Tổng thống Pháp Emmanuel Macron vừa đưa ra phản ứng tích cực trước đề xuất của Thủ tướng Anh Andy Burnham về việc Vương quốc Anh có thể tái gia nhập EU.
"Chào mừng trở lại", nhà lãnh đạo Pháp mỉm cười và nói bằng tiếng Anh tại một cuộc họp báo chung với Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez ở Madrid ngày 30/9.
"Nếu người Anh muốn quay lại và nếu Thủ tướng Anh đang đi theo hướng đó, tôi nghĩ đó là tin rất tốt, cho cả đất nước của ông ấy lẫn người dân châu Âu", ông Macron nói tiếp bằng tiếng Pháp.
Về phần mình, Thủ tướng Tây Ban Nha Sanchez gọi Brexit là một "tổn thất to lớn" đối với người dân Vương quốc Anh và châu Âu, nhưng nhấn mạnh rằng đất nước ông sẽ chắc chắn hoan nghênh sự trở lại của Anh và sẽ "dang rộng vòng tay chào đón".
Theo The Guardian, hai nhà lãnh đạo đưa ra phản hồi này sau bài phát biểu của Thủ tướng Anh tại hội nghị Công đảng; trong đó, ông Burnham nhận định rằng nước Anh sẽ không có một lộ trình rõ ràng "cho đến khi chúng ta quyết định về mối quan hệ dài hạn với thị trường lớn nhất hiện nay của mình" và rằng Brexit đã "gây hại nhiều hơn là mang lại lợi ích".
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez. Ảnh: DW
Trong một loạt cuộc phỏng vấn trước đó vào ngày 30/9, ông Burnham cho biết chính phủ của ông có thể duy trì hiện trạng, tìm kiếm một liên minh thuế quan, tái gia nhập thị trường chung hoặc "đi đến cùng" để trở thành thành viên đầy đủ của EU.
Tuy nhiên, các quan chức châu Âu từ lâu đã tỏ ra thận trọng trước những động thái như vậy từ phía Anh, ngay cả khi đã 10 năm trôi qua kể từ khi nước này bỏ phiếu rời khỏi khối (Brexit). Họ thường xuyên khẳng định rằng Anh cần phải chứng minh cam kết cải thiện quan hệ bằng những hành động cụ thể.
"Vương quốc Anh là một đối tác thân thiết và quan trọng của Liên minh châu Âu", ông Balazs Ujvari, người phát ngôn Ủy ban châu Âu, cho biết trong một tuyên bố. "Chính phủ Anh cần xác định cách thức họ muốn phát triển mối quan hệ với EU trong thời gian tới".
Trong các phát biểu vào ngày 30/9, ông Macron nhận xét rằng người Anh "luôn hữu ích trong việc giúp chúng ta đơn giản hóa mọi thứ" khi còn là thành viên EU và là những "đối tác đòi hỏi cao". Ông nói thêm rằng ông Burnham "đúng đắn khi thể hiện sự táo bạo này".
Trước đó, ông Macron – người thường xuyên cáo buộc những người ủng hộ Brexit đã đánh lừa công chúng – từng gọi Brexit là "lời nói dối lớn nhất trong 30 năm qua", đồng thời chỉ ra những thiếu hụt so với các cam kết về tăng trưởng kinh tế và cơ hội thương mại.
Ông Sandro Gozi, một chính trị gia thuộc Đảng Dân chủ Xã hội Italy, chia sẻ với The Guardian: "Cuối cùng thì ông Burnham cũng đã gạt bỏ những cái gọi là 'lằn ranh đỏ' vốn kìm hãm các cuộc thảo luận về mối quan hệ giữa Anh và châu Âu. Đó là một bước đi quan trọng và đáng hoan nghênh".
Nghị sĩ Nghị viện châu Âu (MEP) này – người là đồng chủ tịch hội đồng đối tác nghị viện EU-Anh – nói thêm: "Châu Âu cũng nên đáp lại bằng sự cởi mở tương tự. Chúng ta cần sẵn sàng lật sang trang mới và xây dựng quan hệ đối tác EU-Anh mới, loại bỏ các rào cản không cần thiết và khôi phục sự hợp tác chặt chẽ hơn về cả kinh tế lẫn chính trị".
Các quan chức EU hoan nghênh sự thay đổi trong thái độ của Anh nhưng cho rằng việc xác định mong muốn đối với mối quan hệ tương lai hoàn toàn tùy thuộc vào phía Anh. Họ đã thông báo với các đối tác Anh rằng nước này có thể gia nhập liên minh thuế quan hoặc thị trường chung thông qua tư cách thành viên Khu vực Kinh tế châu Âu (EEA).
Trong những tuần gần đây, Brussels lại đề cập đến khả năng Anh gia nhập liên minh thuế quan như một giải pháp cho chính sách "Made in Europe" (Sản xuất tại châu Âu) của khối; chính sách này có nguy cơ loại các sản phẩm công nghệ sạch và xe điện của Anh khỏi những chương trình trợ cấp và hợp đồng công quan trọng tại châu Âu.
Tuy nhiên, các quan chức EU cũng nhấn mạnh rằng việc gia nhập liên minh thuế quan đòi hỏi sự tuân thủ hoàn toàn các chính sách thương mại và biểu thuế của EU. Trong khi đó, tư cách thành viên thị trường chung đồng nghĩa với việc chấp nhận sự tự do di chuyển của con người, bên cạnh sự tự do lưu thông hàng hóa, dịch vụ và vốn.
EU và Anh dự kiến sẽ tổ chức một Hội nghị Thượng đỉnh tại Brussels; ngày cụ thể trong nửa sau tháng 11 dự kiến sẽ được công bố trong vài ngày tới. Cuộc họp thường niên này trước đó đã bị hoãn lại sau khi ông Keir Starmer từ chức Thủ tướng Anh.
Minh Đức (Theo The Guardian, Japan Times)
