Logitics tăng trưởng mạnh nhưng chi phí còn cao
Sáng 7/11, tại phường Quy Nhơn Đông, tỉnh Gia Lai, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc cùng lãnh đạo Bộ ngành Trung ương, địa phương, chuyên gia kinh tế... than dự Diễn đàn Logistics Việt Nam 2026 với chủ đề "Kết nối logistics cao nguyên, vươn ra chuỗi giá trị toàn cầu" do Bộ công Thương chủ trì, phối hợp với tỉnh Gia Lai tổ chức.
Phát biểu chỉ đạo tại diễn đàn, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ đánh giá cao sự phối hợp giữa Bộ Công thương và tỉnh Gia Lai. Theo ông, sự tham gia đông đủ của lãnh đạo các địa phương, hiệp hội, doanh nghiệp và chuyên gia trong nước, quốc tế cho thấy sự đồng hành, quyết tâm đổi mới và khát vọng đưa ngành logistics Việt Nam vươn tầm khu vực và quốc tế.
Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc phát biểu chỉ đạo tại Diễn đàn logistics Việt Nam năm 2026.
Phó Thủ tướng khẳng định logistics là ngành dịch vụ thiết yếu, bảo đảm lưu thông hàng hóa, gắn sản xuất với tiêu dùng, thị trường trong nước với thị trường quốc tế. Logistics thông suốt sẽ giảm chi phí, thúc đẩy sản xuất, mở rộng xuất nhập khẩu, nâng cao năng lực cạnh tranh và khả năng thích ứng của nền kinh tế.
Theo ông, cần đề ra mục tiêu phát triển mạnh logistics để góp phần thực hiện tăng trưởng 2 con số, xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ gắn với hội nhập quốc tế sâu rộng, thực chất và hiệu quả.
Phó Thủ tướng đã chỉ ra 3 kết quả nổi bật của logistisc Việt Nam trong giai đoạn vừa qua. Thứ nhất, định hướng logistics từng bước được thể chế hóa, với Chiến lược phát triển logistics Việt Nam thời kỳ 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2050 và các quy hoạch quốc gia, vùng, tỉnh xác định rõ hành lang kinh tế, cảng biển, cảng hàng không, cửa khẩu, khu công nghiệp. Thứ hai, ngành duy trì đà tăng trưởng. Năm 2026, logistics dự báo tăng khoảng 14-16,5%, đóng góp 4,5-5% GDP.
Trong 10 tháng đầu năm, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu lần đầu vượt ngưỡng 1.000 tỷ USD, đạt 1.010,5 tỷ USD; riêng 10 tháng xuất siêu 7,31 tỷ USD. Vận tải hàng hóa tăng 15,5%, vận tải hành khách tăng 16,7%. Thứ ba, hạ tầng phát triển đột phá, cả nước hoàn thành thêm 395 km cao tốc và đưa vào vận hành toàn tuyến cao tốc Bắc – Nam phía Đông, mở rộng dư địa cho logistics.
Các đại biểu, chuyên gia, đại diện các hiệp hội, ngành hàng tại khai mạc Diễn đàn.
Thứ trưởng Bộ Công Thương Lương Hoàng Thái bổ sung thêm, kim ngạch xuất khẩu 10 tháng tăng 32,3% so với cùng kỳ. Quy mô giao thương lớn đòi hỏi năng lực vận tải, kho bãi, phân phối tương ứng, đồng thời doanh nghiệp Việt phải tăng phần giá trị được hưởng trong chuỗi cung ứng.
Bên cạnh những kết quả đạt được, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc cũng chỉ ra rằng, năng lực logistics Việt Nam vẫn chưa theo kịp yêu cầu phát triển của nền kinh tế. Hiện, chi phí logistics chiếm khoảng 16-17 GDP, trong khi mức bình quân thế giới 10-12%. Hàng hóa còn mất nhiều thời gian tại các điểm giao nhận, chuyển tiếp, chờ hoàn thành thục tục, làm tăng chi phí lưu kho, lưu bãi và giá thành.
Kết nối giữa vùng sản xuất, khu công nghiệp, trung tâm logistics với cảng, nhà ga, cửa khẩu chưa đồng bộ. Doanh nghiệp Việt Nam chưa nắm giữ thị phần tương xứng với tiềm năng và quy mô thị trường. Trong 10 tháng xuất nhập khẩu đạt 1.010 tỷ USD nhưng tỷ trọng của doanh nghiệp logistics Việt Nam trong chuỗi này rất hạn chế, đội tàu biển trong nước chưa chiếm lĩnh được thị trường, hàng hóa chủ yếu do các hãng tàu nước ngoài vận chuyển.
Mục tiêu phát triển logistics tới năm 2030 với 6 nhóm nhiệm vụ, giải pháp
Tại Diễn đàn, Phó Thủ tướng Thường trực đề nghị Bộ Công Thương và các đại biểu làm rõ nguyên nhân để xác định được nhóm giải pháp và hiệu quả. Qua đó, Phó Thủ tướng Thường trực gợi mở 4 nhóm nguyên nhân: điều phối còn phân tán, trách nhiệm xử lý điểm nghẽn toàn hành trình chưa rõ; kết nối hạ tầng chưa đồng bộ với tổ chức luồng hàng; thủ tục và dữ liệu chưa liên thông; doanh nghiệp logistics còn hạn chế về vốn, công nghệ, nhân lực, mạng lưới đối tác.
Ông cũng lưu ý nên dùng chỉ tiêu luân chuyển tấn, km thay cho khối lượng vận tải. Theo số liệu năm 2025, đường bộ chiếm 40,1% hàng hóa luân chuyển, đường biển và đường thủy nội địa 54,52%, hàng không 2,93%, đường sắt 1,23%.
Logistics đóng góp lớn vào phát triển nền kinh tế. Ảnh: Phan Tín
Theo Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ, Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Kết luận 18 của Trung ương đặt mục tiêu đến năm 2030 Việt Nam trở thành nước đang phát triển, có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao. Trong đó, mục tiêu tăng trưởng kinh tế bình quân hai con số trong giai đoạn 2026 – 2030 gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, đảm bảo các cân đối lớn của nền kinh tế; chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng mới, lấy phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số làm động lực chính. Đặc biệt là đặt chỉ tiêu chi phí logistics so với GDP đến năm 2030 giảm xuống từ 12 - 15%. Đây là mục tiêu, là quyết tâm rất cao nhưng thách thức cũng rất lớn.
Thứ trưởng Bộ Công Thương Lương Hoàng Thái phát biểu tại Diễn đàn.
Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ cho biết Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đặc biệt quan tâm đến logistics và đã chủ trì làm việc với Chính phủ và các cơ quan liên quan ngày 2/11/2026 về định hướng phát triển logistics quốc gia và hạ tầng logistics.
Tổng Bí thư đặc biệt nhấn mạnh, logistics phải được xác định là hạ tầng mềm chiến lược, đóng vai trò quan trọng trong kết cấu hạ tầng kinh tế, động lực nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh và tính tự chủ của nền kinh tế. Phát triển logistics phải đặt trong tổng thể quy hoạch quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch các ngành hạ tầng; lấy dòng lưu chuyển hàng hóa, hiệu quả kinh tế - xã hội và lợi ích tổng thể quốc gia làm căn cứ, không bị giới hạn bởi địa giới hành chính, với khát vọng đưa Việt Nam thành trung tâm logisitisc trung chuyển và phân phối hàng hóa quan trọng của khu vực và thế giới. Theo Phó Thủ tướng đây là "kim chỉ nam" cho ngành trong thời gian tới.
Các đại biểu trình bày tham luận tại phiên khai mạc.
Phát biểu chỉ đạo, Phó Thủ tướng đề nghị Diễn đàn tập trung thảo luận 6 nhóm nhiệm vụ. Một là hoàn thiện thể chế. Bộ Công Thương rà soát, hoàn thiện cơ chế chính sách, trọng tâm là Nghị định số 163, và chủ trì trình Thủ tướng Chính phủ ngay trong tháng 12/2026 phương án xây dựng cơ chế điều phối quốc gia về phát triển logistics do một lãnh đạo Chính phủ trực tiếp phụ trách.
Hai là kết nối hạ tầng theo luồng hàng. Bộ Xây dựng cùng Bộ Công Thương và các địa phương rà soát kết nối cảng, cửa khẩu với trung tâm logistics, khu công nghiệp, vùng sản xuất.
Ba là, cải cách kiểm tra tại cửa khẩu. Bộ Tài chính cùng các bộ quản lý chuyên ngành tổ chức kiểm tra theo hướng "một đầu mối, một hồ sơ, một hệ thống dữ liệu, một bộ tiêu chí rủi ro, một cơ chế phân luồng". Bộ Công Thương gắn tận dụng FTA với logistics và thương mại điện tử xuyên biên giới.
Bốn là chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và ứng phó gián đoạn. Năm 2027, Bộ Công Thương thí điểm kết nối, khai thác cơ sở dữ liệu logistics quốc gia, chuẩn hóa chứng từ, giảm khai báo lặp lại, ứng dụng công nghệ...
Ông Thái Đại Ngọc, Bí Thư tỉnh ủy Gia Lai phát biểu chào mừng Diễn đàn.
Năm là nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam, nhất là yếu tố nhân lực. "Khoa học công nghệ hiện đại đến đâu cũng không thể thay thế con người", Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nhấn mạnh.
Sáu là, nâng tầm chiến lược và đo lường kết quả. Bộ Công Thương phải có đánh giá hàng năm việc thực hiện Chiến lược, làm rõ kết quả và hạn chế và điểm nghẽn.
Trong khuôn khổ Diễn đàn, vào chiều 7/11 diễn ra 2 phiên chuyên đề về hoàn thiện chính sách, thể chế logistics và cơ hội bứt phá cho logistics miền Trung.
Gia Lai kết nối Tây Nguyên với biển
Tại Diễn đàn, Bí thư Tỉnh ủy Gia Lai Thái Đại Ngọc cho biết, tỉnh có hơn 300 doanh nghiệp xuất khẩu, hàng hóa có mặt tại khoảng 120 quốc gia và vùng lãnh thổ, kim ngạch hơn 3,5 tỷ USD mỗi năm. Tỉnh hiện có cửa khẩu quốc tế Lê Thanh, 2 sân bay Phù Cát và Pleiku, cảng Quy Nhơn, dự án cảng Phù Mỹ đang triển khai và tuyến cao tốc Quy Nhơn – Pleiku đang hình thành. Tỉnh cam kết cải thiện môi trường đầu tư, đẩy mạnh cải cách hành chính, hướng tới trở thành điểm kết nối hàng hóa, dịch vụ giữa Tây Nguyên, duyên hải miền Trung với khu vực và quốc tế.
Cảng Quy Nhơn- Gia Lai, cửa ngõ kết nối giao thương đưa hàng hóa Tây Nguyên ra biển lớn. Ảnh: Phan Tín
Tại Diễn đàn, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc đánh giá Gia Lai là địa phương rất quan trọng của Tây Nguyên. Theo ông, cần nối Tây Nguyên với Quy Nhơn, hình thành chuỗi chế biến, bảo quản và xuất khẩu ổn định. Đồng thời, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ cũng cho biết, sau Diễn đàn ông sẽ đi kiểm tra đường bộ cao tốc nối Quy Nhơn – Pleiku và cũng đang chỉ đạo chiến lược khu vực Tây Nguyên kết nối với biên giới, kết nối với các vùng trong cả nước để hy vọng có kết nối tổng thể và phát triển logistics hiệu quả.
