Vào ngày đầu năm mới, Bulgaria chính thức gia nhập Eurozone, trở thành quốc gia thứ 21 sử dụng đồng Euro làm tiền tệ chính thức, thay thế đồng Lev Bulgaria (BGN).
Đây là một cột mốc lịch sử quan trọng, đánh dấu sự hội nhập sâu hơn của Bulgaria vào Liên minh châu Âu (EU), sau khi Croatia gia nhập làm thành viên thứ 20 của Eurozone vào năm 2023.
Việc chuyển đổi diễn ra suôn sẻ với tỉ giá cố định 1 Euro = 1,95583 Lev, vì đồng Lev đã được neo vào đồng Euro theo luật định từ năm 1999.
Trong tháng 1/2026, cả Euro và Lev vẫn được chấp nhận song song trong thanh toán tiền mặt, nhưng tiền thừa sẽ được trả bằng Euro. Người dân có thể đổi Lev lấy Euro miễn phí tại các ngân hàng và Ngân hàng Quốc gia Bulgaria trong nhiều tháng tới.
Để chào mừng sự kiện này, tòa nhà trụ sở Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) tại Frankfurt được chiếu sáng đặc biệt với dòng chữ "Welcome, Bulgaria" cùng biểu tượng Euro và hình ảnh đồng Euro Bulgaria trên mặt kính từ ngày 1-11/1/2026 – một cử chỉ tượng trưng cho sự mở rộng của Eurozone.
Với dân số khoảng 6.4 triệu người, Bulgaria giờ đây là một phần của khu vực đồng Euro bao phủ hơn 350 triệu công dân.
Bulgaria trở thành thành viên thứ 21 của Eurozone từ ngày 1/1/2026. Ảnh: Novinite
Chủ tịch ECB Christine Lagarde đã nhiều lần nhấn mạnh lợi ích của việc gia nhập: Đồng Euro mang lại sự ổn định kinh tế lớn hơn, giao dịch thuận lợi hơn, và tăng cường khả năng chống chọi với các cú sốc toàn cầu. Bà cũng lưu ý rằng tác động lạm phát từ việc chuyển đổi thường chỉ ở mức tạm thời và nhỏ (khoảng 0.2-0.4%).
Ở quốc gia Đông Nam Âu này, những người ủng hộ việc chuyển đổi từ đồng Lev sang Euro đang ca ngợi đây là một trong những thành tựu vĩ đại nhất kể từ quá trình chuyển đổi năm 1989 sang nền kinh tế thị trường tự do.
Họ hy vọng điều này sẽ làm cho đất nước trở nên hấp dẫn hơn đối với các nhà đầu tư và củng cố định hướng của Bulgaria hướng tới Tây Âu giàu có hơn.
Nhưng nhiều người vẫn lo ngại. Một nỗi lo là các thương nhân sẽ làm tròn giá hoặc lợi dụng việc chuyển đổi để làm trầm trọng thêm lạm phát, vào thời điểm lạm phát ở Bulgaria đã tăng trở lại lên 3,7%.
Một cuộc thăm dò dư luận của EU Eurobarometer hồi tháng 3 năm ngoái cho thấy, 53% trong số 1.017 người được khảo sát phản đối việc gia nhập khu vực đồng Euro, trong khi 45% ủng hộ.
Một cuộc thăm dò dư luận khác của Eurobarometer, được thực hiện từ ngày 9/10 đến ngày 3/11 năm ngoái trên một số lượng mẫu tương tự, cho thấy khoảng một nửa người Bulgaria phản đối đồng tiền chung trong khi 42% ủng hộ. Sai số ước tính của các cuộc thăm dò là khoảng 3,1 điểm phần trăm.
Chính phủ đã hoàn tất thành công quá trình áp dụng đồng Euro bằng cách giảm lạm phát xuống còn 2,7% vào đầu năm ngoái để tuân thủ các quy định của EU và nhận được sự chấp thuận chính thức từ cả Hội đồng châu Âu và ECB.
Nhưng việc vượt qua rào cản đó lại mở ra một chương mới của sự hỗn loạn chính trị. Chính phủ đã từ chức sau chưa đầy một năm cầm quyền trong bối cảnh các cuộc biểu tình chống tham nhũng nổ ra trên toàn quốc.
Điều này khiến đất nước không có ngân sách thường kỳ cho năm mới và đang cản trở các kế hoạch cải cách cơ cấu đã bị trì hoãn từ lâu và các quyết định về việc sử dụng quỹ hỗ trợ của EU.
Một cuộc bầu cử mới – lần thứ 8 trong vòng 5 năm – dự kiến sẽ được tổ chức vào mùa xuân năm nay.
Minh Đức (Theo The Independent, Novinite)
