Diện mạo nhà để xe, nhà ga hành khách và giao thông nội cảng
Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, tổng giá trị sản lượng đã thực hiện của Dự án thành phần 3-Các công trình thiết yếu đạt khoảng 74.284,38/86.348,6 tỷ đồng, tương đương với khoảng 86,03%.
Nhiều gói thầu có nguy cơ trễ hẹn
Trong đó, 4/16 gói thầu đã hoàn thành xây dựng gồm: Gói thầu 2.4-tường rào ranh giới cảng hàng không trong phạm vi 1.810ha; Gói thầu 3.4-san nền và thoát nước; Gói thầu 5.6-thi công cọc nhà ga hành khách và gói thầu 6.12 thi công xây dựng và lập thiết kế bảo vệ thi công công trình hệ thống GTKN tuyến số 1 và tuyến số 2).
Trong 12 gói thầu còn lại, có 8/12 gói thầu có khả năng hoàn thành trong tháng 12/2026 gồm: Gói thầu 4.6-đường cất hạ cánh thứ nhất, đường lăn, sân đỗ tàu bay; Gói thầu 4.12-đường cất hạ cánh thứ 2; Gói thầu 4.7-sân đỗ tàu bay nhà ga hành khách; Gói thầu 4.9-hệ thống cung cấp nhiên liệu; Gói thầu 4.11-công trình xử lý nước thải; Gói thầu 5.11-thiết bị hệ thống quản lý sân bay; Gói thầu 2.10-tường rào ranh giới cảng hàng không; Gói thầu số 7.8a-thi công hạng mục cọc nhà ga hàng hóa số 1 và xây dựng, lắp đặt thiết bị các công trình phụ trợ còn lại.
Đối với 4/12 gói thầu khó có khả năng hoàn thành trong tháng 12/2026 gồm: Gói thầu 4.8-giao thông nội cảng và hạ tầng kỹ thuật có sản lượng đạt khoảng 80,6% so với giá trị hợp đồng.
Bộ Xây dựng chỉ ra khối lượng công việc còn lại rất lớn, các hạng mục chủ yếu liên quan đến hạ tầng kỹ thuật (bao gồm 43km đường cấp 3 và 8km đường trục chính); việc thiếu hụt nhân sự thi công (khoảng 1.440/2.515 nhân sự) đang là nguyên nhân chính dẫn đến không đẩy nhanh được tiến độ gói thầu.
Để hoàn thành các hạng mục dự kiến (theo kế hoạch của chủ đầu tư ACV) cần khoảng 100.000 tấn bê tông nhựa, tương đương cần khoảng 5.000 tấn nhựa và 60.000 m3 đá trong điều kiện nguồn cung bê tông nhựa đang thiếu hụt nghiêm trọng là khó khả thi.
Ngoài ra, hệ thống thiết bị tại Trung tâm năng lượng chưa hoàn thành toàn bộ việc lắp đặt và chưa tiến hành chạy thử đơn động, liên động có tải, đây là điều kiện tiên quyết để khai thác nhà ga hành khách. Tiến độ hoàn thành đến hết tháng 11/2026 tiềm ẩn nhiều rủi ro không đáp ứng tiến độ.
Gói thầu 5.10-nhà ga hành khách mới đạt khoảng 83,05% so với giá trị hợp đồng. Mặc dù công tác xây dựng (phần kết cấu) đã hoàn thành và đang triển khai công tác hoàn thiện, khối lượng còn lại rất lớn, đòi hỏi phối hợp nhiều bên; nhà thầu gặp khó khăn trong công tác huy động cán bộ kỹ thuật, nhân công tay nghề cao để triển khai các hạng mục như thợ hàn, thợ lắp đặt thiết bị chuyên ngành; công tác nội nghiệp triển khai rất chậm dẫn đến chậm thanh toán và chậm triển khai trên hiện trường, khó có khả năng hoàn thành theo kế hoạch.
Ngoài ra, công trình có 51 kịch bản thử nghiệm liên động có tải cho các hệ thống: điện, cấp-thoát nước, điều hòa không khí và thông gió, phòng cháy chữa cháy, thiết bị nhà ga. Đến nay, còn 16 kịch bản thử nghiệm chưa được phê duyệt.
Đối với các kịch bản đã phê duyệt hiện mới tiến hành thử nghiệm đối với hệ thống điện nguồn, chiếu sáng, phát thanh; các hệ thống còn lại chưa thực hiện thử nghiệm, đến nay chủ đầu tư cũng chưa xác định được thời gian hoàn thành các công việc thử nghiệm.
Gói thầu 7.8-nhà ga hàng hóa số 1 và các công trình phụ trợ hiện đạt khoảng 47,04% so với giá trị hợp đồng. Gói thầu đang đối mặt với việc việc thiếu trầm trọng công nhân, nhân lực có tay nghề để thực hiện thi công đang là nguyên nhân chính dẫn đến tiến độ gói thầu không thể đẩy nhanh. Ngoài ra, tiến độ lắp đặt thiết bị chuyên ngành hàng không phụ thuộc vào tiến độ đặt hàng và vận chuyển hàng hóa về Việt Nam. Trường hợp thiết bị về công trường không đúng tiến độ sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ hoàn thành của Gói thầu theo tiến độ gia hạn.
Gói thầu 11.5-nhà để xe mới đạt khoảng 42,93% so với giá trị hợp đồng; việc nhà thầu không huy động đủ số lượng nhân sự trong suốt thời gian dài đã ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ của Gói thầu, đây là nguyên nhân lớn nhất dẫn đến không đẩy nhanh tiến độ triển khai.
Theo báo cáo từ Tổng công ty Cảng Hàng không Việt Nam (ACV), khối lượng tồn đọng vướng mắc thanh toán ở nhiều gói thầu lên tới trên 10.430 tỷ đồng, làm chậm dòng tiền của nhà thầu và ảnh hưởng đến khả năng huy động nguồn lực tại công trường.
Diện mạo bên trong nhà ga hành khách sân bay Long Thành gần hoàn thiện
Xác định thời điểm chính xác hoàn thành các công trình
Để bảo đảm dự án hoàn thành vào cuối năm nay, Bộ Xây dựng kiến nghị cấp có thẩm quyền chỉ đạo ACV thường xuyên rà soát các khó khăn, vướng mắc về nguồn cung ứng nhiên liệu và vật liệu xây dựng (đặc biệt là đá xây dựng, nhựa đường); có giải pháp cụ thể xử lý các tồn tại, vướng mắc về thanh toán khối lượng thi công cho các nhà thầu.
ACV rà soát kỹ khối lượng còn lại của các gói thầu, đặc biệt đối với 4 Gói thầu 5.10, gói thầu 4.8; gói thầu 7.8 và gói thầu 11.5, xác định rõ tiến độ hoàn thành đối với các hạng mục còn lại, tiến độ hoàn thành công tác xây dựng, công tác lắp đặt thiết bị, công tác hoàn thiện.
Trên cơ sở đó, chủ đầu tư xác định số lượng nhân công, máy móc thiết bị, nhiên liệu, vật liệu xây dựng để đảm bảo tiến độ; đánh giá các vướng mắc, khó khăn, xác định giải pháp cụ thể đối với từng nhà thầu, từng gói thầu của dự án theo đề cương hướng dẫn của Bộ Xây dựng.
Các nhà thầu thi công huy động đủ nhân lực, máy móc thiết bị, nhiên liệu và vật liệu để bảo đảm tiến độ cam kết; trường hợp không đáp ứng, chủ đầu tư ACV phân định rõ trách nhiệm của các bên liên quan để có biện pháp xử lý theo quy định của hợp đồng để bảo đảm tiến độ dự án.
Đối với Gói thầu 5.10, ACV khẩn trương hoàn thành việc lập, phê duyệt các kịch bản vận hành thử nghiệm đơn động, liên động các hệ thống cơ điện, phòng cháy chữa cháy, hệ thống thiết bị nhà ga, hệ thống quản lý sân bay bảo đảm phù hợp với yêu cầu thiết kế và triển khai thực hiện thử nghiệm sau khi hoàn thành công tác thi công lắp đặt.
Để đáp ứng mục tiêu đưa Sân bay quốc tế Long Thành giai đoạn 1 vào khai thác tháng 12/2026, ACV cần sớm xác định và khẳng định thời điểm chính xác hoàn thành các công trình, hạng mục Dự án thành phần 3 để ACV và các nhà đầu tư của Dự án thành phần 1, 2, 4 triển khai các thủ tục nghiệm thu xây dựng, cấp phép về môi trường, an ninh, chuyên ngành hàng không theo quy định của pháp luật.
ACV phải đảm bảo hoàn thành công tác vận hành thử theo đúng các chương trình, kịch bản vận hành thử nghiệm và sẵn sàng khai thác để đảm bảo an toàn, đồng bộ cũng như đảm bảo chất lượng dịch vụ trong quá trình khai thác Sân bay quốc tế Long Thành.
Chủ đầu tư cần rà soát toàn diện; cập nhật tiến độ chi tiết và xác định rõ thời điểm hoàn thành từng hạng mục công trình; kết quả vận hành thử nghiệm và sẵn sàng khai thác và khắc phục khiếm khuyết nếu có; xác định chi tiết thời điểm triển khai công tác nghiệm thu công trình và các thủ tục pháp lý theo quy định của pháp luật.
Phan Trang
