Theo Bộ Y tế, mức sinh của Việt Nam hiện khoảng 1,93 con/phụ nữ, chưa đạt mức sinh thay thế. Trong khi đó, người Việt ngày càng kết hôn muộn. Tuổi kết hôn lần đầu tăng từ 25,2 tuổi năm 2019 lên 27,3 tuổi năm 2024. Tại TP. HCM, con số này lên tới 30,4 tuổi.
Áp lực tài chính, mong muốn phát triển sự nghiệp và khó khăn trong việc tìm bạn đời được cho là những nguyên nhân khiến nhiều người trẻ trì hoãn hoặc không muốn sinh con. Nếu mức sinh thấp kéo dài, Việt Nam có nguy cơ thiếu lao động và già hóa dân số nhanh hơn.
Trong số 34 tỉnh, thành phố, có 10 địa phương có mức sinh thấp hơn mức sinh cả nước, gồm: TP. Hà Nội, Khánh Hòa, TP. Đồng Nai, An Giang, Đồng Tháp, Vĩnh Long, Cà Mau, TP. Cần Thơ, Tây Ninh và TP. HCM.
Ảnh minh họa (Internet)
Trong bối cảnh này, theo thông tư hướng dẫn một số nội dung thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035 vừa được Bộ Y tế ban hành, 10 tỉnh, thành nằm trong danh sách trên được khuyến khích đẩy mạnh truyền thông, cung cấp kiến thức về chuẩn bị kết hôn, chăm sóc sức khỏe sinh sản và quản lý tài chính gia đình.
Theo chương trình mới, các địa phương sẽ tăng cường truyền thông, tư vấn và vận động nam, nữ kết hôn trước 30 tuổi. Thanh niên cũng được khuyến khích tham gia các lớp học trước hôn nhân để trang bị kiến thức về đời sống vợ chồng, sức khỏe sinh sản, mang thai, chăm sóc và nuôi dạy con, quản lý tài chính gia đình.
Dự kiến mỗi năm, khoảng 20% số xã, phường, đặc khu tổ chức ít nhất một lớp học hoặc chuyên đề dành cho thanh niên chuẩn bị lập gia đình.
Các địa phương cũng cần tổ chức phát động phong trào khuyến khích các cặp vợ chồng, cá nhân sinh đủ 2 con.
Đáng chú ý, theo hướng này, Cục Dân số cho biết, 5 địa phương đã ban hành chính sách khen thưởng, hỗ trợ nhằm khuyến khích sinh đủ 2 con và duy trì mức sinh thay thế.
Cụ thể, TP. HCM hỗ trợ một lần 5 triệu đồng cho phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi; Hải Phòng hỗ trợ 3 triệu đồng; Tây Ninh hỗ trợ 2 triệu đồng; Đồng Nai và Đồng Tháp hỗ trợ 1 triệu đồng.
Một số địa phương còn áp dụng chính sách khen thưởng cho xã, phường đạt và vượt tỉ lệ 60% số cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ sinh đủ 2 con trong 3 năm hoặc 5 năm liên tục. Nơi thưởng cao nhất là Tây Ninh (200-300 triệu đồng), TP. HCM thưởng từ 30-60 triệu đồng, Đồng Tháp từ 30-50 triệu đồng, Đồng Nai từ 20-40 triệu đồng.
Bộ Y tế đặt mục tiêu tăng trung bình 2% tổng tỉ suất sinh trên toàn quốc mỗi năm, tức cứ 100 phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ sẽ sinh thêm gần 4 em bé, để tới năm 2030 sẽ đưa mức sinh về mức sinh thay thế (2,1 con/phụ nữ).
Minh Đức (Theo Lao Động, VietNamNet)
