Tăng cường nhân lực, Nghệ An quyết tháo gỡ "nút thắt" cao tốc Vinh - Thanh Thủy

Huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc "mở đường" cho cao tốc

Tuyến cao tốc Vinh - Thanh Thủy là công trình hạ tầng giao thông trọng điểm với tổng mức đầu tư gần 24.000 tỷ đồng. Dự án có tổng chiều dài hơn 60km, đi qua địa bàn 9 xã thuộc tỉnh Nghệ An, giữ vai trò chiến lược trong việc kết nối khu vực Bắc Trung Bộ với nước bạn Lào. 

Tuyến đường đi qua 9 xã của tỉnh Nghệ An, gồm: Hưng Nguyên, Kim Liên, Đại Huệ, Vạn An, Nam Đàn, Xuân Lâm, Hoa Quân, Sơn Lâm và Kim Bảng.

Trước đó, trong cuộc kiểm tra tiến độ, ông Hoàng Phú Hiền - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An đã chỉ đạo quyết liệt yêu cầu các địa phương hoàn thành dứt điểm công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng (GPMB) và xây dựng hạ tầng khu tái định cư phục vụ dự án cao tốc Vinh – Thanh Thủy trước ngày 30/9.

Công tác bồi thường và GPMB dự án cao tốc đã cơ bản hoàn thành phần đất nông nghiệp. 

Ý thức được áp lực tiến độ, hệ thống chính trị tại các địa phương có tuyến cao tốc đi qua đang nỗ lực tối đa nhằm đảm bảo kế hoạch giao đất đúng như lãnh đạo tỉnh yêu cầu. 

Trao đổi với Người Đưa Tin, ông Vương Hồng Thái, Chủ tịch UBND xã Vạn An, cho biết ngay sau khi dự án được triển khai, địa phương đã tổ chức lấy ý kiến người dân về vị trí và phương án xây dựng khu tái định cư. 

Việc công khai, minh bạch thông tin và lựa chọn phương án phù hợp với thực tế đã nhận được sự đồng thuận cao của người dân, tạo thuận lợi cho công tác giải phóng mặt bằng.

Ông Vương Hồng Thái, Chủ tịch UBND xã Vạn An cho biết, công tác đền bù, GPMB và tái định cư cơ bản đã hoàn thành.

Đặc biệt, đối với bài toán nan giải liên quan đến di dời mồ mả tâm linh, xã Vạn An đã có cách làm rất khoa học. 

Cụ thể, từ thời điểm quy hoạch hướng tuyến được công bố, xã đã chủ động tuyên truyền, vận động người dân không tiếp tục chôn cất tại vùng đất dự án đi qua. Nhờ sự chuẩn bị kỹ lưỡng này, việc di dời 20 phần mộ đã diễn ra thuận lợi, tôn nghiêm và nhận được sự đồng thuận tuyệt đối người dân. Đến nay, công tác đền bù, giải phóng mặt bằng và tái định cư cơ bản đã hoàn thành.

Toàn bộ hệ thống cọc mốc giải phóng mặt bằng và lộ giới trên tuyến cao tốc  đã được định vị, cắm thực địa hoàn thành.

"Nút thắt" duy nhất còn lại của địa phương hiện nay là công tác di dời hệ thống hạ tầng điện cao thế trên tuyến.

Ông Thái cho biết, việc di dời công trình hạ tầng điện cao thế có tính chất đặc thù, phải thực hiện qua nhiều quy trình, thủ tục. "Sau khi nhận được hướng dẫn và yêu cầu bổ sung hồ sơ từ Bộ Công Thương, địa phương đang huy động tổ công tác chuyên trách khẩn trương hoàn thiện các hồ sơ, thủ tục theo quy định để sớm triển khai việc di dời", ông Thái nhấn mạnh.

Trong khi đó, ông Hoàng Đức Trung, Phó Chủ tịch UBND xã Xuân Lâm, cho biết cao tốc Vinh - Thanh Thủy là dự án giao thông trọng điểm, được lãnh đạo tỉnh đặc biệt quan tâm và chỉ đạo quyết liệt. Với sự hỗ trợ tích cực của các sở, ngành cùng quyết tâm của chính quyền địa phương, công tác triển khai dự án đang được đẩy nhanh tiến độ.

Theo ông Trung, tuyến cao tốc đi qua địa bàn xã có chiều dài hơn 6,3 km, ảnh hưởng đến 836 thửa đất của hơn 400 hộ dân, với tổng diện tích thu hồi gần 79 ha. Do khối lượng giải phóng mặt bằng rất lớn, ngay từ khi triển khai dự án, địa phương đã thành lập Ban Chỉ đạo và Hội đồng giải phóng mặt bằng để tổ chức thực hiện các nhiệm vụ liên quan, đồng thời huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc nhằm đẩy nhanh tiến độ.

Công tác chuẩn bị cho việc thi công đoạn đầu tuyến đang được các đơn vị triển khai. 

Hiện tại, về công tác giải phóng mặt bằng đất ở và đất nông nghiệp ở xã Xuân Lâm đã hoàn thành dứt điểm. Về tái cư các hộ dân cũng đã bốc thăm nhận vị trí và đang được hoàn thiện thủ tục cấp bìa đất. Hệ thống hạ tầng phân lô tái định cư hiện đạt khối lượng 75% - 80%, dự kiến ngày 25/7 sẽ bàn giao đất thực địa để người dân xây nhà mới và tháo dỡ công trình cũ. 

"Hiện nay, công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư trên toàn tuyến đã hoàn thành dứt điểm với tổng kinh phí chi trả qua 3 đợt đạt hơn 116 tỷ đồng. Đồng thời, phương án bồi thường các đợt 4, 5, 6 cũng đã được phê duyệt và kho bạc đã chuyển tiền về. 

Dự kiến vào đầu tuần tới, địa phương sẽ giải ngân dứt điểm toàn bộ phần vốn còn lại của dự án. Về hạ tầng kỹ thuật, hệ thống điện đã được phê duyệt và sẽ hoàn thành thi công sau 1 tháng, còn hạ tầng viễn thông đang chờ cấp trên duyệt hồ sơ để triển khai nhanh chóng. Địa phương quyết tâm bàn giao mặt bàn sạch trước ngày 30/9", ông Trung nhấn mạnh. 

Làm việc bất kể ngày đêm, ngày nghỉ để kịp tiến độ

Là một trong những địa phương có dự án đi qua với chiều dài lớn nhất toàn tuyến, xã Kim Bảng gánh vác khối lượng công việc bồi thường và GPMB lớn. Địa phương có chiều dài cao tốc đi qua lớn với 22,18 km, phải thu hồi gần 435 ha đất các loại. Trong đó, phần lớn là 19,14 km đất lâm nghiệp (có 8,76 km rừng phòng hộ), còn lại là đất nông nghiệp, đất ở và đất sản xuất kinh doanh.

Dự án ảnh hưởng trực tiếp đến 305 hộ dân, đòi hỏi phải di dời 50 ngôi mộ (trong đó có 3 ngôi mới an táng từ 1-2 năm), bố trí tái định cư cho 40 hộ và di dời nhiều hại tầng kỹ thuật. Do khối lượng công việc khổng lồ, tính nay tỷ lệ giải phóng mặt bằng đất nông nghiệp của xã đạt thấp nhất toàn tuyến khi mới chỉ chạm mốc 56%.

Về công tác xây dựng hạ tầng và GPMB tại 2 khu tái định cư phục vụ 40 hộ dân đang được xã Kim Bảng tập trung triển khai đồng bộ và nhận được sự đồng thuận cao của nhân dân. Chính nhờ quá trình vận động kiên trì, công khai, minh bạch và tinh thần cầu thị từ phía chính quyền, công tác di dời, tái định cư của dự án đã nhanh chóng đạt được sự đồng thuận cao trong nhân dân. 

Khu tái định cư ở xã Kim Bảng. 

Ông Nguyễn Đình Hà, Xóm trưởng xóm Thủy Sơn, xã Kim Bảng, cho biết chủ trương giải phóng mặt bằng của Nhà nước đã nhận được sự đồng thuận cao từ người dân. Toàn xóm có 40 hộ thuộc diện di dời đến khu tái định cư mới và 100% hộ dân đều thống nhất với phương án bồi thường đất ở, tài sản trên đất để phục vụ dự án trọng điểm.

Tuy nhiên, công tác giải phóng mặt bằng tại xã Kim Bảng vẫn đang đối mặt với nhiều khó khăn. Theo địa phương, nguồn gốc sử dụng đất tại nhiều khu vực khá phức tạp do tình trạng người dân tự ý cơi nới, chuyển đổi mục đích sử dụng đất hoặc xây dựng công trình trái phép trên đất rừng, khiến việc xác định thời điểm tạo lập tài sản gặp nhiều vướng mắc.

Bên cạnh đó, đơn giá bồi thường đối với cây chè theo Quyết định số 23/2026 hiện thấp hơn giá thị trường, ảnh hưởng đến quá trình vận động, tạo sự đồng thuận của người dân. Việc kiểm kê tài sản tại Khu du lịch HDT cũng kéo dài do thiếu hồ sơ thiết kế và chưa có danh mục tài sản theo quy định tại Quyết định số 111/2025 của tỉnh. 

Ngoài ra, bản đồ địa chính lâm nghiệp năm 2006 còn nhiều sai lệch so với hiện trạng sử dụng đất, làm chậm quá trình xác minh nguồn gốc đất và tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tranh chấp khi thu hồi.

Quyết tâm hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng trước ngày 30/9 theo chỉ đạo của UBND tỉnh, xã Kim Bảng đang huy động tối đa nhân lực để đẩy nhanh tiến độ. 

Trao đổi với Người Đưa Tin, ông Đặng Văn Tuấn, Phó Chủ tịch UBND xã Kim Bảng, cho biết: "Địa phương đang triển khai công việc xuyên suốt, kể cả ngoài giờ hành chính, ngày nghỉ và ngày lễ để bảo đảm tiến độ theo chỉ đạo của UBND tỉnh. Toàn bộ cán bộ, công chức của xã đang bám sát từng vị trí, rà soát từng hồ sơ, hoàn thiện phương án bồi thường đến tận đêm muộn, phấn đấu bàn giao 100% mặt bằng sạch trước ngày 30/9."

Công tác san lấp, tạo mặt bằng sạch phục vụ thi công cũng đang được triển khai đồng bộ.

Theo báo cáo của Ban Quản lý dự án công trình giao thông Nghệ An, đến ngày 14/7, các địa phương đã GPMB đạt 97,3%; đất lâm nghiệp đạt 36%; di dời mồ mã đạt 72,7%,… Về tiến độ giải ngân công tác GPMB, đạt 29,5%. 

Mặc dù đã cơ bản hoàn thành công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng đối với đất nông nghiệp, Nghệ An vẫn đang tập trung tháo gỡ nhiều vướng mắc liên quan đến đất ở, đất lâm nghiệp và hạ tầng kỹ thuật nhằm bảo đảm tiến độ dự án cao tốc Vinh - Thanh Thủy.

Ban Quản lý dự án công trình giao thông tỉnh đề nghị các địa phương đẩy nhanh việc phê duyệt phương án bồi thường, xây dựng các khu tái định cư và di dời các công trình hạ tầng kỹ thuật, công trình công cộng để sớm giải ngân nguồn vốn, trong đó ưu tiên nguồn vốn ngân sách Trung ương đã được bố trí.

Ông Hồ Sỹ Kiện, Giám đốc Ban Quản lý dự án công trình giao thông tỉnh Nghệ An, cho biết tỉnh đặt mục tiêu hoàn thành dự án cao tốc Vinh - Thanh Thủy vào năm 2028. 

Theo ông Kiện, do địa hình miền núi phức tạp và khối lượng hồ sơ bồi thường, giải phóng mặt bằng rất lớn, Ban đã điều động 3 cán bộ có kinh nghiệm trong lĩnh vực giải phóng mặt bằng trực tiếp hỗ trợ xã Kim Bảng tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ thực hiện theo kế hoạch.