"Việc các chuyến hàng ngũ cốc và năng lượng bị đình trệ ở Biển Đen cũng không phải điều mà chúng ta có thể đơn giản đứng ngoài và theo dõi", ông nói.
Nga phá thế phòng thủ Ukraine, liên tiếp mở rộng vùng kiểm soátĐỌC NGAYKể từ tháng 7, Moscow đã gia tăng các cuộc tấn công nhằm vào cảng và tàu thuyền của Ukraine trên Biển Đen, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng xuất khẩu ngũ cốc của nước này tới các khách hàng trên toàn cầu như Ai Cập, Algeria, Tunisia, Yemen cùng nhiều quốc gia khác. Kyiv đáp trả bằng các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) và tên lửa nhằm vào tàu thuyền cũng như các đầu mối hậu cần của Nga.
Đợt leo thang diễn ra đúng vào cao điểm mùa thu hoạch tại Ukraine, khiến lượng lớn ngô, lúa mạch và lúa mì bị ùn ứ trong nước.
Trước khi các cuộc tấn công tái diễn, Ukraine xuất khẩu khoảng 6 triệu tấn nông sản và thép mỗi tháng thông qua ba cảng Odesa, Chornomorsk và Pivdenny.
Hiện nay, nước này chỉ vận chuyển được khoảng 4,5 triệu tấn thông qua các tuyến đường thay thế, trong bối cảnh các đơn vị khai thác vận tải vẫn e ngại thực hiện những chuyến hải trình nguy hiểm trên biển.
Tuy nhiên, các tuyến đường này, còn được gọi là "làn đường đoàn kết", không còn được hưởng cơ chế miễn thuế quan sau khi Brussels bãi bỏ chính sách này trước sức ép phản đối từ các quốc gia Đông Âu.
Một trong những tuyến đường đó kết nối hàng xuất khẩu của Ukraine với cảng Constanta của Romania thông qua sông Danube, hiện đang phải đối mặt với một đợt hạn hán mùa hè nghiêm trọng chưa từng có.
Ngoại trưởng Romania Oana-Silvia Țoiu cho biết, Bucharest đã thảo luận với Kyiv về các phương án logistics nhằm tăng lượng hàng hóa quá cảnh qua các "làn đường đoàn kết". Bà đồng thời bày tỏ quan ngại trước đà tăng liên tục của giá lương thực trên toàn cầu.
"Đây là một công cụ thiết yếu để bảo đảm người dân ở Trung Đông và châu Phi có thể tiếp cận nguồn ngũ cốc với mức giá hợp lý", bà nói.
Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha, người cũng tham dự cuộc họp, kêu gọi châu Âu gia tăng "sức ép" đối với Nga nhằm đạt được một lệnh ngừng bắn hoàn toàn trên Biển Đen.
Ông Sybiha cho rằng các tuyến đường thay thế sẽ không bao giờ có thể "bù đắp hoàn toàn" cho hoạt động xuất khẩu bằng đường biển.
Tình trạng gần như đình trệ tại các cảng đang gây áp lực lớn lên nông dân Ukraine khi chi phí vận chuyển tăng, giá nông sản trong nước giảm và nguy cơ phá sản gia tăng trong bối cảnh một mùa gieo trồng mới bắt đầu. Hệ thống kho bãi hiện không đủ sức chứa lượng nông sản dư thừa.
Ngành thép cũng chịu tác động tiêu cực.
Đối với Kyiv, một trong những quốc gia xuất khẩu ngũ cốc lớn, cú sốc tài chính còn trở nên nghiêm trọng hơn do Nga tiếp tục leo thang trên nhiều mặt trận, trong đó có các cuộc tấn công UAV liên tục nhằm gieo rắc nỗi sợ hãi trong dân thường và làm gián đoạn hoạt động kinh tế tại các thành phố.
Ukraine đã đề nghị các đồng minh hỗ trợ lấp khoản thâm hụt ngân sách trị giá 23 tỷ euro. Lệnh phong tỏa ở Biển Đen có nguy cơ khiến khoảng thiếu hụt này trầm trọng khi nguồn thu ngân sách suy giảm.
Iran tấn công các mục tiêu Mỹ ở Trung ĐôngĐỌC NGAYCác nước EU hiện đang xem xét điều chỉnh tiến độ khoản vay hỗ trợ trị giá 90 tỷ euro, theo đó đưa một phần nguồn vốn dự kiến dành cho năm 2027 lên giải ngân sớm hơn. Tuy nhiên, động thái này đồng nghĩa với việc nguồn tài chính dành cho năm tới sẽ giảm và có thể dẫn tới gián đoạn viện trợ.
Trong khi một nhóm quốc gia đang tìm cách khôi phục ý tưởng sử dụng số tài sản trị giá 210 tỷ euro của Nga hiện bị phong tỏa, Ủy ban châu Âu vẫn tỏ ra thận trọng trước việc mở lại cuộc tranh luận gây nhiều tranh cãi này. Bỉ, quốc gia đang nắm giữ phần lớn số tài sản trên, kiên quyết phản đối.
Lệnh phong tỏa ở Biển Đen cũng tiềm ẩn những rủi ro trên phạm vi toàn cầu: tình trạng khan hiếm ngũ cốc có thể đẩy lạm phát tại các nước đang phát triển tăng cao, làm gia tăng bất mãn trong xã hội và thúc đẩy dòng người di cư hướng tới châu Âu. Tại Ai Cập, một trong những khách hàng lớn của Ukraine, giá bánh mì đang được theo dõi sát sao.
Di cư từ lâu đã là một trong những vấn đề gây tranh cãi gay gắt nhất tại châu Âu. Tuy nhiên, cuộc tranh luận ngày càng nóng lên kể từ cuộc khủng hoảng tại Ceuta, Tây Ban Nha, khi hơn 80.000 người từ Morocco tràn qua biên giới trong một làn sóng di cư quy mô lớn.
Những lo ngại này đang đè nặng lên các nước châu Âu, trong bối cảnh họ nhiều lần cáo buộc Nga vũ khí hóa chuỗi cung ứng lương thực nhằm làm suy giảm sự đồng cảm và ủng hộ dành cho Ukraine.
Dư luận đang ngày càng mệt mỏi với sự hỗ trợ này", ông Prévot nói tại Ireland, "nhưng sự hỗ trợ đó vẫn quan trọng hơn bao giờ hết".
Thế Hải (Theo Euronews, Aljazeera)
