Chiều 15/7, tiếp tục chương trình phiên họp thứ 4, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư (sửa đổi Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện).
Cắt giảm mạnh ngành, nghề kinh doanh có điều kiện
Trình bày tờ trình, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, việc sửa đổi Luật nhằm thực hiện Kết luận số 18 của Ban Chấp hành Trung ương về tiếp tục rà soát, đơn giản hóa thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh.
Theo Bộ trưởng, dự thảo Luật tập trung vào 2 nhóm chính sách lớn. Thứ nhất, bổ sung quy định cấm kinh doanh khí N2O (còn gọi là "khí cười") để sử dụng cho con người qua đường hô hấp, ngoài mục đích y tế.
Đây là giải pháp nhằm kiểm soát tình trạng kinh doanh, sử dụng khí N2O diễn biến phức tạp thời gian qua, gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người sử dụng.
Thứ hai, thay thế Phụ lục IV về danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư.
Theo dự thảo, danh mục mới được xây dựng trên cơ sở kế thừa quy định hiện hành nhưng thực hiện cắt giảm mạnh các điều kiện kinh doanh.
Cụ thể, dự kiến cắt giảm 56 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện và điều chỉnh phạm vi quản lý của 14 ngành, nghề.
Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn (Ảnh: Media Quốc hội).
Trên cơ sở đề xuất của Bộ Công Thương, dự thảo tiếp tục loại bỏ thêm 2 ngành, nghề gồm hoạt động mua bán hàng hóa và các hoạt động liên quan trực tiếp đến mua bán hàng hóa của nhà cung cấp dịch vụ nước ngoài tại Việt Nam và hoạt động dầu khí.
Bên cạnh đó, theo đề nghị của Bộ Công an, dự thảo bổ sung 1 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện mới là kinh doanh dịch vụ thị thực của nhà đầu tư nước ngoài. Theo Bộ Công an, đây là lĩnh vực nhạy cảm vì liên quan đến việc thu thập, lưu trữ dữ liệu cá nhân, dữ liệu sinh trắc học của công dân Việt Nam, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh quốc gia và trật tự, an toàn xã hội.
Bộ trưởng cho biết, dự thảo Luật dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/9/2026. Đối với các ngành, nghề không còn thuộc danh mục đầu tư kinh doanh có điều kiện, dự thảo quy định tổ chức, cá nhân tiếp tục sử dụng các giấy phép, chứng chỉ, văn bản xác nhận đã được cấp đến hết thời hạn của văn bản, giấy tờ đó nhằm tránh khoảng trống pháp lý và bảo đảm tính liên tục trong hoạt động đầu tư, kinh doanh.
Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi (Ảnh: Media Quốc hội).
Thẩm tra nội dung này, Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, đa số ý kiến nhất trí với sự cần thiết tăng cường kiểm soát, ngăn chặn tình trạng lạm dụng khí N2O nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội.
Bên cạnh đó, nhiều ý kiến cho rằng cách tiếp cận cấm kinh doanh khí N2O dựa trên mục đích sử dụng cuối cùng có thể phát sinh khó khăn trong tổ chức thực hiện và xác định trách nhiệm pháp lý trên thực tế.
Đồng thời, chưa làm rõ vì sao các biện pháp quản lý khác như kiểm soát điều kiện kinh doanh, lưu thông, phân phối hoặc tăng cường hậu kiểm không còn đáp ứng yêu cầu quản lý.
Một số ý kiến cho rằng, khí N2O hiện vẫn được sử dụng hợp pháp trong một số lĩnh vực như nghiên cứu khoa học, đào tạo, thực nghiệm, kiểm định, thực phẩm và hoạt động công nghệ khác.
Do đó, cần đánh giá đầy đủ tác động của chính sách, phân định rõ giữa các hành vi cần cấm và các trường hợp sử dụng hợp pháp và không gây ảnh hưởng không cần thiết đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và các nhu cầu chính đáng của xã hội.
Làm rõ thêm về cấm khí N2O, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho hay, dự thảo Luật chỉ cấm kinh doanh khí N2O dùng trực tiếp cho con người qua đường hô hấp, không cấm với các trường hợp dùng cho mục đích y tế hoặc dùng cho mục đích khác, không ảnh hưởng đến sức khỏe con người.
Quy định này cũng dựa trên cơ sở kế thừa quy định tại Nghị quyết 173/2024/QH15 của Quốc hội về việc cấm sản xuất kinh doanh các loại khí, chất gây nghiện, gây tác động cho sức khỏe con người.
Tạo lập môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch
Kết luận nội dung phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất với sự cần thiết ban hành Luật nhằm kịp thời thể chế hóa đầy đủ các chủ trương của Đảng, Kết luận số 18, các Nghị quyết của Trung ương về hoàn thiện thể chế, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển khoa học công nghệ, chuyển đổi số và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Tạo lập môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, ổn định, tạo động lực mới cho tăng trưởng nhanh, bền vững trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên (Ảnh: Media Quốc hội).
Phó Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị đánh giá toàn diện cơ sở thực tiễn, căn cứ pháp lý và tác động chính sách của việc bổ sung ngành nghề kinh doanh khí N2O để sử dụng cho con người qua đường hô hấp, ngoài mục đích y tế vào danh mục ngành nghề cấm đầu tư kinh doanh.
"Cần làm rõ phạm vi điều chỉnh, bảo đảm phân định rõ các hành vi cần cấm với các trường hợp sử dụng hợp pháp, bảo đảm tính khả thi, thống nhất trong tổ chức thực hiện và không gây ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh, nghiên cứu, thử nghiệm, đào tạo và mục đích chuyên môn hợp pháp khác", Phó Chủ tịch Quốc hội cho hay.
Cùng với đó, tiếp tục nghiên cứu cân nhắc tên gọi của luật sửa đổi. Rà soát toàn diện danh mục ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện trên cơ sở quán triệt tinh thần Nghị quyết 66 của Bộ Chính trị, lấy người dân doanh nghiệp làm trung tâm và chuyển mạnh tư duy quản lý sang kiến tạo phát triển.
Việc thực hiện mục tiêu cắt giảm tối thiểu 30% ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện phải bảo đảm thực chất, đúng trọng tâm, góp phần cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, tránh cắt giảm cơ học để đạt tiêu chí.
Giao Ủy ban Kinh tế và Tài chính chủ trì, phối hợp với Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội thẩm tra chính thức dự án luật, trình Quốc hội xem xét, quyết định tại kỳ họp không thường lệ thứ Nhất vào tháng 8.
