"Đánh thức" dự án siêu đô thị sinh thái gần 99.000 tỷ đồng ở Tp.HCM

Được phê duyệt quy hoạch từ năm 1992, Bình Quới - Thanh Đa từng được kỳ vọng trở thành “viên ngọc xanh” nhờ vị trí ba mặt giáp sông Sài Gòn và quỹ đất hiếm hoi cách trung tâm Tp.HCM chưa đầy 10 km. Tuy nhiên, suốt hơn 30 năm, dự án liên tục rơi vào bế tắc. (Ảnh: Thanh Thương)

Các nhà đầu tư lớn như Tổng Công ty Xây dựng Sài Gòn (SCC) hay liên danh Bitexco - Emaar Properties từng tham gia nhưng lần lượt rút lui do vướng mắc về vốn, chi phí giải phóng mặt bằng và thủ tục pháp lý. Hệ quả là hơn 46.000 cư dân phải sống trong cảnh hạ tầng xuống cấp, nhà cửa không thể sửa chữa, quyền lợi đất đai bị “treo” kéo dài. (Ảnh: Thanh Thương)

Bước ngoặt xuất hiện khi Tp.HCM áp dụng các cơ chế đặc thù từ Nghị quyết 98 và 260 của Quốc hội, cho phép rút ngắn quy trình lựa chọn nhà đầu tư. Đầu năm 2026, liên danh do Sun Group đứng đầu được chấp thuận triển khai dự án với tổng vốn khoảng 98.710 tỷ đồng (tương đương 3,74 tỷ USD). Dự án dự kiến triển khai trong 10 năm, cung cấp hơn 25.000 căn hộ, đáp ứng quy mô dân số khoảng 54.000 người, đánh dấu bước chuyển từ “quy hoạch trên giấy” sang giai đoạn hiện thực hóa. (Ảnh: Thanh Thương)

Nếu quy hoạch là điều kiện cần, thì hạ tầng giao thông chính là điều kiện đủ để “giải cứu” Bình Quới - Thanh Đa khỏi tình trạng cô lập. Trong suốt nhiều năm, toàn khu gần như chỉ có một lối ra vào duy nhất qua đường Bình Quới và cầu Kinh - tuyến đường dài khoảng 2,8 km nhưng mặt cắt chỉ 10-13 m, phải gánh toàn bộ lưu lượng xe từ cư xá Thanh Đa và các khu du lịch ven sông. Áp lực giao thông vì thế luôn trong tình trạng quá tải, trở thành “nút thắt” lớn nhất kìm hãm sự phát triển. (Ảnh: Thanh Thương)

Quy hoạch mới đã đặt trọng tâm vào việc phá thế “độc đạo” này.

Theo đó, sẽ có thêm 5 cây cầu được xây dựng để kết nối bán đảo với các khu vực xung quanh như: Thủ Đức, Trường Thọ, An Khánh (Thảo Điền), Hiệp Bình Chánh, đồng thời liên thông trực tiếp với các trục giao thông huyết mạch như Phạm Văn Đồng và Điện Biên Phủ. Một cầu đi bộ cũng được quy hoạch để kết nối với khu đô thị cảng Trường Thọ, mở rộng không gian di chuyển và trải nghiệm đô thị. (Ảnh: UBND Phường Bình Quới)

Không dừng lại ở đó, các tuyến đường trục chính bên trong khu đô thị được thiết kế với lộ giới lên tới gần 60m - con số cho thấy tham vọng giải quyết tận gốc bài toán hạ tầng. Khi hệ thống cầu và đường hoàn thiện, Bình Quới - Thanh Đa sẽ không còn là “ốc đảo” bị cô lập mà trở thành điểm trung chuyển quan trọng ở cửa ngõ Đông Bắc Tp.HCM.

Phối cảnh đô thị mới Bình Quới - Thanh Đa. Theo đó, trên tổng diện tích khoảng 423 ha, khu đô thị mới được định hướng phát triển theo mô hình sinh thái, thông minh và đa chức năng. Khoảng 405 ha sẽ được đầu tư xây dựng, phần còn lại dành cho chỉnh trang cảnh quan và không gian xanh. Toàn khu được chia thành 3 phân khu rõ rệt: khu Tây Bắc tập trung chỉnh trang dân cư hiện hữu, bố trí tái định cư và nhà ở xã hội cho khoảng 18.000 người; khu phía Nam phát triển thành cộng đồng dân cư chất lượng cao với quy mô khoảng 20.000 người; và khu Đông Bắc mang đậm đặc trưng sinh thái ngập nước, kết hợp bến du thuyền và không gian du lịch ven sông cho khoảng 16.000 người. (Ảnh: Liên danh tư vấn)

Đáng chú ý, dự án đặt trọng tâm vào yếu tố con người khi dành 20% quỹ đất cho nhà ở xã hội và ưu tiên tái định cư tại chỗ. Tỷ lệ đồng thuận của người dân trong các đợt lấy ý kiến năm 2025 lên tới hơn 95% - con số hiếm thấy đối với một dự án quy mô lớn và phức tạp như vậy. Song song đó, các chính sách mới về đất đai cũng giúp người dân từng bước được cấp giấy chứng nhận, ổn định cuộc sống trước khi triển khai bồi thường, giải phóng mặt bằng. (Ảnh: Thanh Thương)

Hiện nay, chính quyền địa phương đang phối hợp với nhà đầu tư triển khai các bước chuẩn bị quan trọng như đo đạc, kiểm đếm, xác định nhu cầu tái định cư và hoàn thiện hồ sơ thu hồi đất. Những động thái này cho thấy dự án không còn nằm trên ý tưởng mà đang tiến dần đến giai đoạn triển khai thực tế.

Với tầm nhìn đến năm 2045, Bình Quới - Thanh Đa được định hướng là một khu đô thị mới, mà còn được kỳ vọng trở thành “lá phổi xanh” của Tp.HCM - nơi dung hòa giữa phát triển kinh tế, không gian sống chất lượng cao và bảo tồn hệ sinh thái sông nước đặc trưng. Sau 30 năm chờ đợi, “viên ngọc xanh” giữa lòng thành phố đang thực sự bước vào hành trình hồi sinh.(Ảnh: Thanh Thương)