Cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh
Chủ trương, đường lối, cơ chế, chính sách của Đảng và Nhà nước ngày càng được hoàn thiện, đồng bộ, tạo hành lang pháp lý và không gian phát triển mới cho người dân, doanh nghiệp. Trong quá trình hoàn thiện thể chế, tinh thần xuyên suốt được đặt ra là xây dựng môi trường pháp lý thuận lợi, minh bạch, ổn định để người dân và doanh nghiệp yên tâm đầu tư, sản xuất, kinh doanh, qua đó tạo thêm động lực cho tăng trưởng và phát triển.
Trao đổi với Người Đưa Tin, TS. Trần Công Phàn - Phó Chủ tịch Thường trực Hội Luật gia Việt Nam cho rằng, thời gian qua, các chủ trương, đường lối của Đảng về phát triển kinh tế nói chung, phát triển khu vực kinh tế tư nhân nói riêng ngày càng được cụ thể hóa.

TS. Trần Công Phàn – Phó Chủ tịch Thường trực Hội Luật gia Việt Nam (Ảnh: Hữu Thắng).
Đặc biệt là Nghị quyết số 68 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, đã tạo định hướng chiến lược đồng bộ, xác định kinh tế tư nhân là một trong những động lực quan trọng của nền kinh tế, đồng thời đặt doanh nghiệp vào vị trí trung tâm của quá trình phát triển.
Theo TS. Trần Công Phàn, Quốc hội đã từng bước thể chế hóa chủ trương của Đảng bằng hệ thống pháp luật ngày càng hoàn thiện về doanh nghiệp. Không chỉ các quy định về doanh nghiệp, nhiều lĩnh vực như đầu tư, đất đai, thuế, tín dụng, khoa học - công nghệ, sở hữu trí tuệ, cạnh tranh... thời gian gần đây cũng được quan tâm hoàn thiện. Đây đều là những yếu tố có tác động trực tiếp đến môi trường sản xuất, kinh doanh, khả năng tiếp cận nguồn lực và sức cạnh tranh của doanh nghiệp.
"Quốc hội đã từng bước thể chế hóa những chủ trương đó bằng pháp luật. Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành nhiều nghị định, chương trình, kế hoạch nhằm cụ thể hóa chủ trương đưa chính sách vào cuộc sống", TS. Trần Công Phàn phân tích.
Cùng với việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ cũng thường xuyên tổ chức các hoạt động đối thoại, lắng nghe ý kiến, kiến nghị của cộng đồng doanh nghiệp, qua đó kịp thời nhận diện và tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh từ thực tiễn.
Theo Phó Chủ tịch Thường trực Hội Luật gia Việt Nam, đây là hướng đi cần thiết, bởi pháp luật dù được xây dựng đầy đủ đến đâu nhưng nếu không được tổ chức thực hiện hiệu quả thì vẫn khó phát huy được giá trị trong thực tiễn. Nghị quyết 66 của Bộ Chính trị Ngày 30/4/2025 cũng đặt vấn đề đổi mới tư duy trong xây dựng pháp luật. Xây dựng pháp luật đi đôi với thực thi pháp luật.
Một trong những điểm đáng chú ý thời gian qua là nhiều chính sách theo hướng hỗ trợ, tạo thuận lợi hơn cho người dân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp. Gần đây, từ ngày 1/1/2026, ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân đối với hộ, cá nhân kinh doanh được nâng lên từ 500 triệu đồng lên 1 tỷ đồng/năm.
Chính phủ đã trình Quốc hội thông qua Nghị quyết giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân và 30% thuế thu nhập doanh nghiệp trong năm 2026, 2027 đối với các hộ kinh doanh và doanh nghiệp có tổng doanh thu hằng năm không vượt quá 10 tỷ đồng…
Tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khoá XVI đã xem xét, thông qua 15 luật và 6 nghị quyết quy phạm pháp luật nhằm tiếp tục thể chế hóa Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV và các kết luận của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, tháo gỡ các điểm nghẽn, chồng chéo bất cập trong hệ thống pháp luật, đáp ứng yêu cầu thực tiễn.
Trong đó, nhằm hoàn thiện thể chế, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường…
Nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật, hạn chế rủi ro
Chia sẻ về vai trò của Hội Luật gia Việt Nam trong việc đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp, TS. Trần Công Phàn cho biết, Hội đã có quá trình phối hợp, hỗ trợ doanh nghiệp trong công tác pháp lý. Trước đây, Hội tham gia Câu lạc bộ pháp lý của doanh nghiệp; hiện nay, Hội tiếp tục triển khai nhiều hoạt động nhằm hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp, trong đó Đảng uỷ Trung ương Hội Luật gia Việt Nam đã ban hành Kế hoạch số 144 ngày 25/9/2025 về việc triển khai thực hiện Nghị quyết số 68.

Tinh thần xuyên suốt được đặt ra là xây dựng môi trường pháp lý thuận lợi, minh bạch, ổn định để người dân và doanh nghiệp yên tâm đầu tư, sản xuất (Ảnh: Phạm Tùng).
Theo đó, Hội Luật gia Việt Nam chú trọng hỗ trợ doanh nghiệp về pháp lý, từ tuyên truyền, phổ biến pháp luật đến tư vấn, hướng dẫn doanh nghiệp tuân thủ đúng các quy định pháp luật trong quá trình hoạt động.
Hội Luật gia cũng chỉ đạo các cấp hội, các Trung tâm tư vấn pháp luật tăng cường tư vấn, hỗ trợ doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp nắm rõ và thực hiện đúng pháp luật. Đồng thời, thực hiện có hiệu quả những nhiệm vụ tại quyết định số 345 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án "Nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp giai đoạn 2021 - 2030".
"Đây là một trong những cách để Hội đồng hành, hỗ trợ doanh nghiệp trong quá trình phát triển", TS. Trần Công Phàn nói và thông tin thêm đến nay, Hội có 10 Trung tâm tư vấn pháp luật trực thuộc Trung ương Hội; ở địa phương, các cấp Hội có 53 trung tâm tư vấn pháp luật và 29 chi nhánh Trung tâm tư vấn pháp luật tại cơ sở.
Theo Phó Chủ tịch Thường trực Hội Luật gia Việt Nam, với hệ thống các Trung tâm tư vấn pháp luật ở Trung ương và địa phương, Hội có điều kiện để triển khai hoạt động hỗ trợ pháp lý đến doanh nghiệp một cách thiết thực hơn.
Bên cạnh đó, Hội Luật gia Việt Nam cũng được Chính phủ giao làm nòng cốt trong công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật theo Đề án 129/QĐ-TTg về phát huy vai trò của Hội Luật gia các cấp trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật.
Theo ông, đây cũng là một trong những cơ sở để Hội tiếp tục phát huy thế mạnh của đội ngũ luật gia trong việc đưa pháp luật đến gần hơn với người dân, doanh nghiệp; qua đó nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật, hạn chế rủi ro pháp lý và góp phần tạo dựng môi trường thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.
TS. Trần Công Phàn cho rằng, trong quá trình phát triển, doanh nghiệp không chỉ cần nguồn vốn, thị trường hay cơ sở hạ tầng mà còn rất cần một môi trường pháp lý ổn định và khả năng tiếp cận pháp luật thuận lợi. Khi doanh nghiệp hiểu rõ quyền, nghĩa vụ và những yêu cầu pháp lý trong hoạt động của mình, doanh nghiệp sẽ chủ động hơn trong việc tổ chức sản xuất, kinh doanh, phòng ngừa tranh chấp và hạn chế những rủi ro không đáng có.
Theo TS.Trần Công Phàn, để chủ trương lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm thực sự đi vào cuộc sống, bên cạnh việc tiếp tục hoàn thiện thể chế, cần đặc biệt quan tâm đến khâu tổ chức thực hiện.
Thực tiễn sản xuất, kinh doanh luôn phát sinh những vấn đề mới. Vì vậy, quá trình hoàn thiện pháp luật cần tiếp tục được thực hiện trên cơ sở lắng nghe phản ánh từ người dân, doanh nghiệp và các chủ thể trực tiếp chịu tác động của chính sách.
Song song với đó, từ thực tiễn hoạt động, các doanh nghiệp cũng cần chủ động phản ánh những quy định còn bất cập, những thủ tục còn gây khó khăn hoặc những vấn đề phát sinh chưa được pháp luật điều chỉnh đầy đủ. Đây là nguồn thông tin quan trọng để các cơ quan có thẩm quyền tiếp tục nghiên cứu, sửa đổi, bổ sung chính sách phù hợp.
Hội Luật gia Việt Nam có thể góp phần cụ thể hóa chủ trương lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, thông qua việc đồng hành, hỗ trợ pháp lý, kịp thời phản ánh những khó khăn, vướng mắc từ thực tiễn và góp phần đưa chính sách, pháp luật đi vào cuộc sống.
Kỳ vọng vào sự phát triển của cộng đồng doanh nghiệp trong thời gian tới, TS. Trần Công Phàn cho rằng, với những điều kiện thuận lợi được tạo dựng từ chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách của Nhà nước đến hệ thống pháp luật, cộng đồng doanh nghiệp sẽ có thêm động lực để phát triển và đóng góp nhiều hơn cho nền kinh tế.
"Khi đặt người dân và doanh nghiệp vào vị trí trung tâm thì quá trình xây dựng, thực thi chính sách, pháp luật sẽ không chỉ là công cụ quản lý mà còn trở thành động lực phát triển. Đây cũng là nền tảng quan trọng để xây dựng môi trường đầu tư, kinh doanh minh bạch, ổn định, thông thoáng, tạo điều kiện để cộng đồng doanh nghiệp phát huy năng lực, đóng góp ngày càng hiệu quả vào mục tiêu phát triển đất nước bền vững", TS. Trần Công Phàn khẳng định.
Phát triển 1.000 doanh nghiệp tiên phong
Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 631/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình phát triển 1.000 doanh nghiệp tiên phong giai đoạn 2026-2030, với mục tiêu hình thành lực lượng doanh nghiệp nòng cốt, có năng lực cạnh tranh khu vực và quốc tế, đóng vai trò dẫn dắt khu vực kinh tế tư nhân.
Theo Chương trình, đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu có 1.000 doanh nghiệp tiên phong, trong đó tối thiểu 200 doanh nghiệp đạt mức tăng trưởng nhanh, bứt phá vượt trội; 20 doanh nghiệp tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu và khoảng 15% doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ. Các doanh nghiệp này được kỳ vọng trở thành động lực quan trọng thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao năng suất của nền kinh tế.