Bà Lê Thị Việt Nga, Phó Chủ tịch UBCKNN: Thị trường chứng khoán và thị trường trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ ngày càng khẳng định vai trò cung ứng nguồn lực cho nền kinh tế - Ảnh: TTO
IPO tăng tốc, mở rộng cánh cửa huy động vốn
Tại tọa đàm "Từ IPO đến giá trị dài hạn" chiều 21/10, bà Lê Thị Việt Nga, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), cho biết thị trường chứng khoán và thị trường trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ ngày càng đóng vai trò quan trọng trong huy động vốn cho nền kinh tế.
Tổng giá trị vốn huy động qua hai thị trường tăng từ khoảng 413.000 tỷ đồng năm 2023 lên 550.000 tỷ đồng năm 2024 và 764.000 tỷ đồng năm 2025. Trong 9 tháng đầu năm 2026, giá trị huy động đạt 564.000 tỷ đồng.
Đáng chú ý, hoạt động IPO có sự khởi sắc rõ rệt. Nếu giai đoạn 2021-2024 chỉ có 16 doanh nghiệp IPO, huy động tổng cộng 6.500 tỷ đồng, thì từ cuối năm 2025 đến nay, 10 doanh nghiệp đã huy động 60.900 tỷ đồng. Trong số này, 7 doanh nghiệp đã hoàn tất niêm yết, 3 doanh nghiệp đang thực hiện các thủ tục liên quan.
Theo bà Nga, việc hoàn thiện quy định theo hướng gắn IPO với niêm yết đã giúp rút ngắn thời gian đưa cổ phiếu lên sàn từ 90 ngày xuống còn 30 ngày, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp huy động vốn và bổ sung nguồn hàng hóa cho thị trường.
Tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, thu hút dòng vốn dài hạn
Để thúc đẩy thị trường chứng khoán phát triển an toàn, minh bạch, UBCKNN đang phối hợp với các cơ quan liên quan triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao chất lượng thị trường và mở rộng khả năng huy động vốn của doanh nghiệp.
Trọng tâm trước hết là tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, tháo gỡ vướng mắc trong tiếp cận thị trường. Dự án Luật Chứng khoán sửa đổi đã được Chính phủ trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp tháng 10/2026.
Cùng với đó, cơ quan quản lý rà soát quy định về tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài tại những ngành nghề không thuộc lĩnh vực trọng yếu liên quan đến an ninh, quốc phòng; thúc đẩy IPO gắn với niêm yết và khuyến khích doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đáp ứng điều kiện tham gia thị trường chứng khoán.
Một hướng ưu tiên khác là phát triển các quỹ đầu tư, thu hút nhà đầu tư tổ chức trong và ngoài nước, tăng tỷ trọng dòng vốn đầu tư chuyên nghiệp, dài hạn.
Về hạ tầng, UBCKNN tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, hiện đại hóa hệ thống giao dịch, thanh toán và dự kiến triển khai mô hình đối tác bù trừ trung tâm (CCP) vào đầu năm 2027.
Song song với các giải pháp trên, cơ quan quản lý sẽ tăng cường thanh tra, giám sát, xử lý vi phạm nhằm bảo đảm tính minh bạch, công bằng và bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư.
IPO thành công không chỉ là huy động được vốn
Bên cạnh việc tạo thuận lợi cho doanh nghiệp chào bán cổ phiếu, các ý kiến tại tọa đàm nhấn mạnh yêu cầu minh bạch thông tin và trách nhiệm của doanh nghiệp sau IPO.
Ông Bùi Ngọc Huyên, Phó trưởng Ban Quản lý chào bán chứng khoán, UBCKNN, cho rằng cần hài hòa giữa hỗ trợ doanh nghiệp huy động vốn và bảo vệ nhà đầu tư.
"Mỗi đợt chào bán chứng khoán ra công chúng chính là lời chào của doanh nghiệp đối với hàng nghìn nhà đầu tư", ông Huyên nhấn mạnh.
Theo đó, doanh nghiệp, đơn vị tư vấn và kiểm toán phải chịu trách nhiệm về chất lượng thông tin công bố. Hoạt động giám sát không chỉ diễn ra trong quá trình chào bán mà cần được duy trì sau IPO, nhất là đối với việc sử dụng nguồn vốn huy động.
Ở góc độ thị trường, ông Huỳnh Anh Huy, Giám đốc phân tích ngành Chứng khoán KAFI, nhận định tình trạng thanh khoản suy giảm và một số cổ phiếu giảm giá sau niêm yết khiến nhà đầu tư thận trọng hơn với các thương vụ IPO.
Tuy nhiên, những doanh nghiệp có nền tảng kinh doanh tốt, thông tin minh bạch và triển vọng tăng trưởng vẫn có cơ hội huy động vốn. Thực tế, một số doanh nghiệp ghi nhận lợi nhuận tăng 30-40% sau IPO.
Theo các chuyên gia, để thu hút và duy trì niềm tin của nhà đầu tư, doanh nghiệp cần nâng cao chất lượng quản trị, công khai kế hoạch sử dụng vốn và thực hiện các cam kết với cổ đông.
Giang Oanh
