Ủy viên phụ trách năng lượng của Liên minh châu Âu (EU), ông Dan Jørgensen, cho biết EU hiện không ở trong một cuộc khủng hoảng nguồn cung năng lượng cấp bách, nhưng cảnh báo rằng khối này đang đối mặt với một mùa đông “đầy thách thức” khi mức giá dầu và khí đốt đang "rất cao".
Vị Ủy viên người Đan Mạch cho biết gần 50 triệu người dân châu Âu vốn đã không thể sưởi ấm đầy đủ cho ngôi nhà của mình ngay cả trong một mùa đông bình thường, qua đó nhấn mạnh những rủi ro xã hội nếu xảy ra một đợt sốc giá nữa.
"Không còn nghi ngờ gì nữa, chúng ta đang tiến tới một mùa đông đầy thách thức", ông Jorgensen nói với các phóng viên bên lề cuộc họp không chính thức của các Bộ trưởng Năng lượng EU tại Dublin, Ireland đầu tuần này.
"Chúng tôi đang xem xét mọi ý tưởng để làm cho các quy định trở nên linh hoạt hơn, triển khai công việc hiệu quả hơn và làm tất cả những gì có thể, xét cả về phía cung lẫn phía cầu", vị quan chức EU nói.
Vị Ủy viên EU phụ trách năng lượng và nhà ở cho biết, tình hình đang rất nghiêm trọng khi khối này đã chi thêm 100 tỷ Euro cho năng lượng trong năm nay mà không nhận được thêm bất kỳ lượng khí đốt hay dầu mỏ nào.
Nguyên nhân là do giá dầu và khí đốt quốc tế tăng cao vì các cuộc xung đột tại Ukraine và Trung Đông. Giá khí đốt chuẩn tại châu Âu đã giảm so với mức đỉnh hồi giữa tháng 9 nhưng vẫn cao hơn nhiều so với mức giá của năm ngoái.
Các tàu buôn bị mắc kẹt tại vùng biển eo biển Hormuz, gần Khasab – một thị trấn nhỏ ở phía bắc Oman, ngày 29/5/2026. Ảnh: Xinhua
Ông Jorgensen cho rằng việc các nước châu Âu phải chi thêm rất nhiều mà không nhận thêm được chút nhiên liệu nào cho thấy sự phụ thuộc vào các nguồn năng lượng từ những nơi khác trên thế giới là điều tồi tệ và thiếu bền vững đối với lục địa này.
"Trước đây chúng ta từng phụ thuộc vào Nga, nhưng thật may là giờ đây chúng ta đang thoát khỏi tình trạng đó. Tuy nhiên, thực tế vẫn là khi giá cả trên thị trường toàn cầu tăng lên, người dân và các ngành công nghiệp của chúng ta đều phải chịu thiệt hại", ông nói.
"Đối với tôi, kết luận rất rõ ràng: Chúng ta cần thoát khỏi sự phụ thuộc đó. Chúng ta cần thay thế các nguồn nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, gây ô nhiễm và đắt đỏ bằng năng lượng nội khối và điện năng xanh", vị quan chức EU khẳng định.
Vị Ủy viên cho biết đây là lý do ông đã đề xuất kế hoạch hành động về điện khí hóa của EU vào đầu năm nay, đồng thời đang đàm phán về một gói giải pháp mới cho lưới điện nhằm đảm bảo sự kết nối giữa các quốc gia EU, giúp quá trình chuyển đổi diễn ra với chi phí thấp nhất và tốc độ nhanh nhất có thể vì lợi ích của người dân và các ngành công nghiệp trong khối.
Ông Rutte: NATO không phải lúc nào cũng “ăn miếng trả miếng”ĐỌC NGAYÔng Jorgensen cũng hoan nghênh đề xuất của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron về việc nới lỏng tạm thời một số quy định đối với nhiên liệu nhằm hỗ trợ các nhà máy lọc dầu sản xuất nhiều dầu diesel và các sản phẩm khác, qua đó gia tăng nguồn cung nội địa.
Quan chức năng lượng hàng đầu của EU cũng xác nhận rằng Ủy ban châu Âu có kế hoạch hoãn 1 năm việc thực thi một số phần trong các quy định của EU về khí methane liên quan đến hàng nhập khẩu; ông lập luận rằng động thái này có thể giúp giảm bớt áp lực lên thị trường năng lượng mà vẫn đảm bảo các mục tiêu khí hậu dài hạn của khối không bị ảnh hưởng.
"Chúng tôi vẫn kiên định với các mục tiêu và tham vọng của mình, nhưng tôi đang đề xuất tách riêng một phần nội dung – cụ thể là các phần liên quan đến hàng nhập khẩu – và hoãn thời hạn áp dụng các quy định đó thêm một năm", ông Jorgensen nói.
Việc dự trữ khí đốt cũng là một mối quan tâm khác trong bài toán năng lượng của khối. Các quy định hiện hành của EU yêu cầu mức dự trữ đạt 80% (giảm so với mức 90% trước đó), nhưng ông Jorgensen khẳng định các quốc gia thành viên vẫn cần phải đạt được mục tiêu này.
Việc không đạt được mục tiêu đáng kể trong mùa đông này có thể khiến EU bước vào mùa dự trữ khí đốt tiếp theo với lượng dự trữ thấp hơn, tạo ra một vòng luẩn quẩn có thể gây hậu quả nghiêm trọng.
Châu Âu đang bước vào mùa sưởi ấm trọn vẹn đầu tiên kể từ khi xung đột tại Iran bùng phát – một sự kiện đang gây tác động lan rộng, không chỉ ảnh hưởng đến khí đốt tự nhiên mà còn tác động tới giá dầu diesel cũng như chi phí năng lượng cho các hộ gia đình và ngành công nghiệp.
Dù những nỗ lực đa dạng hóa cơ cấu năng lượng trong suốt những năm gần đây đã mang lại cho EU nhiều lựa chọn nguồn cung hơn, khối này hiện vẫn đối mặt với tình trạng dự trữ khí đốt ở mức thấp bất thường và dễ bị tổn thương hơn trước các cú sốc giá toàn cầu.
Mùa sưởi ấm sắp tới sẽ là phép thử đối với khả năng chống chịu của hệ thống năng lượng châu Âu, trả lời câu hỏi liệu nó có thể bảo vệ các hộ gia đình và ngành công nghiệp mà không gây ra một đợt lạm phát nghiêm trọng mới hay không.
Minh Đức (Theo Euronews, RTE)
