Saildrone đã giới thiệu tàu mặt nước không người lái Spectre dài 52 mét nhằm lấp các khoảng trống quan trọng trong tác chiến chống ngầm và tấn công hải quân phân tán, cho phép duy trì hiện diện tại các vùng biển tranh chấp mà không cần phụ thuộc vào tàu có người lái vốn khan hiếm. Nền tảng này tăng cường khả năng răn đe bằng việc duy trì giám sát liên tục và năng lực tấn công trên nhiều chiến trường, đồng thời giảm rủi ro cho nhân sự.
Tổng thống Zelensky sẵn sàng gặp lãnh đạo mới của Hungary "bất cứ lúc nào"ĐỌC NGAYSpectre kết hợp thời gian hoạt động dài, tải trọng mô-đun và khả năng khó bị phát hiện, cho phép theo dõi tàu ngầm và hỗ trợ các nhiệm vụ tấn công chính xác trong thời gian dài. Đây là bước chuyển sang lực lượng hải quân tự động hóa, có thể mở rộng quy mô, gia tăng tầm hoạt động, nâng cao khả năng sống sót và phân tán sức mạnh chiến đấu trên một hạm đội linh hoạt hơn.
Các lực lượng hải quân hiện phải giám sát không gian biển rộng lớn, đồng thời bảo vệ hạ tầng dưới biển như cáp viễn thông và tuyến năng lượng. Hoạt động của tàu ngầm gia tăng ở nhiều khu vực, trong khi các đối thủ liên tục thăm dò các điểm nghẽn hàng hải. Trong bối cảnh đó, việc triển khai tàu khu trục hay khinh hạm theo đợt chỉ mang lại hiệu quả hạn chế. Tàu không người lái có khả năng hoạt động dài ngày mở ra mô hình mới, bảo đảm giám sát liên tục và sẵn sàng tác chiến nhanh khi cần, mà không phải sử dụng các tài sản có giá trị cao.
Trong thông cáo ngày 20/4/2026, Saildrone cho biết, Spectre là tàu không người lái lớn và nhanh nhất của hãng từ trước tới nay, dài 52 mét, lượng giãn nước khoảng 250 tấn, được tối ưu cho nhiệm vụ chống ngầm, thu thập tình báo và tấn công. Nền tảng này kế thừa hơn một thập kỷ kinh nghiệm hoạt động trên các vùng biển xa, nhưng được nâng cấp đáng kể về quy mô và tích hợp nhiệm vụ. Tốc độ tối đa có thể đạt gần 30 hải lý/giờ tùy cấu hình, sử dụng hệ động lực lai kết hợp động cơ diesel và điện.
Hệ thống này gồm hai trục chân vịt tích hợp động cơ điện và động cơ diesel với tổng công suất khoảng 5.000 mã lực. Ở chế độ điện, tàu có thể chạy tới 12 hải lý/giờ với độ ồn thấp - yếu tố then chốt trong chống ngầm vì tiếng ồn ảnh hưởng trực tiếp tới hiệu quả sonar. Khi cần tốc độ cao hơn, động cơ diesel cho phép hành trình ổn định khoảng 25 hải lý/giờ, mang theo tải trọng khoảng 25 tấn, với tầm hoạt động vượt 3.000 hải lý trong điều kiện thuận lợi. Chân vịt bước biến thiên giúp kiểm soát độ ồn ở nhiều dải tốc độ, đặc biệt quan trọng khi triển khai sonar kéo.
Kiến trúc tải trọng là yếu tố trung tâm của Spectre. Boong tàu ẩn gần mực nước có thể chứa các hệ thống mô-đun dạng container. Thiết kế này cho phép nhanh chóng chuyển đổi giữa các nhiệm vụ giám sát, chống ngầm hoặc tấn công. Các tùy chọn tích hợp gồm hệ thống phóng thẳng đứng Mk 70 (VLS) dạng container tương thích với nhiều loại tên lửa hải quân, cùng các hệ thống sonar tiên tiến như CAPTAS – sonar kéo kết hợp chủ động/thụ động với độ sâu biến đổi, giúp tăng khả năng phát hiện tàu ngầm ở các tầng nước khác nhau.
Song song đó, Lockheed Martin đang hợp tác tích hợp các hệ thống như tên lửa AGM-179 JAGM, kết hợp dẫn đường laser bán chủ động và radar sóng mm, cho phép tấn công mục tiêu di chuyển nhanh trên biển ngay cả khi tầm nhìn hạn chế. Trước đó, các tàu Saildrone nhỏ hơn đã chứng minh khả năng tích hợp vũ khí, với các thử nghiệm bắn đạn thật trong khuôn khổ tập trận Hải quân Mỹ.
Spectre có hai biến thể chính. Phiên bản Silent Endurance được trang bị cánh composite lớn giúp tăng tầm hoạt động lên hơn 8.000 hải lý nhờ hỗ trợ của gió, đồng thời nâng cao vị trí cảm biến. Trong khi đó, phiên bản Stealth Strike loại bỏ cánh để giảm tín hiệu radar và trực quan, ưu tiên tốc độ và khả năng sống sót khi tấn công. Cách tiếp cận này cho thấy nỗ lực thiết kế tàu theo từng nhiệm vụ cụ thể thay vì một cấu hình chung.
Spectre tích hợp cả chức năng trinh sát và tấn công trên một nền tảng không người lái. Hệ thống sonar kéo cho phép phát hiện thụ động tàu ngầm từ xa, trong khi sonar độ sâu biến đổi hỗ trợ tìm kiếm chủ động trong môi trường phức tạp. Đồng thời, hệ thống phóng thẳng đứng cho phép tấn công trực tiếp mục tiêu trên biển hoặc trên đất liền. Khi triển khai theo đội hình phân tán, nhiều tàu có thể tạo thành mạng lưới phát hiện nhiều lớp và thực hiện tấn công phối hợp, gây khó khăn cho đối phương và giảm phụ thuộc vào các cụm hải quân tập trung.
EU kêu gọi thúc đẩy nhanh chính sách năng lượng trước khủng hoảng nhiên liệu IranĐỌC NGAYVề công nghiệp, Fincantieri Marinette Marine đảm nhiệm đóng thân tàu nhôm tại bang Wisconsin, với công suất dự kiến tới 5 chiếc mỗi năm, trong khi các cơ sở chuyên biệt tại Mỹ sản xuất các thành phần composite như cánh cho phiên bản tầm xa. Kế hoạch này phù hợp với mục tiêu của Hải quân Mỹ trong việc triển khai hệ thống không người lái quy mô lớn theo tác chiến phân tán.
Sự xuất hiện của Spectre phản ánh xu hướng chiến lược hải quân mới, hướng tới hiện diện liên tục bằng các nền tảng tự động tại nhiều khu vực cạnh tranh như Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương hay Bắc Đại Tây Dương. Tương tự như việc UAV đã thay đổi cách thức trinh sát và tấn công trên không, các tàu mặt nước và phương tiện không người lái dưới nước đang tạo ra bước chuyển tương tự trên biển, mở rộng thời gian hoạt động, phạm vi bao phủ và tính linh hoạt. Spectre là một phần của xu hướng này, kết hợp khả năng hoạt động dài ngày, tải trọng linh hoạt và năng lực tấn công, hướng tới mô hình hải quân tương lai với sự phối hợp giữa lực lượng có người lái và không người lái.
Thế Hải (Theo Armyrecognition, Defensenews)
