Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày Tờ trình về dự án luật tại phiên họp
Tờ trình về dự án Luật do Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày cho biết việc xây dựng Luật này nhằm khắc phục hạn chế, khó khăn, vướng mắc của Luật hiện hành; thể chế hóa chủ trương của Đảng về đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác phổ biến giáo dục pháp luật (PBGDPL); bảo đảm quyền tiếp cận thông tin pháp luật, quyền tham gia góp ý, phản ánh, kiến nghị về chính sách, pháp luật; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số; góp phần xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Dự thảo Luật gồm 5 chương với 42 điều (giữ nguyên số lượng chương và tăng 1 điều so với Luật PBGDPL năm 2012; trong đó sửa đổi, hoàn thiện nội dung của 40 điều, cơ bản giữ nguyên nội dung 1 điều và bổ sung 1 điều mới).
Dự thảo Luật PBGDPL (sửa đổi) quy định về quyền, nghĩa vụ, đối tượng, nội dung, hình thức, trách nhiệm quản lý nhà nước, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong truyền thông chính sách và PBGDPL; đồng thời áp dụng đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân ở Việt Nam, người Việt Nam ở nước ngoài có liên quan đến PBGDPL.
Đồng thời, dự thảo Luật kế thừa, hoàn thiện quy định về trách nhiệm của Bộ, cơ quan ngang Bộ, Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân, Kiểm toán nhà nước, chính quyền địa phương, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức, đoàn thể... nhằm xác định rõ trách nhiệm và huy động hệ thống chính trị tham gia PBGDPL.
Thẩm tra sơ bộ dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu nêu rõ, Thường trực Ủy ban và Thường trực các cơ quan của Quốc hội tán thành sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật PBGDPL năm 2012.
Về phạm vi điều chỉnh, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cơ bản tán thành với phạm vi điều chỉnh của Luật. Bên cạnh đó, có ý kiến cho rằng việc bổ sung nội dung về truyền thông chính sách là không phù hợp với tên gọi của dự án Luật, do hoạt động truyền thông về "chính sách" thuộc giai đoạn xây dựng, chưa phải là quy định của pháp luật và nội dung này đã được quy định trong Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
Phạm vi sửa đổi Luật như đề xuất là chưa giải quyết được những bất cập cơ bản của công tác PBGDPL. Do đó, đề nghị nghiên cứu mở rộng phạm vi điều chỉnh theo hướng bổ sung các cơ chế hỗ trợ để người dân, doanh nghiệp chủ động, thuận tiện trong tiếp cận, tìm hiểu pháp luật.
Về đối tượng áp dụng, một số ý kiến trong Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị cân nhắc bỏ quy định này do không thật sự cần thiết vì đều đã được xác định thông qua các quy định cụ thể tại từng chương, điều; việc đặt thêm một quy định chung về đối tượng áp dụng vừa gây trùng lặp, vừa không làm rõ hơn phạm vi điều chỉnh của Luật.
Đối với nội dung quy định trách nhiệm tổ chức thực hiện công tác PBGDPL của người đứng đầu Bộ, ngành Trung ương và Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã, đề nghị chuyển sang quy định tại các điều luật khác cho phù hợp; đồng thời, cần rà soát để quy định rõ phạm vi trách nhiệm, tránh hiểu rằng cấp xã chịu trách nhiệm tổ chức phổ biến đối với toàn bộ hệ thống pháp luật; phân định rõ trách nhiệm giữa chính quyền địa phương cấp tỉnh và cấp xã, giữa Hội đồng nhân dân với Ủy ban nhân dân cùng cấp.
Ngoài ra, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, Thường trực Ủy ban Công tác đại biểu và Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị nghiên cứu bổ sung tiêu chí, nguyên tắc xác định đối tượng bị hạn chế khả năng tiếp cận pháp luật làm căn cứ để Chính phủ quy định chi tiết, bảo đảm tính minh bạch, thống nhất trong tổ chức thực hiện./.
Nguyễn Hoàng
