Phó Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ Vương Quốc Nam nhấn mạnh yêu cầu chuyển mạnh từ tư duy “quản lý” sang “phục vụ, kiến tạo phát triển”, đồng hành cùng doanh nghiệp mở rộng đầu tư, sản xuất, kinh doanh - Ảnh: chinhphu.vn/ Trung Phạm
Ngày 13/10, UBND TP. Cần Thơ phối hợp với Ủy ban Trung ương Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam tổ chức Phiên đối thoại địa phương - Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam 2026 với chủ đề “Chuyển đổi số, chuyển đổi xanh”.
Diễn đàn tạo không gian trao đổi trực tiếp giữa chính quyền, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp về những giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh, thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển bền vững khu vực kinh tế tư nhân.
Phó Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ Vương Quốc Nam cho rằng sau sắp xếp đơn vị hành chính, Thành phố có thêm dư địa về quy mô thị trường, đất đai, kết nối giao thông, nông nghiệp, thủy sản, công nghiệp chế biến, logistics, thương mại, dịch vụ và du lịch. Đây là những điều kiện quan trọng để cộng đồng doanh nghiệp mở rộng đầu tư, hình thành các động lực tăng trưởng mới.
Từ đóng góp lớn đến nâng tầm doanh nghiệp
Theo tham luận của PGS.TS. Phan Anh Tú, Phó Hiệu trưởng Trường Kinh tế, Đại học Cần Thơ, khu vực kinh tế tư nhân của Thành phố hiện có gần 20.500 doanh nghiệp, đóng góp khoảng 74% GRDP và trên 80% thu ngân sách. Tuy nhiên, doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm trên 97%, vì vậy chuyển đổi số và chuyển đổi xanh đặt ra yêu cầu không chỉ tăng quy mô mà còn phải thay đổi năng lực quản trị, công nghệ và nhân lực.
Trong 9 tháng đầu năm 2026, Thành phố có 3.253 doanh nghiệp đăng ký mới, song số doanh nghiệp giải thể và tạm ngừng kinh doanh vẫn đáng kể, điều này cho thấy khu vực tư nhân có sức sống nhưng vẫn chịu áp lực lớn về vốn, quản trị, công nghệ và khả năng thích ứng.
PGS.TS. Phan Anh Tú cho rằng một trong những nút thắt là nhân lực. Doanh nghiệp cần người có khả năng ứng dụng công nghệ, khai thác dữ liệu, quản trị hiện đại, hiểu yêu cầu xanh hóa và đưa các tiêu chuẩn mới vào hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Từ đó, ông đề xuất tăng liên kết giữa chính quyền, doanh nghiệp và trường đại học theo hướng doanh nghiệp trở thành đồng chủ thể đào tạo; tham gia xác định chuẩn đầu ra, đặt hàng chương trình, cử chuyên gia tham gia giảng dạy và cùng đánh giá sinh viên.
Từ góc độ quản lý khoa học và công nghệ, tham luận của Sở KH&CN Cần Thơ do Phó Giám đốc Nguyễn Hữu Thanh Bình trình bày nhấn mạnh trọng tâm giai đoạn tới không còn là phổ cập công cụ số, mà phải chuyển sang “chuyển đổi số thực chất”, lấy năng suất, chi phí, chất lượng, doanh thu và khả năng mở rộng thị trường làm thước đo.
Theo tham luận, doanh nghiệp hiện đã sử dụng ngày càng nhiều hóa đơn điện tử, chữ ký số, phần mềm bán hàng, thương mại điện tử, nhưng dữ liệu vẫn còn phân tán, các hệ thống chưa liên thông; việc ứng dụng AI, IoT, tự động hóa và ra quyết định dựa trên dữ liệu mới tập trung ở một số doanh nghiệp có năng lực tốt hơn.
Ông Nguyễn Hữu Thanh Bình cho rằng, doanh nghiệp đang gặp 5 nhóm khó khăn lớn, từ chi phí đầu tư, thiếu nhân lực số, chuyển đổi số chưa gắn với chiến lược kinh doanh đến dữ liệu phân tán và hệ sinh thái hỗ trợ còn nhiều đầu mối. Vì vậy, Thành phố cần tổ chức hỗ trợ theo hướng “một cửa”, để doanh nghiệp chỉ cần nêu nhu cầu và bài toán cụ thể, còn cơ quan quản lý có trách nhiệm kết nối đúng chính sách, chuyên gia và giải pháp.
Thông điệp được nhấn mạnh là chuyển từ hỗ trợ theo phong trào sang hỗ trợ đúng nhu cầu, đúng bài toán và đo được kết quả. Nhà nước làm tốt vai trò kiến tạo, doanh nghiệp chủ động đổi mới, viện trường và doanh nghiệp công nghệ cùng đồng hành thì khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số mới thực sự trở thành động lực nâng cao năng lực cạnh tranh.
Phiên đối thoại địa phương - Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam 2026 tại Cần Thơ - Ảnh: chinhphu.vn/Trung Phạm
Chuyển đổi số, chuyển đổi xanh: Bắt đầu từ những việc nhỏ
Tiếng nói từ doanh nghiệp tại diễn đàn cho thấy khoảng cách lớn nhất không nằm ở việc họ có muốn chuyển đổi hay không, mà ở câu hỏi rất thực tế: Bắt đầu từ đâu, tốn bao nhiêu và sau chuyển đổi có giảm chi phí, tăng doanh thu hay không.
Ông Trần Quốc Tín, Giám đốc Chi nhánh Tập đoàn Azgroup tại Sóc Trăng cho rằng, một doanh nghiệp chỉ có 5-10 lao động khó có đủ giám đốc công nghệ, chuyên gia chuyển đổi số hay bộ phận ESG. Chủ doanh nghiệp thường phải cùng lúc lo khách hàng, nhân sự, dòng tiền, thuế và sản xuất.
Vì vậy, chuyển đổi số không nhất thiết bắt đầu từ những hệ thống lớn. Doanh nghiệp có thể khởi đầu bằng hóa đơn điện tử, chữ ký số, quản lý bán hàng, quản lý tồn kho, quản lý khách hàng, thương mại điện tử hoặc sử dụng AI hỗ trợ những công việc lặp lại.
Chuyển đổi xanh cũng có thể bắt đầu từ những việc nhỏ như đo tiền điện, giảm nhiên liệu, giấy, bao bì, hàng hư hỏng, quãng đường vận chuyển hay tái sử dụng nước và phụ phẩm.
Thông điệp được ông Trần Quốc Tín đưa ra khá trực diện: Hãy giúp doanh nghiệp nhỏ “bắt đầu nhỏ” thay vì “chuyển đổi lớn”. Khi doanh nghiệp nhìn thấy chi phí thực sự giảm, doanh thu từ kênh số tăng hay thời gian xử lý đơn hàng được rút ngắn, chuyển đổi mới có khả năng lan tỏa.
Từ thực tế đó, tham luận đề xuất mô hình “Một cửa chuyển đổi kép” dành cho doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ, nơi doanh nghiệp được đánh giá nhanh mức độ số hóa, chi phí năng lượng, khâu đang lãng phí và lựa chọn giải pháp phù hợp với khả năng tài chính.
Các tham luận khác cũng mở rộng bài toán xanh hóa sang logistics và nông nghiệp. Trong logistics, yêu cầu không chỉ là sử dụng phương tiện sạch hay năng lượng tái tạo, mà còn phải giảm quãng đường vận chuyển, xe chạy rỗng, tăng kết nối đường bộ - đường thủy - đường biển và bố trí kho gần vùng sản xuất.
Với nông nghiệp tuần hoàn, vấn đề không còn chỉ là sản xuất được bao nhiêu mà là tạo ra bao nhiêu giá trị từ đất, nước, nguyên liệu và phụ phẩm.
Từ 'quản lý' sang 'phục vụ, kiến tạo phát triển'
Phó Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ Vương Quốc Nam khẳng định, thành phố sẽ tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh; chủ động tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc thuộc thẩm quyền và kiến nghị Trung ương xử lý những vấn đề vượt thẩm quyền.
Đáng chú ý, lãnh đạo Thành phố nhấn mạnh yêu cầu chuyển mạnh từ tư duy “quản lý” sang “phục vụ, kiến tạo phát triển”, xây dựng mối quan hệ hợp tác, đồng hành và tin cậy với cộng đồng doanh nghiệp, tạo điều kiện để doanh nghiệp yên tâm đầu tư, mở rộng sản xuất, kinh doanh.
Bà Lưu Thị Thanh Mẫu, Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam cho biết phiên đối thoại tại Cần Thơ khép lại hành trình đối thoại địa phương của Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam 2026 tại 34/34 tỉnh, thành phố. Các ý kiến, kiến nghị và hiến kế của cộng đồng doanh nghiệp sẽ được tổng hợp để chuyển tới các cơ quan Trung ương tại phiên đối thoại cấp cao.
Theo bà Mẫu, doanh nghiệp Cần Thơ cần mở rộng thị trường để “đi xa hơn”, ứng dụng khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo để “đi nhanh hơn”, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị và lớn mạnh về quy mô để hình thành những doanh nghiệp có khả năng dẫn dắt.
Điểm gặp nhau của các ý kiến tại diễn đàn là khá rõ: Chuyển đổi số và chuyển đổi xanh không phải đích đến tự thân. Chúng chỉ thực sự có ý nghĩa khi giúp doanh nghiệp giảm chi phí, tăng năng suất, mở rộng thị trường và đủ sức lớn lên.
Lê Sơn
