Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Tiến Dũng phát biểu tại Hội thảo - Ảnh: chinhphu.vn
Thanh toán QR xuyên biên giới đang mở rộng đến đâu?
Tại Hội thảo "Thúc đẩy thanh toán xuyên biên giới qua mã QR: Động lực mới cho bán lẻ và du lịch" chiều ngày 25/9, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Tiến Dũng nhấn mạnh, vấn đề không chỉ nằm ở công nghệ hay một mã QR, mà quan trọng hơn là những kết nối thanh toán phải tạo ra giá trị thực cho nền kinh tế.
Theo Phó Thống đốc, một khách du lịch quốc tế đến Việt Nam có thể sử dụng ứng dụng thanh toán quen thuộc để chi trả tại khách sạn, nhà hàng, cửa hàng hay hộ kinh doanh. Ngược lại, người Việt Nam khi ra nước ngoài có thể thanh toán bằng ứng dụng ngân hàng hoặc ví điện tử của mình.
Đằng sau những thao tác đơn giản đó là sự kết nối giữa các hạ tầng thanh toán, ngân hàng, tổ chức chuyển mạch và các chủ thể của hai nền kinh tế. Vì vậy, phát triển thanh toán bán lẻ xuyên biên giới qua QR cần được nhìn nhận rộng hơn, từ kết nối hạ tầng đến kết nối người dân, doanh nghiệp; từ kết nối hệ thống đến hỗ trợ dòng chảy du lịch, bán lẻ, thương mại và dịch vụ.
"Nói cách khác, kết nối hạ tầng là điểm khởi đầu, còn kết nối kinh tế mới là mục tiêu cần hướng tới", Phó Thống đốc Phạm Tiến Dũng nhấn mạnh.
Đáng chú ý, giao dịch thanh toán qua phương thức QR code đạt 311 triệu giao dịch, với giá trị 274,2 nghìn tỷ đồng, tăng 6,66% về số lượng và 25,85% về giá trị so với cùng kỳ năm 2025.
Theo số liệu từ NHNN, Việt Nam hiện có hơn 2,5 triệu đơn vị chấp nhận thanh toán, nhưng mới khoảng 154.000 đơn vị đồng ý tiếp nhận thanh toán xuyên biên giới. Do đó, mở rộng kết nối kỹ thuật cần đi cùng tăng độ phủ điểm chấp nhận và mức độ sử dụng thực tế.
Theo số liệu từ NAPAS, trong 8 tháng năm 2026, số lượng giao dịch của du khách từ Thái Lan, Lào và Campuchia tại Việt Nam tăng 8 lần, trong khi giá trị giao dịch tăng 6 lần so với cùng kỳ năm 2025. Ở chiều ngược lại, giao dịch của người Việt Nam tại ba thị trường này tăng 5 lần về số lượng và 4 lần về giá trị.
Bên cạnh đó, kết nối với thị trường Trung Quốc cũng được mở rộng. NAPAS công bố dịch vụ qua kết nối với UPI vào tháng 12/2025, Alipay vào tháng 4/2026 và Weixin Pay vào tháng 8/2026. Đến tháng 8/2026, giao dịch của du khách Trung Quốc sử dụng ứng dụng thanh toán của Trung Quốc để quét mã VietQRGlobal tại Việt Nam tăng gấp 3 lần về số lượng và gấp 4 lần về giá trị so với tháng 4/2026.
Ngoài ra, NAPAS đã hoàn thành kết nối thanh toán QR xuyên biên giới với Singapore cho cả hai chiều. Với Hàn Quốc, chiều thanh toán của khách hàng Hàn Quốc tại Việt Nam đã hoàn tất và tiếp tục mở rộng chiều thanh toán ngược lại. Tính đến hiện tại, NAPAS đã hoàn thành triển khai kết nối thanh toán QR xuyên biên giới với 6 quốc gia trong khu vực và châu Á.
Đáng chú ý, chi phí chấp nhận thanh toán qua VietQRGlobal dự kiến khoảng 1,5% giá trị giao dịch, thấp hơn mức 2,4-3% của các loại thẻ quốc tế phát hành ngoài Việt Nam.
Đại diện các DN, ngân hàng, chuyên gia trao đổi tại Hội thảo "Thúc đẩy thanh toán xuyên biên giới qua mã QR: Động lực mới cho bán lẻ và du lịch" - Ảnh: chinhphu.vn
Từ "kết nối được" sang "sử dụng được và sử dụng hiệu quả"
Phó Thống đốc Phạm Tiến Dũng lưu ý, mở rộng kết nối phải đi cùng chất lượng và an toàn. Khi hoạt động thanh toán vượt qua biên giới quốc gia, sự tham gia của nhiều chủ thể, hệ thống và khuôn khổ pháp lý khiến yêu cầu quản trị trở nên phức tạp hơn.
Do đó, lãnh đạo NHNN yêu cầu mở rộng mạng lưới phải đi đôi với an toàn, bảo mật, phòng chống gian lận, phòng chống rửa tiền, bảo vệ dữ liệu, bảo vệ quyền lợi khách hàng và bảo đảm hoạt động thanh toán, quyết toán được thông suốt.
Trong giai đoạn tới, Phó Thống đốc đề nghị cần chuyển trọng tâm từ "kết nối được" sang "sử dụng được và sử dụng hiệu quả". Thành công không chỉ được nhìn qua số lượng thị trường đã kết nối mà còn cần đánh giá bằng mức độ sử dụng thực tế, độ phủ đơn vị chấp nhận thanh toán, chất lượng dịch vụ, chi phí, sự thuận tiện và giá trị mà kết nối mang lại cho người dân, doanh nghiệp.
Ở phía NAPAS, ông Nguyễn Đăng Hùng, Phó Tổng Giám đốc NAPAS cho biết: Việc kết nối qua một đầu mối chung giúp các ngân hàng, trung gian thanh toán và đối tác mở ra khả năng tiếp nhận khách du lịch từ nhiều quốc gia. NAPAS thực hiện chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ, tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn bảo mật, đồng thời hỗ trợ thành viên tra soát, khiếu nại và xử lý tình huống.
Còn đại diện Vietcombank cho biết, ngân hàng đã tích hợp QR nội địa, QR quốc tế, QR chuyển khoản và QR thanh toán vào VCB One QR. Nhờ đó, đơn vị cung ứng hàng hóa, dịch vụ chỉ cần một mã QR để chấp nhận nhiều loại hình thanh toán, giúp quá trình triển khai đơn giản và thuận tiện hơn.
Anh Minh
