Thách thức trên hành trình đến cửa hang
Những ngày qua, thông tin về một phát hiện chấn động về hang động bí ẩn ở Vườn Quốc Gia Phong Nha - Kẻ Bàng, tỉnh Quảng Trị đã nhận được sự quan tâm rất lớn của các nhà thám hiểm, những người đam mê mạo hiểm và khám phá hang động.
Theo Ban Quản lý Vườn quốc gia (VQG) Phong nha – Kẻ bàng, đoàn thám hiểm hang động Anh - Việt phối hợp cùng các đơn vị đã tìm thấy một hang động có thác nước sâu rất kỳ vĩ. Hang động này được đặt tên là Chả Nghéo, nằm trong VQG Phong Nha – Kẻ Bàng, thuộc xã Kim Điền (xã Hóa Sơn cũ).
Ông Howard Limbert nói về hành trình thám hiểm hang Chả Nghéo.
Theo ông Howard Limbert, Trưởng nhóm thám hiểm hang động Anh - Việt Nam, thành viên Hiệp hội hang động Hoàng gia Anh, cho biết hang Chả Nghéo vẫn chưa được khảo sát hết, cho thấy tiềm năng hình thành hệ thống hang động quy mô lớn trong khu vực.
Ông Howard Limbert cho biết, thách thức lớn nhất đối với đoàn thám hiểm thực ra không nằm ở việc khám phá bên trong hang mà là hành trình để đến được cửa hang giữa rừng sâu. Đoàn thám hiểm mất 1,5 ngày để tiếp cận và khảo sát hang động này. Qua đo vẽ bước đầu, hang dài khoảng 583m, cao 751m, cửa hang dạng hố sụt gần như dựng đứng. Từ cửa đến điểm bằng trong hang khoảng 350m.
Điểm nhấn làm nên giá trị độc đáo của hang Cha Nghéo chính là sự xuất hiện của một thác nước tự nhiên ngay bên trong lòng hang. Dòng nước chảy từ trên cao trút thẳng xuống một con suối ngầm dưới đáy ở độ sâu thẳng đứng ước tính khoảng 350m. Theo các chuyên gia, dù một số hang động tại khu vực có dòng chảy ngầm, nhưng hiện tượng kiến tạo nên một thác nước có độ cao hàng trăm mét ngay trong lòng hang là một hiện tượng địa chất vô cùng hy hữu, tạo ra cảnh quan hùng vĩ và hiếm thấy.
Bên trong hang Chả Nghéo có thác nước cao 350m.
Tuy nhiên, do công tác thăm dò mới chỉ ở những bước đầu tiên và vấp phải rào cản về nhiệt độ, các chuyên gia vẫn chưa thể tiến sâu vào toàn bộ bên trong. Điều này dẫn đến việc chưa đủ cơ sở để kết luận toàn diện về quy mô, cũng như các giá trị hệ sinh thái và địa chất của hang.
Các chuyên gia hang động hoàng gia Anh khuyến cáo rằng việc thám hiểm động Chả Nghéo chứa đựng rất nhiều rủi ro và nguy hiểm, từ địa hình phức tạp, đến các dấu hiệu đá rơi cũng như dòng nước đổ vào miệng hố sụt có thể tăng đột ngột và gây mất an toàn cho người thám hiểm. Việc thám hiểm hang động này cũng đòi hỏi rất nhiều về thể lực, kỹ năng an toàn trên dây cũng như kỹ năng thám hiểm hang động và cứu hộ cứu nạn.
Phát hiện mang tính kỳ tích
Việc phát hiện hang động này là một kỳ tích và một nỗ lực rất lớn của các chuyên gia hang động thuộc Hiệp hội hang động hoàng gia Anh và Ban quản lý VQG Phong Nha - Kẻ Bàng. Phát hiện này càng góp phần khẳng định vị thế Vương quốc hang động của Phong Nha - Kẻ Bàng.
Sự kỳ vĩ của hang Chả Nghéo.
Đến hiện tại, động Chả Nghéo vẫn là một bí ẩn rất lớn và là một thử thách cực kỳ khó khăn cho các chuyên gia hang động. Dự kiến sẽ còn nhiều cuộc khảo sát, thám hiểm hang động trong thời gian tiếp theo của các chuyên gia hang động và Ban quản lý VQG Phong Nha - Kẻ Bàng để giải mã hang động bí ẩn này.
Các nhà thám hiểm bên trong hang Chả Nghéo.
Từ ngày 21/3 đến 11/4, đoàn thám hiểm hang động Anh - Việt Nam phối hợp đơn vị chức năng, người dân địa phương tại Quảng Trị khảo sát nhiều hang động trong Vườn quốc gia (VQG) Phong Nha - Kẻ Bàng và các xã vùng đệm của vườn.
Trong đợt khảo sát đầu năm 2026, đoàn thám hiểm Anh - Việt Nam đã phát hiện, khảo sát 29 hang động ở tỉnh Quảng Trị, trong đó có 26 hang mới. Nhiều hang động có quy mô lớn, giá trị khoa học cao đã được ghi nhận.
Theo đoàn thám hiểm, thông tin về những hang động này được tìm hiểu bởi những người dân địa phương và lực lượng kiểm lâm trong quá trình họ đi rừng.
"Từ những thông tin của người dân và lực lượng kiểm lâm, chúng tôi tập hợp các khu vực có thể khảo sát được, tập hợp nhóm và xin giấy phép từ các cơ quan chức năng để có thể đi vào khu vực đó để khảo sát", ông Howard Limbert cho biết.
Ông Phạm Hồng Thái, Giám đốc Ban quản lý VQG Phong Nha - Kẻ Bàng, cho biết hơn 30 năm khảo sát và nghiên cứu trên khu vực núi đá vôi Phong Nha - Kẻ Bàng, các nhà thám hiểm xác định được 7 khu vực hang động chính, trong đó có 3 hệ thống lớn gồm Phong Nha, Vòm và Nước Moọc.
Tổng số hang động được ghi nhận đến nay ở Phong Nha - Kẻ Bàng là hơn 472 hang, tổng chiều dài trên 254km, đưa khu vực này trở thành một trong những vùng karst có hệ thống hang động phong phú và độc đáo bậc nhất thế giới.
