Chiều 30/5, Văn phòng Chủ tịch nước phối hợp với Bộ Công an, Bộ Ngoại giao, Tòa án nhân dân tối cao và các cơ quan có liên quan tổ chức Họp báo công bố Quyết định đặc xá năm 2026 của Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Theo Quyết định số 751, Chủ tịch nước quyết định đặc xá cho 9.950 phạm nhân đang chấp hành án phạt tù có đủ điều kiện được hưởng đặc xá năm 2026. Quyết định này có hiệu lực từ ngày 1/6/2026.
Quy trình xét đặc xá được triển khai công khai, minh bạch, chặt chẽ
Tại buổi họp báo, Thượng tướng Lê Văn Tuyến - Thứ trưởng Bộ Công an cho biết đặc xá là chính sách khoan hồng đặc biệt của Nhà nước, do Chủ tịch nước quyết định tha tù trước thời hạn cho người đang chấp hành án phạt tù có thời hạn; người bị phạt tù chung thân đã được giảm xuống tù có thời hạn; người đang được tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù trong những sự kiện trọng đại của đất nước hoặc trong trường hợp đặc biệt do Chủ tịch nước quyết định.
Trả lời câu hỏi về việc người phạm tội tham nhũng có thuộc diện được đặc xá trong đợt này hay không, Thứ trưởng Lê Văn Tuyến khẳng định, những trường hợp phạm tội về tham nhũng nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện, tiêu chuẩn theo Quyết định của Chủ tịch nước và hướng dẫn của Hội đồng tư vấn đặc xá thì vẫn được xem xét đặc xá như các đối tượng khác.
Thượng tướng Lê Văn Tuyến - Thứ trưởng Bộ Công an tại họp báo.
Về quy trình xét duyệt đặc xá, Thứ trưởng Bộ Công an cho biết, sau khi có Quyết định của Chủ tịch nước, các cơ sở giam giữ thuộc lực lượng Công an nhân dân và Quân đội nhân dân đều tổ chức quán triệt, triển khai quyết định thông qua hệ thống truyền thanh nội bộ, đồng thời niêm yết công khai tại các cơ sở giam giữ.
Trong các buổi sinh hoạt, phạm nhân được thông báo rõ về đối tượng, tiêu chuẩn, điều kiện được đề nghị đặc xá.
Trên cơ sở đó, từng phạm nhân tự rà soát, đối chiếu điều kiện của mình để làm đơn đề nghị. Các tổ, đội phạm nhân tiến hành rà soát, bình xét theo quy trình; sau đó, trại giam và các cơ sở giam giữ họp xem xét, lập hồ sơ đề nghị. Hồ sơ tiếp tục được các tổ thẩm định liên ngành kiểm tra, đánh giá trước khi Ban Chỉ đạo của Bộ Công an họp xét, xin ý kiến các bộ, ngành và thành viên Hội đồng tư vấn đặc xá.
Theo Thượng tướng Lê Văn Tuyến, quy trình xét đặc xá được triển khai công khai, minh bạch, chặt chẽ, đúng trình tự, thủ tục theo hướng dẫn của Chủ tịch Hội đồng tư vấn đặc xá. Tất cả các trường hợp được đề nghị đặc xá đều có sự thống nhất cao của các thành viên Hội đồng tư vấn đặc xá trước khi trình Chủ tịch nước ký quyết định.
Liên quan đến công tác tái hòa nhập cộng đồng, Thứ trưởng Lê Văn Tuyến cho biết, thời gian qua, cùng với việc giáo dục, cải tạo phạm nhân, Bộ Công an đã chủ động tham mưu và triển khai nghiêm túc các quy định về tái hòa nhập cộng đồng.
Đặc biệt, sau khi thực hiện Nghị định 49 của Chính phủ và Quyết định 22 của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng đối với người chấp hành xong án phạt tù, nhiều trường hợp đã được hỗ trợ vay vốn để sản xuất, kinh doanh.
Theo số liệu được Bộ Công an tổng hợp, đến nay đã có hơn 15.000 trường hợp được vay vốn từ Ngân hàng Chính sách xã hội, với tổng số tiền trên 1.300 tỷ đồng để đầu tư phát triển sản xuất, kinh doanh, ổn định cuộc sống. Bộ Công an cũng đã tổ chức sơ kết 5 năm thực hiện Nghị định 49 và 2 năm thực hiện Quyết định 22 của Thủ tướng Chính phủ về công tác tái hòa nhập cộng đồng.
Thứ trưởng Lê Văn Tuyến nhấn mạnh, công tác tái hòa nhập cộng đồng thời gian qua được các ngành, các cấp và lực lượng công an cơ sở triển khai nghiêm túc. Sau khi chấp hành xong án phạt tù, nhiều người được lực lượng công an cơ sở phối hợp với chính quyền địa phương, đoàn thể và doanh nghiệp hỗ trợ tìm việc làm, vay vốn, phát triển sản xuất. Một số trường hợp đã mở cơ sở kinh doanh, có thu nhập ổn định và tạo việc làm cho người khác.
Đối với số phạm nhân thuộc các vụ án, vụ việc do Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực theo dõi, chỉ đạo, Thứ trưởng Lê Văn Tuyến cho biết, có 133 phạm nhân trong tổng số 9.950 phạm nhân được đặc xá đợt này.
"Trong 9.950 phạm nhân được đặc xá trong đợt này có 133 phạm nhân thuộc các vụ án, vụ việc Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực theo dõi, chỉ đạo. Theo quy trình, mặc dù đủ hết các điều kiện, tuy nhiên Hội đồng cũng rất chặt chẽ.
Trước khi trình Chủ tịch nước ký quyết định, Hội đồng đã báo cáo Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực cho ý kiến về các trường hợp này. Tất cả những trường hợp này đều được Ban Chỉ đạo cho ý kiến để trên cơ sở kết quả đó, Hội đồng tư vấn đặc xá trình Chủ tịch nước quyết định", Thượng tướng Lê Văn Tuyến cho hay.
Đặc xá 63 phạm nhân mang quốc tịch nước ngoài
Về khả năng có thêm đợt đặc xá vào dịp Quốc khánh 2/9, Thứ trưởng Bộ Công an cho biết, đặc xá là chính sách khoan hồng đặc biệt của Nhà nước và thuộc thẩm quyền quyết định của Chủ tịch nước. Do đó, cơ quan chức năng chỉ triển khai khi có quyết định của Chủ tịch nước.
Trả lời câu hỏi về việc năm 2025 đã có hai đợt đặc xá, nay tiếp tục có đợt đặc xá năm 2026, liệu có gây quá tải hay không, Thứ trưởng Lê Văn Tuyến cho biết, các đợt đặc xá được thực hiện nhân những sự kiện trọng đại, ngày lễ lớn của đất nước.
Năm 2025, đặc xá được thực hiện vào dịp kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước và 80 năm Quốc khánh. Năm 2026, Chủ tịch nước quyết định đặc xá nhằm chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ mới.
Theo Bộ Công an, trong tổng số 9.950 phạm nhân được đặc xá đợt này, có 644 người phạm các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế.
Đối với phạm nhân là người nước ngoài, Thứ trưởng Lê Văn Tuyến cho biết, đợt đặc xá năm 2026 có 63 phạm nhân mang quốc tịch nước ngoài, gồm 56 nam và 7 nữ, thuộc nhiều quốc tịch khác nhau.
