Thủ tướng Lê Minh Hưng và các đại biểu Quốc hội thảo luận tại tổ 11 - Ảnh: VGP/Nhật Bắc
Chiều 9/4, Quốc hội thảo luận tại tổ về đánh giá bổ sung kết quả thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2025; tình hình thực hiện những tháng đầu năm 2026; đồng thời cho ý kiến về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm giai đoạn 2026 - 2030...
Đa số ý kiến đại biểu bày tỏ đồng tình với các báo cáo do Chính phủ trình; cho rằng các nhiệm vụ được Chính phủ đề ra có tính khả thi cao, phù hợp với các yêu cầu và nhiệm vụ đặt ra trong bối cảnh mới, tình hình mới, nhất là các yêu cầu, nhiệm vụ phục vụ mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên trong năm 2026 và cả giai đoạn 2026-2030.
Một số ý kiến cho rằng, thực hiện mục tiêu tăng trưởng cao song phải luôn bảo đảm được sự ổn định kinh tế vĩ mô và các cân đối lớn của nền kinh tế, kiểm soát tốt lạm phát theo mục tiêu; phải có sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ, hiệu quả, linh hoạt giữa chính sách tài khoá, chính sách tiền tệ và các chính sách vĩ mô khác...
Thảo luận tại tổ 1 (Đoàn Hà Nội), đại biểu Tạ Đình Thi nhấn mạnh, mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên là một chủ trương lớn và đang được hoàn thiện tại dự thảo các nghị quyết của Trung ương. Tuy nhiên, để mục tiêu này khả thi, cần tập trung vào ba nhóm vấn đề lớn.
Trước hết là vấn đề thể chế và nguồn lực. Theo đại biểu, cần “giải phóng triệt để” các rào cản về thể chế, không chỉ dừng ở việc tháo gỡ những vướng mắc cụ thể mà phải đổi mới mạnh mẽ tư duy xây dựng và thực thi pháp luật. Một trong những định hướng quan trọng là chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, tạo dư địa cho đổi mới sáng tạo và phát triển.
Cùng với đó, cần mạnh dạn thí điểm các cơ chế, chính sách đặc thù vượt trội, không chỉ giới hạn ở một số địa phương mà mở rộng tới các cực tăng trưởng, các mô hình mới như trung tâm tài chính, khu thương mại tự do – những lĩnh vực đang thu hút sự quan tâm lớn của quốc tế.
Về nguồn lực, đại biểu cho rằng mục tiêu tổng vốn đầu tư toàn xã hội khoảng 40% GDP là hợp lý, nhưng vấn đề then chốt là làm sao biến mục tiêu này thành hiện thực. Thực tế lâu nay cho thấy tình trạng “vốn công chờ phân bổ, vốn tư chờ cơ chế” vẫn còn tồn tại. Vì vậy, cần có giải pháp cụ thể để huy động mạnh mẽ khu vực tư nhân, đồng thời tạo cơ chế đủ mạnh để bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.
Mở rộng không gian phát triển, tạo động lực tăng trưởng mới
Liên quan đến động lực tăng trưởng, đại biểu Tạ Đình Thi đề nghị cần khai thác hiệu quả các không gian phát triển mới, đặc biệt là trong bối cảnh chuyển đổi số và chuyển đổi xanh đang diễn ra mạnh mẽ.
Bên cạnh các lĩnh vực đã được đề cập như kinh tế số, kinh tế xanh, đại biểu nhấn mạnh cần quan tâm hơn tới kinh tế biển – một lợi thế chiến lược nhưng chưa được khai thác tương xứng. Đồng thời, cần bổ sung các chỉ tiêu cụ thể đối với kinh tế văn hóa và công nghiệp giải trí, nhằm đa dạng hóa động lực tăng trưởng.
Về nguồn nhân lực, trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh, cần có chiến lược đào tạo bài bản, nâng cao chất lượng và cơ cấu lao động, đặc biệt là lực lượng lao động nông thôn, để tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị mới.
Đối với môi trường, đại biểu đề nghị gắn chặt mục tiêu tăng trưởng với các cam kết phát triển bền vững, như phát thải ròng bằng 0 (Net Zero), phát triển năng lượng tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính theo lộ trình cụ thể.
Theo đại biểu, mục tiêu tăng trưởng trên 10% không chỉ là chỉ tiêu kinh tế, mà còn là “thước đo năng lực quản trị”, đòi hỏi phải thể chế hóa đầy đủ các chủ trương của Đảng, đồng thời coi phát triển nguồn nhân lực và bảo vệ môi trường là điều kiện tiên quyết của tăng trưởng.
Nâng cao chất lượng dự báo, điều hành linh hoạt
Thảo luận tại tổ 14, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Nguyễn Tân Cương (Đoàn Đồng Tháp) cho rằng trong bối cảnh nhiều biến động, cần nâng cao chất lượng dự báo, xây dựng các kịch bản điều hành linh hoạt, đặc biệt đối với những rủi ro từ bên ngoài như xung đột địa chính trị hay gián đoạn nguồn cung năng lượng.
Đồng thời, cần tiếp tục hoàn thiện thể chế một cách căn cơ, rút ngắn quy trình thủ tục, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm giải trình. Việc xử lý các dự án tồn đọng, tài sản công dôi dư, đất nông lâm trường cũng cần được đẩy nhanh để giải phóng nguồn lực.
Đại biểu cũng nhấn mạnh yêu cầu huy động hiệu quả các nguồn lực trong xã hội, đặc biệt là nguồn lực trong dân, đồng thời gắn tăng trưởng kinh tế với bảo đảm an sinh xã hội và bảo vệ môi trường.
Đại biểu Nguyễn Thị Mai Thoa (Đoàn Hải Phòng) nêu ý kiến thảo luận tại tổ 11 - Ảnh: VGP/Nhật Bắc
Thảo luận tại tổ 11, đại biểu Đinh Thị Phương Lan (Đoàn Quảng Ngãi) cho rằng nhiệm vụ thúc đẩy giải ngân đầu tư công phải tiếp tục được coi là một trọng tâm công tác. Phải xác định được rõ tầm nhìn, mục tiêu dài hạn đối với kế hoạch đầu tư công trung hạn, trong đó ngân sách nhà nước phải giữ vai trò chủ đạo. Trong đầu tư công, phải có thứ tự ưu tiên, chú ý đầu tư đối với các dự án liên vùng, các công trình trọng điểm quốc gia có tính lan tỏa cao, đầu tư cho các vùng còn nhiều khó khăn; phải khắc phục bằng được tình trạng đầu tư manh mún, dàn trải. Đồng thời, cũng cần tiếp tục rà soát các chương trình mục tiêu quốc gia, tránh sự đầu tư chồng chéo hay bỏ sót đối tượng.
Đánh giá cao những kết quả đạt được trong thực hiện nhiệm vụ phát triển văn hóa, xã hội thời gian qua, tuy nhiên, đại biểu Nguyễn Thị Mai Thoa (Đoàn Hải Phòng) cho rằng, trong lĩnh vực này còn một số chỉ tiêu, mục tiêu chưa đạt được, trong đó có vấn đề về xâm hại tình dục trẻ em, tình trạng bạo hành trẻ em gây bức xúc trong dư luận xã hội.
Vì vậy, đại biểu Nguyễn Thị Mai Thoa đề nghị các cơ quan chức năng cần đặc biệt chú trọng, có những biện pháp hiệu quả để xử lý, ngăn chặn tình trạng này. Đồng thời, tiếp tục mở rộng địa bàn xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp, nhất là ở các đặc khu, các địa bàn có nhiều khó khăn, nơi bị ảnh hưởng bởi thời tiết khắc nghiệt,… Tăng cường công tác bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm trong các nhà trường; củng cố cơ sở vật chất, nhà văn hóa ở các khu dân cư, bảo đảm cho các cháu thiếu nhi được hưởng thụ, tham gia sâu rộng các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao…
Các đại biểu Quốc hội thảo luận tại tổ 4 - Ảnh: VGP/Thu Giang
Tại tổ 4, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết, thời gian qua, nhiều chủ trương lớn đã được ban hành như các nghị quyết, kết luận về đổi mới công tác xây dựng pháp luật, hoàn thiện hệ thống pháp luật và định hướng lập pháp.
Tinh thần xuyên suốt là văn bản pháp luật không chỉ "đúng, hay" trên giấy mà phải đi vào cuộc sống, phát huy hiệu quả trong thực tiễn. Muốn vậy, phải xuất phát từ thực tiễn, đưa hơi thở cuộc sống vào trong quá trình xây dựng pháp luật.
Công tác xây dựng pháp luật đang được Quốc hội đổi mới mạnh mẽ. Theo đó, các đạo luật sẽ được thiết kế ngắn gọn, tập trung vào những vấn đề thuộc thẩm quyền của Quốc hội, mang tính nguyên tắc, định hướng. Các quy định chi tiết về trình tự, thủ tục sẽ giao cho Chính phủ quy định và tổ chức thực hiện.
Phó Chủ tịch Quốc hội cũng nhấn mạnh yêu cầu tăng cường giám sát, không chỉ đối với việc ban hành văn bản hướng dẫn mà cả quá trình tổ chức thực hiện pháp luật tại địa phương. Đây phải trở thành nhiệm vụ thường xuyên của mỗi đại biểu và các đoàn đại biểu Quốc hội.
Đặc biệt, mỗi văn bản pháp luật cần trả lời rõ: Có nội dung đổi mới gì, có tháo gỡ được vướng mắc hay không, có khơi thông nguồn lực và thúc đẩy đổi mới sáng tạo hay không.
Bên cạnh đó, cần đổi mới phương thức quản lý theo hướng hiện đại, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm một cách thực chất, hiệu quả. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy nếu buông lỏng hậu kiểm sẽ phát sinh nhiều vi phạm; ngược lại, nếu quản lý quá chặt theo hướng không quản được thì cấm thì lại cản trở phát triển. Vì vậy, cần thiết kế cơ chế quản lý đồng bộ, hài hòa giữa tạo thuận lợi và kiểm soát hiệu quả.
Hải Liên Giang
