Đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới
Sáng 8/8, tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt.
Tham gia góp ý kiến, ĐBQH Trịnh Thị Tú Anh (đoàn Lâm Đồng) cơ bản nhất trí với sự cần thiết ban hành luật cũng như nhiều nội dung quan trọng đã được Ban soạn thảo chuẩn bị công phu.
Về danh mục kiểm soát, theo đại biểu khoản 1 Điều 12 quy định: "Danh mục kiểm soát theo Luật này là danh mục hàng hóa lưỡng dụng có nguy cơ bị lợi dụng để phổ biến, tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt".
ĐBQH Trịnh Thị Tú Anh (Ảnh: Media Quốc hội).
Theo đại biểu Tú Anh quy định này chỉ mới xác định danh mục kiểm soát đối với hàng hóa lưỡng dụng, trong khi các quy định về quản lý, kiểm soát tại Điều 13, Điều 15 và Điều 16 lại sử dụng phạm vi rộng hơn, bao gồm hàng hóa, vật liệu, thiết bị, phần mềm, công nghệ và dịch vụ.
Việc không thống nhất về phạm vi khái niệm có thể gây khó khăn trong việc xác định đối tượng áp dụng, xây dựng danh mục kiểm soát và triển khai các biện pháp quản lý trên thực tế, đặc biệt đối với các hình thức chuyển giao công nghệ, phần mềm, dịch vụ kỹ thuật hoặc hỗ trợ chuyên môn không gắn với hàng hóa hữu hình.
"Vì vậy, tôi đề nghị rà soát, sửa đổi Điều 12 theo hướng xác định danh mục kiểm soát phù hợp với toàn bộ phạm vi đối tượng chịu sự quản lý, kiểm soát của luật, bảo đảm sự thống nhất", đại biểu nêu.
Về hoạt động thuộc diện quản lý, kiểm soát, đại biểu kiến nghị bổ sung: "Hoạt động môi giới, tư vấn, đại diện, ủy thác, xúc tiến thương mại hoặc các hoạt động trung gian khác có liên quan đến hàng hóa, vật liệu, thiết bị, phần mềm, công nghệ, dịch vụ thuộc diện kiểm soát" vào dự án luật.
ĐBQH Nguyễn Thị Việt Nga (đoàn Tp.Hải Phòng) cho rằng có một số vấn đề cần tiếp tục làm sâu hơn trong quá trình hoàn thiện Luật. Trong đó, cần quan tâm hơn đến năng lực thực thi ở cấp trực tiếp xử lý tình huống.
ĐBQH Nguyễn Thị Việt Nga (Ảnh: Media Quốc hội).
Theo đại biểu, báo cáo tiếp thu, giải trình đã làm rõ lực lượng phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt được tổ chức trên cơ sở lực lượng hiện có, không làm phát sinh tổ chức, biên chế mới; việc phân bổ nguồn lực căn cứ kết quả đánh giá rủi ro và ưu tiên các địa bàn trọng điểm.
Bày tỏ đồng tình với chủ trương này, song theo đại biểu "không tăng bộ máy" không có nghĩa là có thể xem nhẹ việc tăng năng lực.
Đây là lĩnh vực mà cán bộ thực thi có thể phải xử lý những tình huống vượt xa kiến thức chuyên môn thông thường. Một thiết bị có thể được khai báo dưới tên thương mại rất phổ biến, nhưng công dụng, cấu hình kỹ thuật hoặc người sử dụng cuối cùng lại làm thay đổi hoàn toàn mức độ rủi ro.
"Do đó, tôi đề nghị ngoài việc đào tạo, huấn luyện định kỳ, cần xây dựng mạng lưới chuyên gia hỗ trợ liên ngành, có cơ chế tham vấn nhanh cho lực lượng tại cửa khẩu, cảng biển, cảng hàng không, trung tâm logistics hoặc địa bàn trọng điểm khi gặp tình huống chưa thể kết luận", đại biểu nêu ý kiến.
Đồng thời, việc diễn tập nên được thiết kế theo tình huống liên ngành, không chỉ kiểm tra khả năng phát hiện hàng hóa mà cả khả năng xác minh người sử dụng cuối cùng, nguồn tiền, dữ liệu kỹ thuật và phối hợp giữa các cơ quan.
ĐBQH Bế Xuân Trường (Ảnh: Media Quốc hội).
ĐBQH Bế Xuân Trường (đoàn Cao Bằng) - Chủ tịch Hội Cựu chiến binh Việt Nam khẳng định, việc xây dựng và ban hành đạo luật này tạo hành lang pháp lý vững chắc và có ý nghĩa chính trị hết sức sâu sắc.
Không chỉ đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ quốc phòng, an ninh trong tình hình mới, đó là bảo vệ hòa bình, giữ vững ổn định chính trị, tạo ra các môi trường điều kiện thuận lợi để đất nước phát triển nhanh, bền vững mà còn khẳng định sự cam kết của Việt Nam trong thực hiện các điều ước quốc tế.
Cho rằng, phạm vi điều chỉnh rất rộng, liên quan nhiều lĩnh vực của đất nước. Chính vì vậy, xây dựng một đạo luật đáp ứng được tính hợp hiến, hợp pháp, tính khả thi và hiệu quả khi ban hành là một vấn đề đặc biệt quan trọng. Đại biểu mong dự thảo luật được thông qua sẽ đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ phát triển của đất nước trong tình hình mới.
Không cản trở hoạt động dân sự
Cuối phiên thảo luận, làm rõ ý kiến ĐBQH nêu Đại tướng Phan Văn Giang, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Quốc phòng cảm ơn các vị ĐBQH đã dành thời gian nghiên cứu kỹ hồ sơ dự án Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt, đã thảo luận và đóng góp nhiều ý kiến tâm huyết, sâu sắc, trách nhiệm tại tổ và hội trường.
Đại tướng Phan Văn Giang, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Quốc phòng giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu (Ảnh: Media Quốc hội).
Qua thảo luận các đại biểu Quốc hội cơ bản thống nhất về sự cần thiết ban hành luật. Đồng thời, đề nghị tiếp tục làm rõ một số nội dung cốt lõi của dự án luật, trong đó tập trung vào giải thích từ ngữ, khái niệm, phạm vi điều chỉnh, biện pháp quản lý, kiểm soát, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, trách nhiệm của cơ quan quản lý Nhà nước và các bộ, ngành liên quan.
Trên cơ sở ý kiến của các ĐBQH thảo luận tại tổ, Bộ Quốc phòng - cơ quan chủ trì soạn thảo đã chủ trì phối hợp với các cơ quan liên quan nghiên cứu, xây dựng báo cáo dự kiến tiếp thu, giải trình, đồng thời rà soát, đề xuất chỉnh lý dự thảo luật.
"Những ý kiến tại hội trường hôm nay tiếp tục là cơ sở quan trọng để cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu, hoàn thiện dự án luật, bảo đảm chặt chẽ, khả thi, đáp ứng yêu cầu thực tiễn", Đại tướng Phan Văn Giang cho hay.
Phó Thủ tướng cho biết sẽ nghiêm túc tiếp thu các ý kiến thảo luận của các ĐBQH; tiếp tục rà soát kỹ lưỡng, chỉnh lý cụ thể từng nội dung bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, chặt chẽ, khả thi, thống nhất trong hệ thống pháp luật, tương thích với các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên và đáp ứng yêu cầu thực tiễn.
Theo Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, quá trình tiếp thu, chỉnh lý sẽ quán triệt nhất quán 3 yêu cầu:
Một là, bảo đảm quốc phòng, an ninh quốc gia nhưng không cản trở hoạt động dân sự, sản xuất, kinh doanh, nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo hợp pháp.
Hai là, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhưng không làm phát sinh thủ tục, giấy phép, chế độ báo cáo hoặc nghĩa vụ tuân thủ trùng lặp.
Thứ ba, quy định rõ ngay trong luật những vấn đề liên quan trực tiếp đến quyền, nghĩa vụ, căn cứ, thẩm quyền, thời hạn và giới hạn áp dụng các biện pháp. Không giao quy định chi tiết theo hướng mở rộng thẩm quyền hoặc hạn chế quyền ngoài phạm vi của luật định.
