Tổ 4 (các đoàn Đại biểu Quốc hội: Đồng Nai, Quảng Trị, Điện Biên) thảo luận - Ảnh: chinhphu.vn/Nguyễn Hoàng
Cơ bản đồng tình với báo cáo của Chính phủ về tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026, dự kiến Kế hoạch năm 2027 và báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, các đại biểu đã đóng góp nhiều ý kiến về các giải pháp phát triển kinh tế - xã hội trong thời gian tới, nhất là ổn định kinh tế vĩ mô, thúc đẩy tăng trưởng và kiểm soát lạm phát theo mục tiêu đề ra.
Nhiều đại biểu nhận định, trong những tháng cuối năm 2026 và năm 2027, bên cạnh những thuận lợi, tình hình thế giới, nhất là kinh tế toàn cầu, được dự báo tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường, tiềm ẩn nhiều rủi ro. Điều này đặt ra không ít khó khăn, thách thức đối với việc thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, nhất là mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên.
Trong bối cảnh đó, các đại biểu cho rằng cần chủ động, linh hoạt trong phản ứng chính sách, nâng cao năng lực dự báo, xây dựng các kịch bản tăng trưởng khả thi; xác định đúng các khâu đột phá, nâng cao hiệu quả thực thi, năng suất và năng lực tự chủ của nền kinh tế, đồng thời khắc phục những tồn tại, hạn chế trong nội tại nền kinh tế.
Đại biểu Quốc hội Hoàng Văn Nghĩa (Quảng Ngãi) phát biểu tại thảo luận tại tổ - Ảnh: chinhphu.vn/Nguyễn Hoàng
Khái quát những kết quả nổi bật trong công tác chỉ đạo, điều hành của Chính phủ 9 tháng năm 2026, đại biểu Hoàng Văn Nghĩa (Quảng Ngãi) nhấn mạnh, điểm sáng lớn nhất là trong bối cảnh nhiều khó khăn, thách thức, Việt Nam tiếp tục giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát theo mục tiêu, duy trì đà tăng trưởng cao; điều hành linh hoạt chính sách tài khóa, tiền tệ và bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế.
Đặc biệt, thu ngân sách nhà nước đạt kết quả tích cực, tạo dư địa tài chính quan trọng để thực hiện các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí; bố trí nguồn lực đầu tư phát triển hạ tầng trọng điểm và triển khai các nhiệm vụ bảo đảm an sinh xã hội.
Tuy nhiên, đại biểu lưu ý, mặc dù GDP cả nước tăng trưởng ấn tượng trong 9 tháng năm 2026, vẫn còn 22 địa phương chưa đạt mức tăng trưởng hai con số. Điều này đặt ra yêu cầu Chính phủ, các bộ, ngành cần quyết liệt hơn trong chỉ đạo, điều hành, có những giải pháp đồng bộ, hiệu quả để hỗ trợ các địa phương tiếp tục bứt phá, phấn đấu hoàn thành mục tiêu tăng trưởng đề ra.
Đề cập đến những khó khăn trong thực hiện các mục tiêu tăng trưởng và phát triển, đại biểu Hoàng Văn Nghĩa chỉ ra ba điểm nghẽn cần tập trung tháo gỡ.
Thứ nhất là điểm nghẽn về thể chế, phân cấp, phân quyền và thực thi công vụ. Theo đại biểu, việc phân cấp, phân quyền cho chính quyền địa phương hai cấp còn thiếu đồng bộ giữa nhiệm vụ, thẩm quyền và nguồn lực thực hiện. Nguồn lực đất đai, bất động sản tại nhiều dự án chưa được khai thác hiệu quả; một bộ phận cán bộ còn tâm lý sợ sai, e ngại rủi ro, trong khi cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm còn hạn chế.
Thứ hai là điểm nghẽn về hạ tầng kết nối vùng và thích ứng với biến đổi khí hậu. Tình trạng sạt lở, xói lở, xâm nhập mặn, lũ quét và các loại hình thiên tai khác tiếp tục đặt ra thách thức đối với tăng trưởng và phát triển bền vững. Trong khi đó, hạ tầng giao thông kết nối liên vùng còn thiếu và yếu, làm gia tăng chi phí logistics.
Thứ ba là điểm nghẽn về nguồn nhân lực chất lượng cao, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Nguồn nhân lực chất lượng cao chưa đáp ứng kịp yêu cầu phát triển các ngành công nghệ cao, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và kinh tế biển. Cơ chế tài chính cho nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, các mô hình thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) và ứng dụng trí tuệ nhân tạo chưa tạo được đột phá như kỳ vọng.
Từ những phân tích trên, đại biểu Hoàng Văn Nghĩa kiến nghị một số nhóm nhiệm vụ, giải pháp đột phá nhằm thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số, phát triển nhanh và bền vững.
Trước hết, cần tiếp tục giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, tạo đột phá về thể chế, phân bổ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực. Việc thực hiện mục tiêu tăng trưởng cao phải gắn với nâng cao chất lượng tăng trưởng, kiểm soát lạm phát theo mục tiêu đề ra. Đồng thời, thực hiện chính sách tài khóa linh hoạt, mở rộng có trọng tâm, trọng điểm, phối hợp chặt chẽ với chính sách tiền tệ nhằm giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và giảm mặt bằng lãi suất cho vay.
Cùng với đó, cần hoàn thiện hành lang pháp lý cho các mô hình kinh tế mới như kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế biển và kinh tế ban đêm. Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền theo nguyên tắc "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm"; đánh giá hiệu quả thực thi công vụ thông qua các chỉ số đo lường hiệu quả công việc (KPI), mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp và kết quả quản trị mục tiêu. Đồng thời, quyết liệt tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, khơi thông nguồn lực phục vụ phát triển.
Về an sinh xã hội, đại biểu đề nghị thực hiện chính sách an sinh xã hội bao trùm, lấy con người và hạnh phúc của người dân làm trung tâm; chú trọng phát triển y tế, giáo dục, bảo trợ xã hội, chăm lo người có công, hộ nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số, phụ nữ và trẻ em ở vùng khó khăn.
Đặc biệt, cần bảo đảm lộ trình chuyển đổi xanh, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050; phát triển các mô hình lâm nghiệp, nông nghiệp, ngư nghiệp xanh, tạo sinh kế bền vững cho người dân.
Đối với nguồn nhân lực, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, đại biểu Hoàng Văn Nghĩa kiến nghị đổi mới mạnh mẽ công tác đào tạo nhân lực trong các lĩnh vực tiên phong như công nghệ bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, năng lượng xanh, logistics và quản trị công nghệ hiện đại.
Đồng thời, xây dựng cơ chế, chính sách đặc thù thu hút chuyên gia, nhà khoa học quốc tế và đội ngũ trí thức trong và ngoài nước, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ yêu cầu phát triển đất nước.
Đại biểu cũng đề nghị nâng tỷ trọng chi ngân sách cho khoa học, công nghệ; áp dụng cơ chế tài chính đặc thù, chấp nhận rủi ro trong nghiên cứu khoa học; vận hành hiệu quả Trung tâm Dữ liệu quốc gia, phát triển thị trường dữ liệu và các cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đối với công nghệ mới.
Cùng với đó, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, dữ liệu lớn (Big Data) và trí tuệ nhân tạo trong quản lý tài nguyên, dự báo thiên tai, nâng cao chất lượng dịch vụ công, phục vụ tốt hơn nhu cầu của người dân.
Đại biểu Quốc hội Lê Nữ Thuỳ Dương (Đồng Nai) phát biểu tại thảo luận tại tổ - Ảnh: chinhphu.vn/Nguyễn Hoàng
Đồng tình với Báo cáo của Chính phủ về tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và dự kiến Kế hoạch năm 2027, đại biểu Lê Nữ Thùy Dương (Đồng Nai) đánh giá Báo cáo được chuẩn bị công phu, bài bản, toàn diện, bám sát Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, các kết luận, nghị quyết của Trung ương và Quốc hội.
Đặc biệt, Báo cáo đã xác định rõ các định hướng, nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm với tầm nhìn dài hạn, tính khả thi cao, đáp ứng yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng, đẩy mạnh cơ cấu lại các ngành, lĩnh vực; bảo đảm đầu tư có trọng tâm, trọng điểm và tăng cường khả năng kết nối, tiếp cận vốn của doanh nghiệp.
Theo đại biểu, năm 2027 được xác định là năm tăng tốc, bứt phá với mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên. Do đó, bên cạnh việc xác định các nhiệm vụ, giải pháp, cần xây dựng hệ thống chỉ tiêu đủ bao quát để đánh giá hiệu quả triển khai các chương trình, chính sách trọng tâm phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Từ đó, đại biểu đề xuất bổ sung vào Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội một số chỉ tiêu cụ thể như tỷ lệ lấp đầy bình quân các khu công nghiệp đang hoạt động; tỷ lệ lấp đầy các khu công nghiệp công nghệ cao đang hoạt động; giá trị đầu tư thu hút trên một ha đất công nghiệp đã sẵn sàng cho thuê.
Lý giải đề xuất này, đại biểu cho rằng, hệ thống chỉ tiêu kinh tế - xã hội hiện nay đã bao gồm các chỉ tiêu liên quan đến GDP, tổng vốn đầu tư thực hiện, xuất nhập khẩu, số doanh nghiệp, tỷ lệ nội địa hóa, tỷ trọng công nghiệp chế biến, chế tạo... Tuy nhiên, cần bổ sung các chỉ tiêu phản ánh cụ thể hơn hiệu quả khai thác, sử dụng hạ tầng công nghiệp, vốn là nền tảng quan trọng để thu hút đầu tư, phát triển công nghiệp và tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.
Đối với lĩnh vực du lịch, đại biểu Lê Nữ Thùy Dương đề nghị bổ sung các chỉ tiêu về doanh thu du lịch bình quân trên một khách quốc tế đến Việt Nam và thời gian lưu trú trung bình của khách quốc tế. Theo đại biểu, những chỉ tiêu này phù hợp với định hướng tăng mức chi tiêu và kéo dài thời gian lưu trú của khách quốc tế đã được Báo cáo của Chính phủ xác định.
Trong lĩnh vực văn hóa - xã hội, đại biểu đề nghị bổ sung chỉ tiêu tỷ lệ số căn nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê hoàn thành so với kế hoạch năm; tỷ lệ số căn nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê đã bàn giao, đưa vào sử dụng trên tổng số căn đã hoàn thành.
Đồng thời, đại biểu đề xuất bổ sung chỉ tiêu về hệ số giá nhà ở trên thu nhập của hộ gia đình đô thị, nhằm phản ánh khả năng tiếp cận nhà ở của người dân, gắn với nhiệm vụ triển khai cơ chế ưu đãi phát triển nhà ở thương mại có giá phù hợp cho người thu nhập trung bình và thấp.
Đối với lĩnh vực môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu, đại biểu đề xuất bổ sung chỉ tiêu tỷ lệ khu công nghiệp sinh thái trên tổng số khu công nghiệp đang hoạt động và tỷ lệ khu công nghiệp có sử dụng năng lượng tái tạo hoặc năng lượng xanh.
Theo đại biểu, trong bối cảnh chuyển đổi xanh, giảm phát thải và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia đang trở thành xu hướng toàn cầu, việc bổ sung các chỉ tiêu này sẽ giúp phản ánh rõ hơn kết quả thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững.
Ưu tiên giảm chi phí sản xuất, kinh doanh, kiểm soát giá các mặt hàng thiết yếu
Nhấn mạnh yêu cầu kiên định giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô là điều kiện tiên quyết để tăng trưởng cao và bền vững, đại biểu Lò Thị Luyến (Điện Biên) cho rằng, trong thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội thời gian tới, cần ưu tiên các giải pháp giảm chi phí sản xuất, kinh doanh, kiểm soát giá các mặt hàng thiết yếu, hỗ trợ đúng đối tượng và nâng cao hiệu quả, chất lượng tín dụng.
Đồng thời, tập trung hỗ trợ phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp chế biến nông sản, hộ kinh doanh, nhất là trong tiếp cận vốn, giảm chi phí đầu vào, chi phí logistics và chi phí tuân thủ.
Đại biểu cũng đề nghị khuyến khích tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và doanh nghiệp trong nước, thúc đẩy chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực và nâng cao tỷ lệ nội địa hóa. Lấy số doanh nghiệp hoạt động thực chất, việc làm mới, thu nhập và năng suất lao động làm thước đo chất lượng tăng trưởng, thay vì chỉ dựa vào số doanh nghiệp đăng ký thành lập hoặc tốc độ tăng trưởng.
Đối với đầu tư công, đại biểu Lò Thị Luyến đề nghị quyết liệt hơn nữa trong đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công và các chương trình mục tiêu quốc gia, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
Theo đại biểu, yêu cầu đặt ra không chỉ là giải ngân đủ số vốn được giao mà còn phải kiểm soát tiến độ thi công, khối lượng hoàn thành, chất lượng công trình và hiệu quả khi đưa công trình vào sử dụng.
Bên cạnh đó, cần nghiên cứu cơ chế phân bổ vốn phù hợp với đặc thù các địa phương miền núi, biên giới, địa bàn rộng, dân cư phân tán; tăng quyền chủ động cho địa phương đi đôi với kiểm tra, giám sát. Ưu tiên các công trình kết nối sản xuất, giao thông đến vùng khó khăn, những dự án tạo sinh kế, phục vụ đời sống người dân.
Cùng đề cập đến vấn đề giải ngân đầu tư công, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn (Hải Phòng) cho rằng, kết quả giải ngân 9 tháng năm 2026 có chuyển biến tích cực, song vẫn còn sự chênh lệch lớn giữa các nguồn vốn.
Cụ thể, tỷ lệ giải ngân vốn ngân sách Trung ương mới đạt 44,1%, trong khi vốn ngân sách địa phương đạt 73,6%. Đại biểu đề nghị Chính phủ làm rõ nguyên nhân của sự chênh lệch này và có giải pháp khắc phục phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả giải ngân vốn đầu tư công.
Ngoài ra, nhiều ý kiến đại biểu Quốc hội nhấn mạnh yêu cầu gắn tăng trưởng cao với phát triển văn hóa, xã hội; chú trọng tạo việc làm bền vững, giảm nghèo thực chất, nâng cao khả năng tiếp cận các dịch vụ thiết yếu của người dân.
Đồng thời, chủ động triển khai đồng bộ, hiệu quả các giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu, ưu tiên xử lý ô nhiễm không khí, nguồn nước và tình trạng ngập úng tại nhiều địa phương.
Hải Liên
