Doanh nghiệp Việt trước sức ép chuyển đổi xanh và cuộc đua công nghệ

Chuyển đổi xanh và công nghệ đang đặt doanh nghiệp Việt trước yêu cầu đổi mới sản xuất, tiết kiệm tài nguyên, nâng cao năng lực cạnh tranh và đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng cao của chuỗi cung ứng.

Ngày 4/11, Chuỗi triển lãm Công nghiệp 2026 khai mạc tại Trung tâm Hội chợ và Triển lãm Sài Gòn (SECC), Tp.HCM, kết nối các lĩnh vực năng lượng, cấp thoát nước, công nghệ lạnh, công nghiệp hỗ trợ và hạ tầng số.

Chuyển đổi xanh đặt ra yêu cầu mới

Trao đổi với Người Đưa Tin, ông Bùi Quốc Hoan, Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty Điện lực miền Nam cho biết, nâng cao độ tin cậy cung cấp điện là nhiệm vụ trọng tâm của đơn vị. Mục tiêu đến năm 2028, toàn bộ hệ thống lưới điện 110 kV do đơn vị quản lý đáp ứng tiêu chuẩn N-1.

Doanh nghiệp Việt trước sức ép chuyển đổi xanh và cuộc đua công nghệ- Ảnh 1.

Ông Bùi Quốc Hoan, Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty Điện lực miền Nam.

Theo ông Hoan, tiêu chuẩn N-1 cho phép hệ thống điện tiếp tục vận hành bình thường ngay cả khi một phần tử gặp sự cố. Để đạt được điều này, lưới điện phải có phương án dự phòng, hạn chế nguy cơ mất điện trên diện rộng. Đặc biệt, khách hàng tại các khu công nghiệp sẽ được cấp điện từ hai nguồn độc lập, giảm thiểu rủi ro gián đoạn sản xuất.

Cùng với đầu tư hạ tầng, ngành điện miền Nam đang phát triển lưới điện thông minh, ứng dụng công nghệ hiện đại để nâng cao năng lực giám sát, điều hành và quản lý các nguồn điện phân tán.

Đối với điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ, ông Hoan cho biết ngành điện tạo điều kiện để doanh nghiệp triển khai theo cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) hoặc các quy định hiện hành. Tại những khu công nghiệp có đơn vị khác đảm nhận việc bán điện, ngành điện phối hợp với chính quyền địa phương tìm kiếm cơ chế phù hợp, đáp ứng nhu cầu năng lượng tại chỗ.

Doanh nghiệp Việt trước sức ép chuyển đổi xanh và cuộc đua công nghệ- Ảnh 2.

Chuỗi triển lãm Công nghiệp 2026 khai mạc tại Trung tâm Hội chợ và Triển lãm Sài Gòn (SECC), Tp.HCM.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Phạm Bắc, Chủ tịch BLVera & Pytes Vietnam cho rằng, điện mặt trời mái nhà đang trở thành phương án đáng cân nhắc khi doanh nghiệp chịu áp lực kiểm soát chi phí và sử dụng năng lượng sạch.

Theo ông Bắc, thời gian hoàn vốn của một hệ thống điện mặt trời tự dùng khoảng 4-5 năm. Tuổi thọ thiết bị pin mặt trời được ước tính từ 12-15 năm, thời gian bảo hành từ 10-15 năm. Với hệ thống vận hành hiệu quả, sau khi hoàn vốn, nhà đầu tư có thể tiếp tục khai thác nguồn điện với chi phí thấp trong khoảng 5-7 năm.

Ông Bắc nhận định, khoảng 2-3 năm tới có thể là giai đoạn năng lượng sạch phát triển mạnh, từ hộ gia đình đến nhà xưởng, cơ sở sản xuất. Xu hướng này cho thấy doanh nghiệp ngày càng quan tâm đến khả năng chủ động nguồn năng lượng thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn cung truyền thống.

Tuy nhiên, hiệu quả đầu tư còn phụ thuộc vào quy mô hệ thống, phụ tải thực tế, khả năng tiêu thụ điện tại chỗ và phương án lưu trữ. Doanh nghiệp cần lựa chọn công nghệ, thiết bị phù hợp để bảo đảm hiệu quả vận hành lâu dài.

Doanh nghiệp Việt trước sức ép chuyển đổi xanh và cuộc đua công nghệ- Ảnh 3.

Các đại biểu tham quan, tìm hiểu dòng máy phát điện và thiết bị năng lượng được giới thiệu tại Chuỗi triển lãm Công nghiệp 2026.

Không chỉ năng lượng, quản lý tài nguyên nước cũng đang đặt ra thách thức lớn đối với khu vực sản xuất. Đến năm 2030, cả nước dự kiến có hơn 2.100 cụm công nghiệp, nhưng hiện mới có hơn 225 cụm đầu tư và vận hành hệ thống xử lý nước thải tập trung.

Thực tế này cho thấy yêu cầu hoàn thiện hạ tầng môi trường còn rất lớn. Bên cạnh đầu tư hệ thống xử lý, doanh nghiệp cần tăng cường giám sát, tiết kiệm và tái sử dụng nước, ứng dụng công nghệ quan trắc để kiểm soát tác động môi trường trong quá trình sản xuất.

Công nghệ mở cơ hội, doanh nghiệp phải tăng tốc 

Song song với chuyển đổi xanh, tự động hóa, trí tuệ nhân tạo (AI), điện toán đám mây và các hệ thống quản trị thông minh đang làm thay đổi phương thức tổ chức sản xuất. Việc ứng dụng công nghệ giúp doanh nghiệp tối ưu quy trình, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

Đối với doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, đổi mới công nghệ còn là điều kiện để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng. Tuy nhiên, cơ hội mở rộng thị trường cũng đi kèm yêu cầu ngày càng cao về chất lượng, tiêu chuẩn kỹ thuật và tiến độ giao hàng.

Đánh giá về ý nghĩa của sự kiện, ông Nguyễn Hồng Hiếu, Phó Cục trưởng Cục Quản lý tài nguyên nước, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho rằng, sự kiện là dịp để cơ quan quản lý, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp trong nước, quốc tế trao đổi kinh nghiệm, giới thiệu tiến bộ khoa học, công nghệ và thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực hạ tầng, công nghiệp, năng lượng và môi trường.

Doanh nghiệp Việt trước sức ép chuyển đổi xanh và cuộc đua công nghệ- Ảnh 4.

Không gian triển lãm quy tụ nhiều doanh nghiệp trong lĩnh vực năng lượng, công nghệ và công nghiệp hỗ trợ, giới thiệu các giải pháp phục vụ sản xuất xanh.

Tại Chuỗi triển lãm Công nghiệp 2026, trao đổi với Người Đưa Tin, ông Nguyễn Thanh Nhân, đại diện thương hiệu Rehlko (Mỹ), giới thiệu các dòng máy phát điện và thiết bị năng lượng, đồng thời đánh giá cao sự đa dạng của công nghệ được trưng bày.

Ông Nguyễn Thanh Nhân cho biết, công ty mang đến Chuỗi triển lãm Công nghiệp 2026 các dòng máy phát điện và thiết bị năng lượng, đồng thời đánh giá cao sự đa dạng của công nghệ được giới thiệu tại sự kiện. 

Theo ông, các doanh nghiệp tham gia mang đến nhiều giải pháp mới, hướng đến tối ưu hiệu quả sử dụng năng lượng, với chủng loại, kích cỡ và phân khúc giá phong phú, đáp ứng nhu cầu khác nhau của thị trường. Đáng chú ý, các sản phẩm đến từ Trung Quốc chiếm ưu thế về số lượng trưng bày, cho thấy sự hiện diện đáng kể của doanh nghiệp nước này trong lĩnh vực thiết bị năng lượng. 

Sự đa dạng về sản phẩm và công nghệ tạo thêm lựa chọn cho khách hàng, đồng thời thúc đẩy cạnh tranh giữa các nhà cung cấp, buộc doanh nghiệp phải chú trọng hơn đến chất lượng, hiệu suất và khả năng đáp ứng nhu cầu thực tế.

Doanh nghiệp Việt trước sức ép chuyển đổi xanh và cuộc đua công nghệ- Ảnh 5.

Các sản phẩm, thiết bị công nghệ mới được trưng bày tại triển lãm, mang đến thêm lựa chọn cho doanh nghiệp trong quá trình đổi mới và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Chia sẻ tại sự kiện, bà Nguyễn Thị Phương Yến, Phó Giám đốc Trung tâm Thông tin năng lượng và Phát triển thị trường điện lực (Cục Điện lực, Bộ Công Thương) nhận định, chuyển dịch năng lượng, công nghệ mới và chuyển đổi số đang làm thay đổi phương thức sản xuất, cung ứng và tiêu thụ năng lượng trên toàn cầu.

Theo bà Yến, Việt Nam cần bảo đảm nguồn cung năng lượng đầy đủ, an toàn, ổn định, đồng thời phát triển hệ thống năng lượng hiện đại, hiệu quả. Bên cạnh hoàn thiện chính sách và phát triển hạ tầng, cần đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, ứng dụng công nghệ, huy động nguồn lực đầu tư và tăng cường hợp tác công - tư.

Trong bối cảnh tiêu chuẩn xanh ngày càng trở thành điều kiện tham gia chuỗi cung ứng, doanh nghiệp phải tính toán đồng bộ từ nguồn điện, tài nguyên, thiết bị đến phương thức quản trị và tổ chức sản xuất.

Công nghệ và các giải pháp năng lượng mới có thể mở thêm cơ hội phát triển, nhưng lợi thế cạnh tranh chỉ hình thành khi doanh nghiệp có năng lực đầu tư, lựa chọn đúng giải pháp và đưa công nghệ vào vận hành hiệu quả.