Có lợi thế lớn, phải tháo những nút thắt lớn
Tại hội thảo "Quảng Ngãi hiện thực hóa mục tiêu trở thành cực tăng trưởng miền Trung" ngày 24/9, do UBND tỉnh Quảng Ngãi phối hợp Báo Tiền Phong tổ chức, ông Trần Phước Hiền - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi, đặt ra yêu cầu nhìn thẳng vào những nút thắt đang cản trở khả năng bứt phá của địa phương.
Theo ông Hiền, Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030, xác định mục tiêu đến năm 2030 đưa Quảng Ngãi trở thành tỉnh phát triển khá, một cực tăng trưởng quan trọng ở miền Trung - Tây Nguyên. Tỉnh phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân từ 10%/năm trở lên trong giai đoạn 2026-2030.

Ông Trần Phước Hiền – Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi.
Quảng Ngãi có không gian phát triển trải từ miền núi, cao nguyên, đồng bằng đến biển và hải đảo. Khu kinh tế Dung Quất cùng hệ thống cảng biển nước sâu tạo nền tảng công nghiệp; kinh tế biển, logistics, dịch vụ và du lịch mở thêm dư địa tăng trưởng.
Trong định hướng phát triển của tỉnh, Dung Quất tiếp tục giữ vai trò quan trọng, gắn với việc hình thành Trung tâm lọc, hóa dầu và năng lượng quốc gia. Các không gian du lịch Lý Sơn - Măng Đen - Sa Huỳnh, cùng định hướng phát triển giao thông, cảng biển và logistics, được kỳ vọng tăng cường kết nối Quảng Ngãi với Tây Nguyên và khu vực miền Trung.
Tuy vậy, ông Hiền nhấn mạnh có tiềm năng và lợi thế chưa đồng nghĩa với việc trở thành cực tăng trưởng. Tỉnh cần chuyển những lợi thế ấy thành năng lực sản xuất và giá trị gia tăng, đồng thời nâng chất lượng hạ tầng, nguồn nhân lực, năng lực quản trị và khả năng liên kết.
Theo ông Hiền, Quảng Ngãi xác định phải nâng chất lượng điều hành và cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh. Tỉnh đặt mục tiêu đưa Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) vào nhóm 20 tỉnh, thành phố dẫn đầu cả nước vào năm 2030. Những chuyển biến cần được thể hiện ở chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp; thời gian và chi phí thực hiện thủ tục giảm xuống; khó khăn, vướng mắc được giải quyết kịp thời.
Ông Hiền cũng nêu rõ, kết quả của mục tiêu trở thành cực tăng trưởng cần được nhìn nhận rộng hơn tốc độ và quy mô kinh tế: ở năng suất, sức mạnh của doanh nghiệp, chất lượng hạ tầng, trình độ công nghệ, môi trường và đời sống người dân.
Sức bật từ trung tâm năng lượng, đổi mới sáng tạo
Từ lợi thế Dung Quất, ông Bùi Quốc Hùng - Phó Cục trưởng Cục Điện lực (Bộ Công Thương), đánh giá Quảng Ngãi có nhiều điều kiện để hình thành trung tâm năng lượng tầm vóc quốc gia. Hạt nhân là Khu kinh tế Dung Quất, gắn với chuỗi lọc - hóa dầu, khí - điện, cảng biển và không gian năng lượng phía Tây.
Theo ông Hùng, mục tiêu không chỉ là tăng công suất nguồn điện mà còn hình thành hệ sinh thái năng lượng, công nghiệp, hạ tầng và thị trường đồng bộ. Ông đề xuất sáu nhóm giải pháp, gồm đồng bộ quy hoạch và danh mục dự án; tháo gỡ chuỗi khí - điện Dung Quất gắn với nguồn khí Cá Voi Xanh; phát triển lưới điện theo nguồn và phụ tải; phát triển năng lượng tái tạo gắn với truyền tải, lưu trữ và điều tiết; kết nối năng lượng với công nghiệp xanh, phụ tải lớn; nâng chất lượng môi trường đầu tư, công nghệ và nguồn nhân lực.

Hội thảo "Quảng Ngãi hiện thực hóa mục tiêu trở thành cực tăng trưởng miền Trung".
Ở góc độ về doanh nghiệp, TS. Nguyễn Khánh Tùng -Trưởng phòng Quản lý Khoa học Công nghệ và Đổi mới Sáng tạo Địa phương, Cục Đổi mới sáng tạo (Bộ Khoa học và Công nghệ), nhấn mạnh đổi mới sáng tạo là chìa khóa để Quảng Ngãi hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng GRDP 7,25-8,25%/năm theo Quy hoạch tỉnh đã được phê duyệt.
Theo ông, tỉnh cần chuyển từ hỗ trợ dàn trải sang nâng năng lực đổi mới sáng tạo của từng doanh nghiệp, đồng thời xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo với sự tham gia của Nhà nước, nhà trường và các tổ chức khoa học, công nghệ.
Ông đề xuất nghiên cứu cơ chế đặc thù để Khu kinh tế Dung Quất thu hút doanh nghiệp công nghệ cao, hỗ trợ tỉnh xây dựng trung tâm đổi mới sáng tạo; thúc đẩy phê duyệt Đề án Trung tâm Lọc hóa dầu và Năng lượng Quốc gia theo hướng nâng cấp chuỗi giá trị xanh. Song song đó là phát triển đô thị, thương mại, dịch vụ và nguồn nhân lực, tạo môi trường đầu tư gắn với hệ sinh thái xanh.

Nhà báo Phùng Công Sưởng - Tổng biên tập Báo Tiền Phong phát biểu tại hội thảo.
Nhà báo Phùng Công Sưởng - Tổng biên tập Báo Tiền Phong kỳ vọng từ hội thảo này, những điểm nghẽn, thách thức sẽ được nhận diện. Từ đó, gợi mở những định hướng và giải pháp có tính khả thi để Quảng Ngãi mở rộng không gian tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh và từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành cực tăng trưởng của miền Trung.
Di Linh