Món quà ngày Nhà giáo

Có những món quà chẳng đáng bao nhiêu tiền nhưng khiến người thầy nhớ mãi cả đời. Với tôi, đó là những bó hoa rừng, những trái bầu, trái bí mộc mạc của học trò vùng cao – những món quà chứa đựng cả một tấm lòng.

Cách đây gần 20 năm, sau khi tốt nghiệp ra trường, tôi nhận công tác tại một địa bàn vùng cao của tỉnh Nghệ An. Đó là nơi mà 100% học sinh đều là con em đồng bào dân tộc thiểu số. Cuộc sống của người dân khi ấy còn nhiều thiếu thốn, đường đến trường của học trò quanh co qua những triền núi, mùa mưa lầy lội, mùa đông lạnh buốt. Có những em phải đi bộ hàng giờ đồng hồ mới đến được lớp. Cái ăn, cái mặc còn chưa đủ đầy, chuyện học hành đôi khi cũng trở thành một nỗi lo đối với nhiều gia đình.

Tôi nhớ mãi một ngày 20/11 năm ấy.

Hôm đó, vì có công việc đột xuất nên tôi trở về phòng ở khá muộn. Vừa bước đến cửa, tôi bất ngờ nhìn thấy một đám học trò đang ngồi chờ. Trên tay các em là những bó hoa được hái từ trên rừng, đủ màu sắc, có bông còn vương những giọt sương. Bên cạnh là mấy trái bầu, trái bí, thứ sản vật mà bố mẹ các em trồng trên nương rẫy.

Món quà ngày Nhà giáo - Ảnh 1.

Ảnh minh họa

Nhìn cảnh ấy, tôi thực sự bất ngờ. Những đứa trẻ vốn ngày thường còn rụt rè, ít nói, hôm nay lại ríu rít chờ thầy để tặng quà nhân ngày Nhà giáo Việt Nam. Tôi nhận những bó hoa, những trái bầu, trái bí mà lòng nghẹn lại. Không hiểu sao, khi ấy tôi cảm thấy sống mũi cay cay, nước mắt cứ chực trào ra.

Tôi vội hỏi: "Các em đã ăn uống gì chưa?"

Một em hồn nhiên trả lời: "Chưa thầy ạ! Chúng em bận đi hái hoa tặng thầy nên chưa kịp ăn".

Câu trả lời vô tư ấy khiến tôi vừa thương, vừa buồn cười. Hóa ra, để có những bó hoa rừng mang đến tặng thầy, các em đã dành cả buổi đi tìm, hái từng bông hoa trên những triền núi. Món quà ấy được chuẩn bị bằng tất cả sự háo hức của những đứa trẻ, nhưng dường như các em đã quên mất cả chuyện ăn uống của mình.

Thế là thầy trò cùng nhau pha mì. Những gói mì tôm đơn sơ, ít nước sôi, mấy chiếc bát nhỏ, vậy mà hôm ấy chúng tôi có một bữa ăn thật vui. Các em vừa ăn vừa kể chuyện đi hái hoa, chuyện đường rừng, chuyện ở bản. Còn tôi cứ ngắm những bó hoa đặt trên bàn, cảm thấy ngày 20/11 năm ấy thật đặc biệt.

Gần hai chục năm trôi qua, tôi đã đi qua nhiều điểm trường, gặp gỡ nhiều thế hệ học trò. Cuộc sống có những đổi thay, điều kiện dạy và học ở vùng cao cũng từng bước được cải thiện. Nhưng có một điều dường như vẫn còn nguyên vẹn: vào những dịp 20/11, giáo viên chúng tôi vẫn nhận được những món quà mộc mạc từ học trò và phụ huynh.

Vẫn là những bó hoa hái trên rừng, những trái bầu, trái bí từ nương rẫy, đôi khi là vài cân khoai, mớ rau. Tất nhiên, chúng tôi hiểu, đằng sau mỗi món quà ấy là tấm lòng của những gia đình còn nhiều khó khăn. Để có được một trái bí, một trái bầu mang đến tặng thầy cô, có khi bố mẹ các em đã phải chăm sóc, vun trồng suốt mấy tháng trên nương. Để có một bó hoa rừng, những đứa trẻ phải đi tìm hái từng bông giữa núi rừng. Với nhiều gia đình, đó có thể là món quà giản dị nhất mà họ có thể dành cho người thầy, người cô của con mình.

Tôi kể câu chuyện của mình không phải để so sánh giáo viên vùng cao với đồng nghiệp ở miền xuôi, càng không có ý cho rằng những món quà vật chất là điều gì đó không nên có trong ngày 20/11. Mỗi vùng miền, mỗi gia đình có điều kiện và cách thể hiện tình cảm khác nhau. Một lời chúc, một bó hoa, một món quà nhỏ hay sự quan tâm chân thành đều đáng được trân trọng. Điều tôi muốn nói chỉ là: trong nghề giáo, có những niềm vui rất giản dị mà nếu biết nâng niu, chúng ta sẽ tìm thấy hạnh phúc ngay giữa những nhọc nhằn thường nhật.

Những ngày gần đây, đọc những bài viết, những bình luận trên mạng xã hội xoay quanh chuyện quà cáp ngày 20/11, tôi không khỏi cảm thấy chạnh lòng. Có những câu chuyện khiến hình ảnh người thầy, người cô bị đặt giữa những hoài nghi, những cách nhìn thiếu thiện cảm.

Tôi tin rằng, không một nhà giáo chân chính nào lại đòi hỏi học sinh hay phụ huynh phải có quà trong ngày 20/11. Người thầy có thể vui khi nhận một bó hoa, một lời chúc, nhưng chắc chắn sẽ vui hơn khi thấy học trò tiến bộ, khi phụ huynh tin tưởng gửi gắm con em mình, khi những cố gắng của mình được ghi nhận bằng sự trưởng thành của các thế hệ học sinh.

Nghề giáo vốn đã có nhiều áp lực. Phía sau một giờ lên lớp là bao nhiêu công việc không tên, từ soạn giáo án, chấm bài, quản lý học sinh đến những trăn trở về từng hoàn cảnh, từng số phận. Với giáo viên vùng cao, những nhọc nhằn ấy đôi khi còn nhân lên bởi khoảng cách địa lý, điều kiện sinh hoạt thiếu thốn và những trở ngại trong việc vận động học sinh đến trường. Bởi vậy, tôi mong rằng mỗi dịp 20/11, chúng ta hãy dành cho nhau nhiều hơn sự cảm thông và những lời động viên chân thành. Đừng để câu chuyện quà cáp làm lu mờ ý nghĩa đẹp đẽ của ngày tri ân nhà giáo.

Tôi vẫn nghĩ, người làm nghề nào cũng cần có những cách riêng để tìm thấy niềm vui và sự hài lòng trong công việc. Với người thầy, niềm vui ấy đôi khi không nằm ở những món quà đắt tiền, mà ở một học trò từng bỏ học nay quay trở lại lớp; một em học sinh nhút nhát ngày nào nay tự tin đứng trước đám đông; một học trò cũ nhiều năm sau trở về trường, gọi hai tiếng "thầy ơi". Và đôi khi, chỉ là một bó hoa rừng, một trái bầu, trái bí được đặt trước cửa phòng vào ngày 20/11.

Nếu ai đó hỏi tôi món quà 20/11 nào khiến mình nhớ nhất, tôi sẽ không ngần ngại kể về những bó hoa rừng và những trái bầu, trái bí của đám học trò năm ấy. Bởi món quà ấy không chỉ được mang đến bằng đôi tay bé nhỏ, mà còn được gửi gắm bằng tất cả sự hồn nhiên, yêu thương và trân trọng của những đứa trẻ vùng cao.

Gần 20 năm đã trôi qua, những bó hoa ngày ấy chắc chắn đã héo khô từ lâu, những trái bầu, trái bí cũng đã được sử dụng hết. Nhưng tình cảm của những đứa học trò năm nào thì vẫn còn nguyên vẹn trong ký ức tôi.

Và tôi nghĩ, đó mới chính là món quà 20/11 quý giá nhất mà một người thầy có thể nhận được.

*Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả