Muốn hút vốn phải rút ngắn đường đi của nhà đầu tư
Ngày 18/9, tại Diễn đàn Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại thành phố Đà Nẵng 2026, các diễn giả cùng đặt ra một câu hỏi: làm sao để cơ chế mới không chỉ nằm trên giấy mà thực sự kéo được vốn đầu tư vào Việt Nam.
Ông Hồ Kỳ Minh, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng, nhấn mạnh một trung tâm tài chính quốc tế không thể cạnh tranh chỉ bằng ưu đãi. Nhà đầu tư còn nhìn vào mức độ rõ ràng của pháp luật, tính minh bạch của thị trường, thủ tục và sự ổn định của chính sách.
Ông Hồ Kỳ Minh, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng, nhận định, sức cạnh tranh của VIFC-DN không chỉ nằm ở ưu đãi mà còn ở chất lượng quản trị và khả năng đáp ứng nhu cầu thực tế của nhà đầu tư.
Ông ví khung pháp lý là "hạ tầng vô hình" quan trọng nhất của một trung tâm tài chính quốc tế.
Điều đó đồng nghĩa các quy định dành cho Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại thành phố Đà Nẵng (VIFC-DN) phải vận hành được trong thực tế. Nhà đầu tư cần biết phải làm thủ tục gì, mất bao lâu, quyền lợi được bảo vệ ra sao và tranh chấp sẽ được xử lý thế nào.
Ông Kevin Bruce Iwanaga, Cố vấn cấp cao về Chiến lược, Cơ quan điều hành VIFC-DN, nhận định, trung tâm tài chính không nên được đánh giá bằng số hội nghị, cuộc gặp hay biên bản ghi nhớ, mà bằng lượng vốn thực sự huy động cho nền kinh tế.
Số liệu ông Kevin đưa ra tại diễn đàn cho thấy Việt Nam cần khoảng 1,5-1,6 nghìn tỷ USD vốn đầu tư trong giai đoạn 2026-2035, trong khi ngân sách chỉ đáp ứng khoảng 20%. Phần còn lại phải huy động từ doanh nghiệp, tổ chức tài chính và nhà đầu tư quốc tế.
Vì vậy, VIFC-DN được đặt vào vai trò kết nối nguồn vốn quốc tế với các dự án tại Việt Nam.
Muốn nhà đầu tư thực sự bỏ vốn, con đường từ lúc tìm hiểu cơ hội đến khi hoàn tất giao dịch phải rõ ràng. Họ cần biết nộp hồ sơ ở đâu, ai xử lý, bao lâu có giấy phép, vốn được chuyển vào và lợi nhuận được chuyển ra thế nào.
Chỉ một khâu thiếu đầu mối hoặc kéo dài thời gian cũng có thể trở thành điểm nghẽn.
Ông Kevin Bruce Iwanaga, Cố vấn cấp cao về Chiến lược, Cơ quan điều hành VIFC-DN, nhấn mạnh nhà đầu tư không chỉ cần danh mục dự án mà còn cần dữ liệu, mô hình tài chính và cơ chế thẩm định đủ tin cậy.
Ông Kevin đề xuất cách làm "một hồ sơ, một đầu mối phụ trách", đi cùng cơ chế phối hợp và thời hạn xử lý cụ thể. Mục tiêu là để nhà đầu tư biết rõ mình phải làm gì, làm với ai và bao lâu có kết quả.
VIFC-DN cũng không nên mở quá nhiều sản phẩm ngay từ đầu. Ông Kevin đề xuất ưu tiên một số lĩnh vực có khả năng tạo giao dịch và hút vốn thực tế.
Trong đó, quản lý quỹ và tài sản có thể trở thành kênh tập hợp vốn quốc tế rồi phân bổ vào các dự án trong nước.
Với sàn giao dịch hàng hóa, giá trị không chỉ nằm ở mua bán mà còn ở khả năng tạo giá tham chiếu, hạn chế rủi ro biến động giá và hỗ trợ tài trợ thương mại. Cà phê Robusta, hồ tiêu đen và viên nén gỗ là những mặt hàng được ông Kevin đề xuất nghiên cứu trong giai đoạn đầu.
Fintech cũng phải giải quyết những nhu cầu cụ thể như thanh toán xuyên biên giới, dữ liệu tín dụng, tuân thủ và hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ tiếp cận vốn.
Đà Nẵng hợp tác Hiệp hội Kế toán Công chứng Anh Quốc (ACCA) xây dựng khung pháp lý cho Trung tâm tài chính quốc tế
Ông Kevin gọi cách làm này là "uy tín trước, phức tạp sau", nghĩa là làm tốt một số sản phẩm, tạo giao dịch thực trước khi mở rộng sang các lĩnh vực phức tạp hơn.
Thành công vì vậy phải được đo bằng những con số cụ thể: bao nhiêu vốn quốc tế được huy động, bao nhiêu dự án nhận được vốn, thủ tục mất bao lâu và các sản phẩm mới có thực sự được thị trường sử dụng hay không.
Muốn dòng vốn ở lại phải tạo được niềm tin
Bà Helen Brand OBE, Tổng Giám đốc Hiệp hội Kế toán Công chứng Anh Quốc (ACCA), nhấn mạnh nhà đầu tư quốc tế cần những chuẩn mực chung để có thể đọc, hiểu và so sánh thông tin giữa các doanh nghiệp, thị trường.
Theo bà Helen Brand OBE, Tổng Giám đốc Hiệp hội Kế toán Công chứng Anh Quốc (ACCA), chất lượng thông tin ngày càng ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định rót vốn của nhà đầu tư quốc tế.
Bà đánh giá VIFC-DN đang dần trở thành điểm đến của các tổ chức tài chính, ngân hàng, công ty chứng khoán, quỹ đầu tư và doanh nghiệp fintech khi môi trường pháp lý ngày càng tiệm cận các tiêu chuẩn quốc tế.
Cùng với đó, một hệ sinh thái dịch vụ hỗ trợ kinh doanh cũng đang được hình thành, từ kế toán, kiểm toán, tư vấn pháp lý đến công nghệ và quản lý rủi ro. Đây là những mắt xích cần thiết để các tổ chức tài chính có thể hoạt động ổn định và mở rộng giao dịch.
Yêu cầu này đặc biệt rõ với tài chính xanh, thị trường carbon và đầu tư bền vững. Nhà đầu tư không chỉ nhìn vào doanh thu, lợi nhuận mà còn quan tâm doanh nghiệp quản trị các vấn đề môi trường, xã hội ra sao, thông tin công bố có minh bạch, đáng tin cậy và đủ cơ sở để so sánh hay không.
Các chuẩn mực báo cáo tài chính và báo cáo bền vững quốc tế vì vậy giữ vai trò quan trọng trong việc tạo sự minh bạch. Khi thông tin được chuẩn hóa, nhà đầu tư có thêm căn cứ để đánh giá doanh nghiệp, dự án trước khi quyết định rót vốn.
VIFC-DN hướng tới hình thành hệ sinh thái tài chính có sự tham gia của ngân hàng, quỹ đầu tư, doanh nghiệp fintech và các đơn vị dịch vụ chuyên nghiệp.
ACCA cam kết tiếp tục đồng hành cùng Đà Nẵng trong đào tạo nhân lực tài chính, tham gia góp ý chính sách và phát triển đội ngũ kế toán, tài chính có chuyên môn, đạo đức nghề nghiệp, đáp ứng chuẩn quốc tế.
Yêu cầu với VIFC-DN được đặt ra khá rõ: thể chế phải tạo được niềm tin, thủ tục phải giúp giao dịch diễn ra thông suốt và thông tin phải đủ minh bạch để nhà đầu tư yên tâm rót vốn.
Giá trị của một trung tâm tài chính vì vậy không nằm ở số tổ chức đăng ký tham gia hay số cuộc gặp được tổ chức, mà ở số dự án được tài trợ, số doanh nghiệp tiếp cận được vốn và lượng vốn quốc tế thực sự được đưa vào nền kinh tế qua Đà Nẵng.
