Đưa công nghiệp văn hóa trở thành một động lực tăng trưởng
Chiều 24/9, tiếp tục chương trình phiên họp thứ 6, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa.
Trình bày tóm tắt dự án Luật, Bộ trưởng Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh cho biết, Việt Nam có nhiều tiềm năng, lợi thế để phát triển công nghiệp văn hóa nhưng kết quả đạt được chưa tương xứng. Do đó, việc ban hành Luật Phát triển công nghiệp văn hóa là cần thiết nhằm hoàn thiện khung pháp lý, khơi thông nguồn lực, thúc đẩy sáng tạo, phát triển thị trường và đưa công nghiệp văn hóa trở thành một động lực tăng trưởng của đất nước.
Bộ trưởng Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh (Ảnh: Media Quốc hội).
Dự thảo luật được xây dựng dựa trên 6 quan điểm xuyên suốt nhằm xác định các cơ chế chính sách then chốt để tạo khung khổ pháp lý cho thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa.
Dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa bao gồm 9 chương, 53 điều, quy định các nhóm nội dung chính:
Thứ nhất, phát triển hệ sinh thái công nghiệp văn hóa. Dự thảo luật quy định 4 nhóm chính gồm: Cơ chế pháp lý để phát triển các chủ thể, công cụ sáng tạo trong các ngành công nghiệp văn hóa; chủ thể tham gia vào hoạt động hỗ trợ sinh thái công nghiệp văn hóa; các hoạt động hỗ trợ về thông tin, chuỗi giá trị, sở hữu trí tuệ, định giá tài sản trí tuệ, chuyển đổi số và xây dựng thương hiệu quốc gia về công nghiệp văn hóa; thử nghiệm ứng dụng công nghệ và triển khai sản phẩm, dịch vụ, mô hình kinh doanh mới trong công nghiệp văn hóa.
Thứ hai, tài sản trí tuệ trong ngành công nghiệp văn hóa. Dự thảo luật quy định 4 nhóm nội dung chính gồm: Mã định danh tài sản trí tuệ trong các ngành công nghiệp văn hóa; hồ sơ tài sản trí tuệ trong các ngành công nghiệp văn hóa; công cụ hỗ trợ xác thực chủ thể, kết nối dữ liệu, đăng ký quyền sở hữu trí tuệ và lập hồ sơ; các biện pháp để nâng cao năng lực định giá tài sản trí tuệ.
Dự thảo luật đề xuất nhiều nhóm chính sách thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hoá (Ảnh: Hữu Thắng).
Thứ ba, về nhân lực công nghiệp văn hóa. Dự thảo luật quy định 4 nhóm nội dung chính: Khung năng lực trong các ngành công nghiệp văn hóa; chính sách phát huy nghệ sĩ, nghệ nhân, chuyên gia, nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục trong các ngành công nghiệp văn hóa; hỗ trợ học bổng, miễn giảm học phí và chính sách tín dụng đối với người học các ngành nghề ưu tiên về công nghiệp văn hóa; thu hút, trọng dụng nhân lực chất lượng cao và nhân tài công nghiệp văn hóa.
Thứ 4, về hạ tầng công nghiệp văn hóa. Dự thảo luật quy định 5 nhóm nội dung chính về phát triển thị trường công nghiệp văn hóa gồm: Tiêu chí xác lập sản phẩm công nghiệp văn hóa có bản sắc Việt Nam; xác lập tài sản trí tuệ gốc trọng điểm, sản phẩm công nghiệp văn hóa trọng điểm; hỗ trợ nâng cao năng lực cho doanh nghiệp công nghiệp văn hóa...
Thứ 5, thị trường công nghiệp văn hóa. Dự thảo quy định 5 nhóm nội dung chính gồm: Tiêu chí xác lập sản phẩm công nghiệp văn hóa có bản sắc Việt Nam; xác lập tài sản trí tuệ gốc trọng điểm, sản phẩm công nghiệp văn hóa trọng điểm; hỗ trợ nâng cao năng lực cho doanh nghiệp công nghiệp văn hóa; các nội dung nền tảng để xác lập và vận hành sàn giao dịch công nghiệp văn hóa…
Thứ 6, tài chính và hỗ trợ, ưu đãi đầu tư. Quy định 4 nhóm nội dung chính: Nguồn tài chính cho phát triển công nghiệp văn hóa theo hướng không thành lập quỹ mới, tiếp tục sử dụng các nguồn kinh phí hiện hành; chính sách hỗ trợ, ưu đãi đầu tư phát triển hạ tầng và sản phẩm công nghiệp văn hóa; chính sách hoàn thuế giá trị gia tăng đối với tổ chức, cá nhân nước ngoài đến quay phim tại Việt Nam; miễn thuế thu nhập cá nhân trong 5 năm đối với nhân lực công nghiệp văn hóa chất lượng cao.
Thứ 7, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, nội dung phân quyền, phân cấp. Thực hiện quy định của Luật Tổ chức Quốc hội, dự thảo luật không trực tiếp quy định các thủ tục hành chính, giao trực tiếp các nội dung thuộc thẩm quyền Chính phủ, các bộ, ngành; tăng cường phân cấp cho địa phương, quy định cụ thể các chính sách được quy định tại dự thảo luật, bảo đảm có thể triển khai ngay trên thực tế một cách đồng bộ, thống nhất và hiệu quả.
Dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa dự kiến trình Quốc hội xem xét tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI.
Rà soát khái niệm nhân tài, nhân lực chất lượng cao
Thẩm tra sơ bộ dự án luật, Chủ nhiệm Uỷ ban Văn hoá và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Thường trực Ủy ban tán thành sự cần thiết ban hành Luật. Hồ sơ dự án Luật được chuẩn bị đầy đủ, đúng trình tự, thủ tục theo quy định.
Về phát triển hệ sinh thái công nghiệp văn hóa, ông Vinh cho biết, Thường trực Ủy ban cơ bản nhất trí với các quy định về hệ sinh thái công nghiệp văn hóa, Bộ công cụ sáng tạo, thử nghiệm có kiểm soát và đã có ý kiến cụ thể tại Báo cáo thẩm tra.
Chủ nhiệm Uỷ ban Văn hoá và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh (Ảnh: Media Quốc hội).
Đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu, tiếp thu, trong đó lưu ý: Quy định về thử nghiệm có kiểm soát (tại Điều 10) là vấn đề mới; đề nghị chỉnh lý theo hướng giao Chính phủ quy định, trừ các trường hợp đã được quy định tại Luật Thủ đô và Luật Phát triển đô thị; dẫn chiếu khái niệm, nguyên tắc, tổ chức, thời gian, miễn trừ trách nhiệm theo Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, bảo đảm thống nhất hệ thống pháp luật, đồng thời rà soát thẩm quyền cho phép thử nghiệm giữa khoản 9 Điều 2 và khoản 5 Điều 10 dự thảo Luật.
Về phát triển nhân lực công nghiệp văn hóa, Thường trực Ủy ban cơ bản tán thành các chính sách phát triển nhân lực công nghiệp văn hóa và đã có ý kiến góp ý cụ thể vào các nội dung của dự thảo Luật.
Đồng thời, đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo: rà soát, tránh trùng lặp với Luật Giáo dục, Luật Nhà giáo và pháp luật có liên quan, bảo đảm thống nhất; rà soát khái niệm nhân tài, nhân lực chất lượng cao, nhà giáo cơ hữu; thiết kế các quy định mang tính linh hoạt; rà soát chính sách hỗ trợ tín dụng, học bổng, học phí, chi phí sinh hoạt, chính sách ưu đãi thuế thu nhập cá nhân, cơ chế lương, thưởng, ưu tiên tuyển dụng, bổ nhiệm bảo đảm hợp lý, ưu đãi đúng đối tượng;tập trung chính sách cho nhân lực trực tiếp sáng tạo.
