Văn phòng Chính phủ vừa ban hành Thông báo số 481 ngày 14/9/2026, thông báo kết luận của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc tại buổi làm việc với Hiệp hội Doanh nghiệp điện tử Việt Nam cùng một số doanh nghiệp xuất nhập khẩu lớn trong ngành điện tử, bán dẫn.
Giảm phụ thuộc nhập khẩu, tăng sức cạnh tranh ngành điện tử
Theo kết luận, sản xuất và xuất khẩu tiếp tục là những động lực tăng trưởng quan trọng của nền kinh tế, góp phần tạo việc làm, ổn định kinh tế vĩ mô, nâng cao vị thế đất nước trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Tuy nhiên, ngành điện tử Việt Nam vẫn đối mặt với tình trạng phụ thuộc lớn vào linh kiện, nguyên vật liệu, công nghệ từ nước ngoài, giá trị gia tăng nội địa còn hạn chế. Đồng thời, các doanh nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi sản xuất, chuỗi cung ứng còn thấp.
Số liệu được Bộ Công Thương thống kê cho thấy giá trị nhập khẩu linh kiện, nguyên vật liệu và thiết bị đầu vào của ngành vẫn lớn hơn đáng kể so với giá trị xuất khẩu, phát sinh hiện tượng nhập siêu cục bộ ở nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử, linh kiện và ở một số doanh nghiệp.
Ngành điện tử Việt Nam hiện vẫn phụ thuộc lớn vào linh kiện, nguyên vật liệu, công nghệ nhập khẩu và giá trị gia tăng nội địa còn hạn chế (Ảnh minh họa).
Trước tình hình trên, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Công Thương phối hợp với các bộ, ngành, địa phương và hiệp hội làm việc với những doanh nghiệp có chênh lệch lớn giữa kim ngạch nhập khẩu và xuất khẩu, nhất là các doanh nghiệp nhập siêu lớn. Đặc biệt, cần làm rõ cơ cấu, mục đích nhập khẩu và mức độ phục vụ sản xuất, xuất khẩu, từ đó có giải pháp thúc đẩy sản xuất và xuất khẩu, hoàn thành trong tháng 9/2026.
Bộ Công Thương đồng thời được giao rà soát, cập nhật danh mục sản phẩm công nghiệp hỗ trợ ưu tiên cho ngành điện tử, tập trung vào linh kiện và vật liệu có nhu cầu lớn, có khả năng nội địa hóa. Cơ chế hỗ trợ được định hướng theo chuỗi, theo sản phẩm thay vì dàn trải, đơn lẻ.
Một nhiệm vụ đáng chú ý khác là xây dựng chương trình kết nối, phát triển nhà cung cấp Việt Nam cho các tập đoàn điện tử, bán dẫn và công nghệ trong và ngoài nước, dựa trên từng chuỗi sản phẩm, tiêu chuẩn kỹ thuật và nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.
Phía Bộ Tài chính được giao rà soát các kiến nghị về ưu đãi thuế đối với sản xuất linh kiện, vật liệu điện tử và công nghiệp hỗ trợ. Đặc biệt là nghiên cứu chính sách theo hướng khuyến khích sản xuất trong nước nhưng vẫn tạo thuận lợi cho việc nhập khẩu máy móc, thiết bị, nguyên vật liệu mà Việt Nam chưa đáp ứng được.
Ưu tiên công nghệ lõi, tăng tỉ lệ nội địa hóa
Kết luận cũng yêu cầu Bộ Khoa học và Công nghệ rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, trong đó ưu tiên hỗ trợ doanh nghiệp trong nước nghiên cứu, làm chủ công nghệ lõi và công nghệ nền trong các lĩnh vực bán dẫn, vi mạch, vật liệu điện tử và tự động hóa.
Cơ quan này cũng được yêu cầu đánh giá thực chất mức độ tham gia và giá trị Việt Nam tạo ra trong chuỗi cung ứng điện tử toàn cầu, qua đó đề xuất giải pháp nâng cao vị thế, giá trị gia tăng và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong nước.
Các nhiệm vụ phát triển công nghệ lõi ngành điện tử, bán dẫn được yêu cầu triển khai khẩn trương, tập trung vào những lĩnh vực như thiết kế vi mạch, vật liệu bán dẫn, đóng gói và kiểm thử.
Phát triển công nghệ lõi và nhân lực chất lượng cao được xác định là những nhiệm vụ trọng tâm của ngành điện tử (Ảnh minh họa).
Bên cạnh đó, Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp với Bộ, ngành liên quan nghiên cứu cơ chế ưu đãi đối với doanh nghiệp đầu tư cho R&D, sản xuất linh kiện và vật liệu điện tử trong nước; đẩy mạnh bảo hộ sở hữu trí tuệ, đăng ký sáng chế và hoàn thiện tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật phù hợp thông lệ quốc tế.
Nguồn nhân lực cũng là một trọng tâm. Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Nội vụ được giao đẩy mạnh đào tạo nhân lực chất lượng cao cho các lĩnh vực thiết kế vi mạch, bán dẫn, điện tử, tự động hóa và vật liệu; tăng cường liên kết giữa nhà trường, viện nghiên cứu và doanh nghiệp trong đào tạo, nghiên cứu, chuyển giao và thương mại hóa kết quả.
Với doanh nghiệp Việt Nam, yêu cầu đặt ra là tiếp tục nâng cấp năng lực công nghệ, quản trị chất lượng, tự động hóa, chuyển đổi số, R&D và nhân lực. Quan trọng hơn là từng bước chuyển từ các công đoạn có giá trị gia tăng thấp sang sản xuất linh kiện, vật liệu và những khâu có hàm lượng công nghệ cao hơn.
