ đồng; Ngô Tiến Cương,Giám đốc Công ty Tiến Đại Phát, đưa 5 tỷ đồng.
Bình còn nhận 1,8 tỷ đồng từ Nguyễn Duy Nghiệp, Giám đốc Công ty An Bình và nhận 7,4 tỷ đồng từ Nguyễn Xuân Tốt, Giám đốc Công ty Trung Thành Thái Nguyên.
Đối với hoạt động mua than cốc, cáo trạng xác định hồ sơ chào giá được hợp thức để các doanh nghiệp do Bình lựa chọn được ký hợp đồng. Bùi Sỹ Ngọc, cựu Trưởng phòng Vật tư VTM, bị cáo buộc chỉ đạo chia nhỏ hợp đồng dưới 10.000 tấn nhằm đưa các hợp đồng vào thẩm quyền quyết định của Bình.
Ngọc bị cáo buộc giúp sức cho Bình nhận hối lộ hơn 18 tỷ đồng, bản thân hưởng lợi 400 triệu đồng. Hoạt động mua bán than cốc liên quan gây thiệt hại cho Nhà nước hơn 13 tỷ đồng.
Ngoài ra, việc buông lỏng quản lý vật tư, nguyên liệu tại VTM bị xác định khiến doanh nghiệp mất mát, thất thoát hơn 105 tỷ đồng, trong đó thiệt hại tài sản Nhà nước hơn 46 tỷ đồng.
Liên quan xuất khẩu quặng sắt, cơ quan công tố cáo buộc Lê Ngọc Hưng và Đỗ Trường Giang vì nể nang, vụ lợi đã không thực hiện đầy đủ việc kiểm tra điều kiện xuất khẩu, tham mưu và ký văn bản đề xuất cho doanh nghiệp xuất khẩu trái quy định. Hai người hưởng lợi bất chính lần lượt 355 triệu đồng và 500 triệu đồng.
Nguyễn Ngọc Khiêm, cựu Phó giám đốc Công ty TNHH Dịch vụ du lịch cáp treo Fansipan, bị cáo buộc lợi dụng ảnh hưởng để tác động làm thủ tục xuất khẩu quặng cho Công ty An Bình, hưởng lợi 3,85 tỷ đồng và 100.000 USD, tương đương 6,1 tỷ đồng.
Quá trình điều tra, cơ quan chức năng kê biên 16 bất động sản của 9 bị can, phong tỏa tài khoản của 2 bị can và tạm giữ hơn 50 tỷ đồng. Một số cá nhân người Trung Quốc liên quan đã xuất cảnh, được tách thông tin, tài liệu để tiếp tục điều tra sau khi có kết quả tương trợ tư pháp.
