Quy định hạn chế xe tải tại Hà Nội đang gây tranh cãi khi phần lớn xe bán tải (dù phục vụ nhu cầu cá nhân) lại bị xếp vào nhóm xe tải theo đăng kiểm, đồng nghĩa có thể bị cấm lưu thông trong giờ cao điểm.
Sở Xây dựng Hà Nội cho biết, UBND TP đã ban hành Quyết định 01/QĐ/2026 (ngày 4/1) về tổ chức giao thông đường bộ và đang áp dụng.
Theo đó, khu vực nội đô giờ cao điểm từ 6h–9h và 16h–19h30, xe tải dưới 2 tấn không được hoạt động; xe từ 2 tấn trở lên chỉ được lưu thông từ 21h đến 6h hôm sau. Ngoài các khung giờ này, phương tiện phải được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận: xe từ 2–10 tấn do Công an TP cấp phép, từ 10 tấn trở lên do Sở Xây dựng xem xét.
Quy định này đang làm dấy lên tranh luận trái chiều, đặc biệt khi nhiều xe bán tải bị xếp vào nhóm xe tải và chịu hạn chế tương tự.
Nếu chiếu theo quy chuẩn và các quyết định của UBND Hà Nội, có tới hơn 90% xe bán tải sẽ không được vào nội đô trong giờ cao điểm.
Đại diện một trung tâm đăng kiểm tại Hà Nội cho biết, theo Thông tư 53/2024 của Bộ Giao thông vận tải (nay là Bộ Xây dựng) về phân loại phương tiện, ô tô bán tải có thể được xếp vào nhóm “ô tô con pick-up” hoặc “ô tô tải pick-up”.
Tuy nhiên, thực tế thị trường Việt Nam cho thấy hơn 99% xe bán tải được phân loại là ô tô tải pick-up; xe con pick-up chỉ chiếm tỷ lệ rất nhỏ, gần như không đáng kể.
Các mẫu xe phổ biến như: Ford Ranger, Toyota Hilux hay Mitsubishi Triton… dù có thiết kế hiện đại, tiện nghi như xe con nhưng vẫn thuộc nhóm xe tải pick-up.
Do đó, nếu Hà Nội áp dụng quy định hạn chế xe tải theo khung giờ, phần lớn xe bán tải cá nhân sẽ bị ảnh hưởng.
“Nếu áp dụng theo diện xe tải, gần như toàn bộ xe bán tải sẽ bị hạn chế. Người dùng buộc phải cân nhắc lại nhu cầu di chuyển, thậm chí chỉ có thể sử dụng xe ở khu vực không bị hạn chế", vị này nhận định.
Cũng theo đại diện đăng kiểm, việc phân loại phương tiện không dựa vào hình dáng bên ngoài mà căn cứ vào hồ sơ kỹ thuật và giấy chứng nhận đăng kiểm. Đây là cơ sở pháp lý duy nhất để xác định loại xe.
Trên giấy đăng kiểm sẽ thể hiện rõ loại phương tiện. Nếu ghi “ô tô con pick-up” được lưu thông trong nội đô giờ cao điểm; ngược lại, nếu ghi “ô tô tải pick-up” chắc chắn thuộc diện xe tải, không phụ thuộc cabin đơn hay kép. Điều này đồng nghĩa mọi tranh luận dựa trên hình thức bên ngoài đều không có giá trị pháp lý nếu không đối chiếu giấy tờ.
Cần được nghiên cứu, cân nhắc kỹ lưỡngÔng Nguyễn Văn Quyền, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải Ô tô Việt Nam, cho rằng, quy định này cần được nghiên cứu kỹ để tránh tác động lớn tới người dân và doanh nghiệp.
Theo ông, xe bán tải hiện chủ yếu phục vụ nhu cầu cá nhân, kết hợp chở hàng hóa nhỏ, không phải xe kinh doanh vận tải. “Ví dụ đi du lịch, nhiều người cần chở lều, xe đạp, đồ cá nhân. Nếu cấm hoàn toàn, việc đi lại và sinh hoạt sẽ bị ảnh hưởng", ông nói.
Hiện nay, nếu chiếu theo quy chuẩn và các quyết định của UBND Hà Nội, có tới hơn 90% xe bán tải sẽ không được vào nội đô trong giờ cao điểm.
“Cách áp dụng như vậy có thể phát sinh bất cập, đặc biệt với doanh nghiệp nhỏ và người dân sử dụng xe cho mục đích kết hợp", ông Quyền nhấn mạnh.
Ông cho biết, Hiệp hội đang tiếp tục nghiên cứu các quy định pháp lý và thực tiễn vận hành. “Nếu cấm, cần đảm bảo tính thống nhất, hài hòa, không gây cản trở sinh hoạt và vận chuyển hàng hóa nhỏ. Hiệp hội sẽ sớm có ý kiến chính thức”, ông nói.
Theo một số chuyên gia giao thông, việc áp dụng quy định hạn chế xe bán tải theo cách “đồng nhất” với xe tải cần được cân nhắc kỹ, bởi có thể tạo ra tác động ngoài mong muốn tới đời sống người dân.
“Nếu áp dụng cứng theo phân loại đăng kiểm, người dùng xe bán tải cho mục đích cá nhân sẽ bị hạn chế đáng kể quyền đi lại, trong khi họ không phải là nhóm gây áp lực lớn lên hạ tầng như xe tải vận tải", một chuyên gia nhận định.
Chiếc xe của anh Phạm Đỗ Hoàng Thái được xếp vào loại “ô tô tải pickup cabin kép”. Ảnh: NVCC
Anh Phạm Đỗ Hoàng Thái, một chủ xe Mitsubishi Triton cho biết, chỉ sau khi đọc thông tin trên mạng xã hội anh mới kiểm tra lại giấy tờ đăng kiểm và nhận ra xe của mình được xếp vào loại “ô tô tải pickup cabin kép”.
“Tôi kinh doanh cửa hàng lốp xe cũ. Nếu chỉ được vào nội thành từ 21h đến 6h sáng thì rất khó xoay xở”, anh Thái chia sẻ.
Theo anh Thái, dù hiện tại trên đường phố, xe bán tải vẫn đang được cơ quan chức năng đặt trong giai đoạn quan sát, nhằm tạo bước đệm, chứ chưa xử lý gắt gao, tuy nhiên tâm lý người dùng đã có lo lắng vì mức phạt cho lỗi đi vào đường cấm, giờ cấm là khá nặng.
Xe bán tải rao bán “cắt lỗ” tăng vọtTác động từ quy định mới không dừng lại ở tâm lý người dùng mà nhanh chóng lan sang thị trường xe. Theo khảo sát, chỉ trong vài ngày, số lượng xe bán tải rao bán “cắt lỗ” tăng vọt. Các showroom xe cũ tại Hà Nội ghi nhận lượng khách muốn bán xe tăng đột biến.
Anh Nguyễn Thanh Nghị, một người kinh doanh xe cũ trên đường Phạm Văn Đồng (Hà Nội), cho biết: “Chỉ trong tuần qua, lượng khách gọi điện nhờ bán xe bán tải tăng rõ rệt, chủ yếu là khách đang sử dụng xe tại Hà Nội. Nguồn cung xe bán tải cũ hiện khá dồi dào, nhưng lượng khách hỏi mua lại đang có dấu hiệu chững lại”.
Không chỉ xe cũ, các đại lý xe mới cũng gặp nhiều khó khăn. Một nhân viên bán hàng của đại lý Toyota tại Hà Nội thừa nhận, do tâm lý lo ngại của khách hàng, nhóm khách hàng đã đặt cọc mua hiện đã tạm ngưng giao dịch tiếp, còn các khách chuẩn bị cọc mua xe cũng đã dừng kế hoạch lựa chọn dòng xe này. Mọi chương trình ưu đãi đều trở nên kém hiệu quả, nhất là với khách hàng sống ở khu vực nội đô.
Khánh Linh (t/h)
