Lãnh đạo các doanh nghiệp, quỹ đầu tư, chuyên gia trao đổi tại Vietnam Fund Awards 2026 (VFA 2026) - Ảnh: chinhphu.vn
Ngành quỹ được định hướng phát triển theo hướng nào?
Chiều ngày 22/9, Chương trình Giải thưởng Quỹ đầu tư chứng khoán Việt Nam năm 2026 - Vietnam Fund Awards 2026 (VFA 2026) diễn ra tại Hà Nội với chủ đề "Ngành quỹ trong kỷ nguyên mới: Khơi thông dòng vốn cho tăng trưởng cao và bền vững".
Sau khi thị trường chứng khoán Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp và bắt đầu gia nhập Bộ chỉ số cổ phiếu toàn cầu FTSE GEIS, ngành quỹ được định hướng mở rộng quy mô, nâng chuẩn quản trị và thu hút dòng vốn dài hạn.
Theo Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) Vũ Thị Chân Phương, dấu mốc nâng hạng mở ra cơ hội mới cho thị trường chứng khoán và ngành quỹ, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn đối với các định chế đầu tư chuyên nghiệp.
"Khi vị thế và mức độ kết nối của thị trường Việt Nam được nâng lên, yêu cầu đối với các định chế đầu tư chuyên nghiệp cũng phải được nâng lên tương ứng", bà Phương nhấn mạnh.
Trong 10 năm qua, tổng tài sản do các công ty quản lý quỹ quản lý tăng bình quân trên 20% mỗi năm. Quỹ mở và quỹ hoán đổi danh mục (ETF) hiện chiếm khoảng 80% tổng giá trị tài sản ròng (NAV), nhờ ưu thế về thanh khoản, tính linh hoạt trong phân bổ danh mục và mức độ minh bạch.
Trong bối cảnh Việt Nam hướng tới tăng trưởng cao, bền vững và đẩy mạnh phát triển hạ tầng, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, kinh tế xanh, ngành quỹ được xác định là một trong những kênh tập hợp nguồn vốn phân tán trong xã hội, tổ chức quản lý chuyên nghiệp và phân bổ vào các lĩnh vực có khả năng tạo giá trị lâu dài.
Theo bà Vũ Thị Chân Phương, thời gian tới, UBCKNN tập trung triển khai 6 định hướng nhằm thúc đẩy ngành quỹ phát triển thực chất, chuyên nghiệp và bền vững.
Thứ nhất, UBCKNN tiếp tục rà soát, hoàn thiện quy định về tổ chức và hoạt động của công ty quản lý quỹ, quỹ đầu tư, đại lý phân phối và các tổ chức cung cấp dịch vụ. Khung pháp lý được hoàn thiện theo hướng mở rộng các loại hình quỹ, sản phẩm đầu tư, đồng thời bảo đảm quản trị rủi ro, an toàn hệ thống và quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư.
Thứ hai, cơ quan quản lý thúc đẩy tái cấu trúc cơ sở nhà đầu tư theo hướng tăng tỷ trọng nhà đầu tư tổ chức và nhà đầu tư chuyên nghiệp. Mục tiêu là hình thành cơ cấu nhà đầu tư cân bằng hơn, có khả năng cung cấp nguồn vốn dài hạn cho thị trường.
Thứ ba, sản phẩm quỹ được phát triển theo hướng đa dạng, gắn với nhu cầu tích lũy của người dân và nhu cầu vốn của nền kinh tế. Các sản phẩm có thể kết nối dòng vốn với hạ tầng, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, tăng trưởng xanh và phát triển bền vững sẽ được nghiên cứu, mở rộng.
Thứ tư, các công ty quản lý quỹ được định hướng nâng cao năng lực quản trị, quản trị rủi ro, phân tích và quản lý danh mục; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, phát triển nhân lực và chuẩn hóa hoạt động theo thông lệ quốc tế. UBCKNN sẽ tăng cường giám sát dựa trên rủi ro, tập trung vào hoạt động định giá tài sản, quản lý thanh khoản, xung đột lợi ích và quản lý tài sản của nhà đầu tư; đồng thời xử lý nghiêm hành vi vi phạm để củng cố kỷ luật thị trường.
Thứ năm, UBCKNN sẽ phối hợp với các sở giao dịch chứng khoán, VSDC, công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ, hiệp hội và cơ quan báo chí đẩy mạnh phổ biến kiến thức về sản phẩm quỹ.
Thứ sáu, ngành quỹ sẽ chủ động hội nhập và thu hút dòng vốn dài hạn từ các định chế tài chính toàn cầu. Theo FTSE Russell, quá trình đưa thị trường Việt Nam vào FTSE GEIS được thực hiện qua 4 đợt, từ tháng 9/2026 đến tháng 9/2027.
Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước: Khi vị thế và mức độ kết nối của thị trường Việt Nam được nâng lên, yêu cầu đối với các định chế đầu tư chuyên nghiệp cũng phải được nâng lên tương ứng - Ảnh: chinhphu.vn
Bên cạnh dòng vốn đầu tư theo chỉ số, Việt Nam hướng tới thu hút thêm dòng vốn chủ động, dài hạn từ các quỹ đầu tư, công ty quản lý tài sản và định chế tài chính quốc tế. UBCKNN sẽ tiếp tục duy trì các tiêu chí nâng hạng, tăng cường đối thoại và tạo thuận lợi để các tổ chức tài chính nước ngoài tham gia sâu hơn vào thị trường Việt Nam.
43 công ty quản lý quỹ, tài sản quản lý khoảng 846.000 tỷ đồng
Theo ông Nguyễn Sơn, Chủ tịch Hội đồng thành viên Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC), để ngành quỹ trở thành một trụ cột của thị trường vốn, nhà đầu tư cần những công cụ tham chiếu khách quan, minh bạch để nhận diện, đánh giá và lựa chọn quỹ đầu tư phù hợp.
Chương trình Xếp hạng Quỹ đầu tư Chứng khoán tại Việt Nam, trên nền tảng dữ liệu, phương pháp luận chuẩn hóa và quy trình đánh giá độc lập, hướng tới thúc đẩy tính minh bạch và nâng cao chuẩn mực của ngành quản lý quỹ.
Đáng chú ý, ông Bùi Văn Huy, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Tư vấn đầu tư và Quản lý tài sản FIDT thẳng thắn nhận định: Một bộ phận lớn khách hàng vẫn chưa biết đến chứng chỉ quỹ hoặc các sản phẩm cấu trúc phức tạp. Vì vậy, quá trình nâng cao hiểu biết tài chính cần được thực hiện trực tiếp, sát với nhu cầu của từng khách hàng.
Lãnh đạo FIDT cũng mong muốn trong 12 - 18 tháng tới có thể hình thành khung pháp lý về ngành quản lý gia sản.
Khung pháp lý này gồm hai phần. Thứ nhất là định nghĩa và khung pháp lý dành cho các hoạt động tư vấn, quản lý gia sản, quản lý tài sản cho khách hàng.
Thứ hai là xây dựng một khung chuẩn cho người làm nghề, trong đó có một chứng chỉ chuẩn về quản lý gia sản. FIDT cho biết đơn vị đã tiếp xúc với chứng chỉ hoạch định tài chính quốc tế (CFP), hướng tới việc đưa một chứng chỉ quốc tế về quản lý gia sản vào Việt Nam.
FIDT cũng đã được lựa chọn làm đơn vị phối hợp để đưa chứng chỉ này về Việt Nam và mong muốn trong thời gian tới, các cơ quan quản lý quan tâm, phối hợp để hình thành chuẩn về năng lực cho người làm nghề.
Lãnh đạo FiinGroup cho biết FTSE Russell ước tính dòng vốn ngoại vào Việt Nam có thể đạt khoảng 6 tỷ USD.
Theo FiinGroup, bài học tại các thị trường quốc tế cho thấy quy mô dòng vốn sau nâng hạng có thể rất lớn, song mức độ gia tăng có sự phân hóa giữa các thị trường. Tài liệu dẫn trường hợp Saudi Arabia với quy mô dòng vốn khoảng 27 - 43 tỷ USD, trong khi Kuwait ở mức khoảng 3 - 6 tỷ USD.
Đối với Việt Nam, FiinGroup xác định dòng vốn quốc tế sau nâng hạng là một trong 3 xu hướng có thể định hình giai đoạn phát triển tiếp theo của ngành quản lý quỹ, bên cạnh đổi mới sản phẩm và số hóa hoạt động phân phối.
Điểm đáng chú ý là dòng vốn quốc tế sau nâng hạng không phải một khối đồng nhất. FiinGroup cho rằng cơ hội đối với các quỹ nội không chỉ nằm ở lượng vốn tăng thêm sau nâng hạng, mà còn ở khả năng tiếp cận các dòng vốn chủ động và vốn tổ chức, từ đó chuyển hóa thành tài sản quản lý bền vững hơn.
Đến cuối tháng 6/2026, Việt Nam có 43 công ty quản lý quỹ và 141 quỹ đầu tư chứng khoán. Tổng tài sản do các quỹ đầu tư quản lý đạt khoảng 93.000 tỷ đồng, tương đương gần 3,6 tỷ USD. Nếu tính cả danh mục ủy thác đầu tư, tổng tài sản do các công ty quản lý quỹ quản lý đạt khoảng 846.000 tỷ đồng, tương đương 32,5 tỷ USD. Ngành quỹ vẫn còn dư địa để thu hút dòng vốn dài hạn, hiện thực hóa mục tiêu tổng tài sản ròng (NAV) đạt 5% GDP vào năm 2030.
Anh Minh
