Bị đuổi khỏi nhà trong ngày giỗ mẹ
Gặp các luật gia, chị Nguyễn Thị N (xã Nam Tiền Hải, tỉnh Hưng Yên) nghẹn ngào kể về hoàn cảnh của mình và các em gái. Chị sinh ra trong gia đình làm nông nghèo khó với 8 chị em gái, chị không biết chữ, không có kiến thức pháp luật.
Sau khi người mẹ qua đời, không để lại di chúc, nhà ở và đất đai của bà trở thành di sản cần được giải quyết theo quy định pháp luật. Tuy nhiên, người cha đi bước nữa và có thêm một người con gái.
Một phần đất được bán, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được cấp mang tên người con của người vợ sau, trong khi 8 người con gái của người vợ đầu không đồng ý với việc này. Điều khiến chị N. đau lòng hơn, đến ngày giỗ mẹ trở về thắp hương, chị em chị cũng bị xua đuổi khỏi chính ngôi nhà gắn bó với gia đình.
Luật gia Phạm Thị Liễu Lập với thâm niên hơn 36 năm công tác trong lĩnh vực pháp luật.
Không am hiểu pháp luật, người phụ nữ vốn chỉ quen với ruộng đồng không biết phải bắt đầu từ đâu để đòi lại quyền lợi. Họ tìm đến các luật gia, gửi gắm hy vọng vào sự tư vấn và hướng dẫn của những người có chuyên môn.
Trước hoàn cảnh ấy, luật gia Phạm Thị Liễu Lập (hiện là Phó Chủ tịch Hội Luật gia tỉnh Hưng Yên) khi ấy đã cùng các đồng nghiệp đã giải thích những quy định liên quan đến thừa kế theo Bộ luật Dân sự năm 2015, đồng thời hướng dẫn chị N. tìm cách hòa giải để giữ yên ấm gia đình.
Tuy nhiên, các nỗ lực hòa giải không thành. Để bảo vệ quyền lợi chính đáng, chị N. tiếp tục được hướng dẫn làm đơn khởi kiện tại Tòa án. Sau quá trình giải quyết vụ án, Tòa cấp sơ thẩm quyết định hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất liên quan và thực hiện việc chia thừa kế theo quy định.
Thấy vậy, phía bị đơn đã kháng cáo, tuy nhiên, Tòa án cấp phúc thẩm giữ nguyên bản án sơ thẩm. Qua đó, quyền và lợi ích hợp pháp của 8 người con gái được bảo vệ công bằng.
Vụ việc chỉ là một trong những câu chuyện thiết thực của hoạt động tuyên truyền pháp luật, tư vấn pháp luật và trợ giúp pháp lý mà luật gia Lập cùng Hội Luật gia tỉnh Hưng Yên kiên trì thực hiện suốt bao năm qua.
Đó là hành trình đưa pháp luật ra khỏi những văn bản, gắn kiến thức chuyên môn với những vấn đề cụ thể trong đời sống, nhất là những khó khăn mà người nghèo và người yếu thế đang phải đối mặt.
Bền bỉ đưa pháp luật đến gần hơn với người dân
Tốt nghiệp Đại học Luật Hà Nội năm 1990, luật gia Phạm Thị Liễu Lập trở về quê hương công tác, lần lượt đảm nhiệm nhiều vị trí tại Tòa án, Sở Tư pháp, Ban Nội chính Tỉnh ủy Thái Bình cũ, Hội Luật gia tỉnh Thái Bình cũ và hiện là Hội Luật gia tỉnh Hưng Yên.
Trải qua 36 năm công tác trong lĩnh vực tư pháp, bà có nhiều cơ hội tiếp xúc với người dân, được lắng nghe những tâm tư, nguyện vọng và chứng kiến những khó khăn mà họ gặp phải khi tiếp cận, vận dụng các quy định pháp luật.
Thực tế cho thấy, một bộ phận người dân, nhất là người nghèo, người yếu thế và người dân ở khu vực nông thôn, còn hạn chế về hiểu biết pháp luật. Không ít người lúng túng khi thực hiện thủ tục hành chính, giải quyết tranh chấp hoặc chưa biết cách bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình khi xảy ra mâu thuẫn.
Hoạt động tuyên truyền pháp luật của Hội Luật gia tỉnh Hưng Yên tại xã Thư Trì (Hưng Yên) hồi tháng 10/2026.
Từ những trải nghiệm trong quá trình công tác, bà Lập xác định tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn mà còn là trách nhiệm xã hội của người làm công tác pháp luật. Những kiến thức tích lũy qua học tập và thực tiễn cần được chuyển tải đến cộng đồng bằng cách dễ hiểu, dễ nhớ, giúp người dân biết vận dụng vào cuộc sống.
Theo bà, khi hiểu biết pháp luật được nâng cao, người dân sẽ chủ động bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình, đồng thời tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, tập thể và người khác.
Hiểu luật còn giúp mỗi người phòng ngừa rủi ro, hạn chế vi phạm, tự giác chấp hành các quy định, góp phần giữ gìn an ninh, trật tự và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.
Với tinh thần đó, Hội Luật gia tỉnh Hưng Yên triển khai nhiều hình thức tuyên truyền phù hợp với từng nhóm đối tượng. Các hội nghị phổ biến pháp luật tại xã, phường, trường học được kết hợp với tư vấn, giải đáp trực tiếp những vướng mắc của người dân, học sinh, sinh viên.
Qua đó, người nghe không chỉ tiếp nhận kiến thức mà còn có cơ hội trao đổi, tìm hướng giải quyết những vấn đề phát sinh trong thực tế.
Hội nghị tuyên truyền kỹ năng giải quyết hòa giải tại cơ sở cho đội ngũ hòa giải viên được Hội Luật gia tỉnh Hưng Yên tổ chức tại xã Hồng Quang (Hưng Yên), hồi tháng 8/2026.
Hội cũng phối hợp với Sở Tư pháp, Báo và Đài Phát thanh - Truyền hình Hưng Yên thực hiện chuyên mục "Tư vấn pháp luật", phát trên truyền hình và các nền tảng số như YouTube, TikTok, góp phần mở rộng khả năng tiếp cận thông tin pháp luật.
Hoạt động viết tin, bài trên báo chí, trang thông tin điện tử, hệ thống loa truyền thanh cũng được duy trì, giúp các quy định pháp luật đến với người dân qua nhiều kênh khác nhau.
Bên cạnh đó, các luật gia tham gia đối thoại, giải đáp pháp luật tại những buổi tiếp công dân; hỗ trợ giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo, phản ánh, kiến nghị; đồng thời đưa hoạt động chuyên môn về cơ sở, trực tiếp tư vấn và hướng dẫn người dân thực hiện thủ tục hành chính liên quan đến đất đai, hộ tịch, chứng thực và trợ giúp pháp lý.
Thông qua hoạt động trợ giúp pháp lý miễn phí, hòa giải ở cơ sở và vận động người dân tham gia các cuộc thi tìm hiểu pháp luật, kiến thức pháp lý từng bước được đưa đến gần hơn với đời sống.
Những hoạt động này không chỉ giúp người dân hiểu các quy định mà còn tạo điều kiện để họ trao đổi, tháo gỡ những vướng mắc cụ thể trong quá trình thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình.
Theo bà Lập, hiệu quả tuyên truyền không chỉ nằm ở số lượng hội nghị hay thông tin được truyền tải, mà quan trọng hơn là người dân có hiểu, nhớ và biết vận dụng hay không.
Bởi vậy, người làm công tác pháp luật cần lựa chọn cách diễn đạt phù hợp, sử dụng những câu chuyện, tình huống thực tế để giải thích các quy định phức tạp, đồng thời dành thời gian lắng nghe và giải đáp những vấn đề người dân quan tâm.
Từ thực tiễn công tác, nữ luật gia còn cho rằng, người làm công tác pháp luật còn cần có đạo đức nghề nghiệp, tinh thần trách nhiệm, sự trung thực, khách quan và thái độ tận tụy với người dân. Phổ biến pháp luật phải xuất phát từ mong muốn giúp người dân hiểu luật, bảo vệ quyền lợi chính đáng, chứ không đơn thuần là hoàn thành nhiệm vụ hành chính.
Mỗi luật gia cũng cần gương mẫu chấp hành pháp luật, kiên trì lắng nghe và thấu hiểu tâm tư, nguyện vọng của người dân. Khi lấy người nghe làm trung tâm, tập trung vào những nội dung thiết thực và hướng dẫn cách vận dụng cụ thể, kiến thức pháp lý sẽ trở nên gần gũi, dễ tiếp nhận hơn.
Bà chia sẻ thêm, thời gian tới, Hội Luật gia tỉnh Hưng Yên tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức tuyên truyền theo hướng thiết thực, phù hợp với từng nhóm đối tượng và nhu cầu thực tế tại cơ sở; đồng thời tăng cường phối hợp với các cơ quan, đơn vị, địa phương để nâng cao hiệu quả hoạt động. Từ đó, mang lại thêm nhiều giá trị thiết thực, phục vụ người dân ngày càng hiệu quả dân hơn.
