Nhằm nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật và hỗ trợ những người chấp hành xong án phạt tù sớm ổn định cuộc sống, Trung tâm Tư vấn pháp luật Hội Luật gia tỉnh Nghệ An vừa phối hợp với Công an xã Quan Thành tổ chức Hội nghị phổ biến pháp luật, tư vấn pháp luật và trợ giúp pháp lý cho người chấp hành xong án phạt tù trở về địa phương.
Bước ra khỏi trại giam, khó khăn lớn nhất của người mãn hạn tù là tiền bạc và việc làm. Nhiều năm cách ly khiến họ bị tụt hậu, không có tay nghề, cộng thêm lý lịch có tiền án nên rất khó kiếm được một công việc chân tay ổn định để tự nuôi sống bản thân.
Ngay khi về địa phương, họ đối mặt với nhiều khó khăn trong thực tế: không biết quy trình làm lại căn cước công dân, lúng túng khi khai báo tạm trú, thường trú với công an và không hề biết Nhà nước có chính sách cho vay vốn làm ăn. Việc thiếu thốn kinh tế kết hợp với sự e dè, né tránh của người xung quanh dễ đẩy họ vào đường cùng. Vì vậy, việc luật gia về tận xã để chỉ dẫn từng bước làm giấy tờ, hướng dẫn cách làm hồ sơ vay tiền ngân hàng chính sách là việc làm cần thiết. Giải quyết được việc làm và thủ tục hành chính chính là cách thực tế nhất để giúp họ có thu nhập, từ đó giảm thiểu tình trạng tái phạm tội tại địa phương.
Quang cảnh Hội nghị phổ biến pháp luật, tư vấn pháp luật và trợ giúp pháp lý cho người chấp hành xong án phạt tù trở về địa phương.
Tại hội nghị, các luật gia đã trực tiếp phổ biến chuyên sâu các nội dung pháp lý thiết thực. Các luật gia đã giải thích rõ ràng quyền và nghĩa vụ cốt lõi của người chấp hành xong án phạt tù khi trở về địa phương. Về quyền lợi, công dân được chính quyền hỗ trợ đăng ký cư trú, hướng nghiệp và có quyền yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp để xác nhận việc xóa án tích. Ngược lại, về nghĩa vụ, trong vòng 5 ngày kể từ khi ra tù, công dân phải mang giấy chứng nhận chấp hành xong án phạt tù đến trình báo tại Công an xã, chịu sự giám sát của địa phương và hoàn thành các khoản án phí hoặc bồi thường dân sự theo bản án.
Đối với thời gian thử thách và xóa án tích, các luật gia lưu ý người chấp hành xong án phạt tù sẽ được đương nhiên xóa án tích nếu đáp ứng đủ 3 điều kiện: đã ra tù, nộp đủ các khoản tiền phạt/án phí/bồi thường, và không phạm tội mới trong thời hạn từ 1 đến 5 năm (tùy mức án cũ). Còn đối với người hưởng án treo phải chấp hành đủ thời gian thử thách kể từ ngày tuyên án. Về thủ tục, công dân không cần xin quyết định của Tòa án, mà chỉ cần mang CCCD, giấy ra tù và biên lai nộp tiền đến công an để xin cấp Phiếu lý lịch tư pháp số 1 xác nhận tình trạng "không có án tích".
Về các thủ tục hành chính, các luật gia hướng dẫn người dân quy trình đăng ký cư trú (thường trú, tạm trú) và làm lại căn cước công dân tại cơ quan công an ngay sau khi về địa phương. Trong lĩnh vực lao động và việc làm, hội nghị nhấn mạnh chính sách hỗ trợ tư vấn, hướng nghiệp miễn phí tại các trung tâm dịch vụ việc làm. Đối với lĩnh vực y tế, công dân được hướng dẫn chi tiết cách thức tham gia bảo hiểm y tế tự nguyện tại địa phương để đảm bảo quyền lợi khám chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe khi tái hòa nhập cộng đồng.
Hướng dẫn tiếp cận nguồn vốn ưu đãiTại hội nghị, đối với vấn đề hướng dẫn thủ tục vay vốn ưu đãi và học nghề cho người chấp hành xong án phạt tù, các luật gia đã phối hợp tư vấn cặn kẽ từng bước thực hiện, giúp người dân nắm vững quy trình để tiếp cận nguồn vốn sinh kế.
Theo quy định, chính sách ưu đãi này áp dụng cho hai nhóm đối tượng cốt lõi: người chấp hành xong án phạt tù có nhu cầu vay vốn để học nghề, đầu tư sản xuất, kinh doanh, tự tạo việc làm hoặc chi trả chi phí đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng; và các cơ sở sản xuất kinh doanh có nhận lao động là người hoàn lương vào làm việc, được hỗ trợ nguồn vốn để mở rộng phương án sản xuất, kinh doanh, từ đó tạo thêm công ăn việc làm ổn định tại địa phương.
Theo Quyết định số 44/2026/QĐ-TTg sửa đổi, bổ sung, từ ngày 20/11/2026, chính sách tín dụng ưu đãi đối với người chấp hành xong án phạt tù sẽ áp dụng hạn mức vay vốn tối đa mới lên đến 200 triệu đồng/người để phục vụ sản xuất, kinh doanh và tạo việc làm. Đối với các cơ sở sản xuất kinh doanh có sử dụng lao động là người hoàn lương, hạn mức vay ưu đãi được nâng lên tối đa 10 tỷ đồng/dự án, đồng thời giới hạn không quá 200 triệu đồng tính trên một người lao động. Nhằm tạo điều kiện linh hoạt, quy định mới cho phép cả cá nhân và doanh nghiệp được quyền vay vốn một hoặc nhiều lần khác nhau, miễn là tổng dư nợ cộng lại không vượt quá mức giới hạn tối đa nêu trên.
Tại hội nghị, bên cạnh việc cập nhật các điểm mới của luật, các luật gia đã dành phần lớn thời gian để tháo gỡ vướng mắc cho từng trường hợp cụ thể liên quan đến thủ tục căn cước, hộ tịch, xóa án tích hay hồ sơ vay vốn làm ăn.
Nhờ sự cởi mở và lắng nghe từ phía các luật gia, người dân đã chủ động tương tác, thẳng thắn chia sẻ những khó khăn thực tế của mình để nhận được những chỉ dẫn, giải pháp chính xác nhất từ cơ quan chuyên môn.
Các Luật gia tuyên truyền phổ biến pháp luật tại hội nghị.
Công an xã Quan Thành xác định nhiệm vụ của mình không chỉ dừng lại ở việc quản lý, giám sát di biến động, mà mục tiêu cốt lõi là đồng hành và hỗ trợ công dân làm lại cuộc đời. Cơ quan công an khuyến khích người hoàn lương khi gặp bất kỳ rào cản nào về thủ tục hành chính, vướng mắc đời sống hoặc có nhu cầu tìm kiếm việc làm, học nghề chủ động liên hệ trực tiếp với Công an xã để được lắng nghe, hướng dẫn kịp thời và kết nối nhanh nhất với các nguồn vốn vay ưu đãi nhằm sớm ổn định cuộc sống.
Luật gia Trần Hoàng Việt Hà, Trung tâm Tư vấn pháp luật Hội Luật gia tỉnh Nghệ An khẳng định việc hỗ trợ người chấp hành xong án phạt tù tái hòa nhập cộng đồng là chủ trương lớn mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc của Đảng và Nhà nước, đồng thời là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Việc hỗ trợ người hoàn lương học nghề, tìm việc làm và tiếp cận vốn vay ưu đãi chính là giải pháp gốc rễ để ngăn ngừa tái phạm tội. Khi giải quyết được bài toán mưu sinh sát sườn, công dân sẽ có điều kiện ổn định cuộc sống, giảm thiểu các tệ nạn xã hội, từ đó trực tiếp góp phần giữ vững an ninh trật tự và xây dựng môi trường sống an toàn tại địa phương.
Bên cạnh các chính sách hỗ trợ vốn vay hay giấy tờ của Nhà nước, một môi trường sống không bị cô lập mới là yếu tố quyết định. Sự thấu hiểu của người thân và việc xã hội sẵn sàng trao cơ hội việc làm chính là chìa khóa giúp người hoàn lương xóa bỏ tự ti, nỗ lực vươn lên tự nuôi sống bản thân.
