Thời gian tổ chức kỳ họp sớm hơn 3 tháng
Chiều 3/4, tại họp báo về dự kiến chương trình Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khoá XVI, trả lời câu hỏi của PV Đời sống và Pháp luật/Người Đưa Tin về những điểm mới, khác biệt của Kỳ họp này so với kỳ họp đầu tiên của các khóa trước là gì?
Ông Nguyễn Văn Hiển - Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội cho biết, cùng với sự phát triển của đất nước, cách thức tổ chức và nội dung của Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khoá XVI ngày càng được hoàn thiện theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp, dân chủ và công khai hơn.
Theo ông Nguyễn Văn Hiển, Kỳ họp lần này có một số điểm mới đáng chú ý về bối cảnh, thời gian, nội dung và phương thức tổ chức.

Ông Nguyễn Văn Hiển - Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội thông tin về những điểm mới của Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khoá XVI (Ảnh: Như Ý).
Về bối cảnh, Kỳ họp được tổ chức ngay sau khi kết thúc Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XVI của Đảng và diễn ra trong giai đoạn đất nước bước vào một chặng đường phát triển mới.
Về thời gian tổ chức, Kỳ họp thứ Nhất của Quốc hội khóa XVI diễn ra sớm hơn so với thông lệ các khóa gần đây.
Ông Hiển cho hay, trước đây, các khóa XII, XIII, XIV và XV thường tổ chức bầu cử vào tháng 5 và kỳ họp thứ nhất được tiến hành vào tháng 7, tạo ra khoảng cách khá dài giữa thời điểm bầu cử và khi Quốc hội bắt đầu hoạt động.
Lần này, sau khi bầu cử được tổ chức vào tháng 3 và hoàn tất vào ngày 15/3, Kỳ họp thứ Nhất dự kiến khai mạc vào ngày 6/4.
Như vậy, thời gian tổ chức kỳ họp đã được rút ngắn khoảng 3 tháng so với trước đây, nhằm bảo đảm bộ máy Nhà nước sớm được kiện toàn và vận hành ổn định, liên tục.
Một điểm mới quan trọng của Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI là nội dung chương trình được mở rộng, không chỉ tập trung vào công tác tổ chức bộ máy và nhân sự như thông lệ trước đây.
Theo ông Nguyễn Văn Hiển, tại các kỳ họp thứ nhất của những khóa trước, Quốc hội chủ yếu tiến hành kiện toàn tổ chức bộ máy, công tác nhân sự. Các nội dung chuyên môn về lập pháp, giám sát tối cao và quyết định các vấn đề quan trọng thường được triển khai từ kỳ họp thứ hai.
Tuy nhiên, tại kỳ họp đầu tiên của nhiệm kỳ này, cùng với việc ổn định tổ chức và nhân sự, Quốc hội khóa XVI sẽ bắt tay ngay vào thực hiện đầy đủ các chức năng theo quy định của Hiến pháp và pháp luật.
Cụ thể, về công tác lập pháp, Quốc hội dự kiến xem xét, thông qua 8 dự án luật và 1 nghị quyết quy phạm pháp luật. Bên cạnh đó, Quốc hội cũng sẽ quyết định nhiều nội dung quan trọng liên quan đến định hướng phát triển kinh tế - xã hội, tài chính - ngân sách quốc gia trong 5 năm tới, cùng một số chủ trương lớn khác theo báo cáo của Chính phủ.
Về hoạt động giám sát, Quốc hội cũng sẽ xem xét và quyết định chương trình giám sát của Quốc hội trong năm 2027.
Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin
Bên cạnh nội dung chương trình, phương thức tổ chức kỳ họp cũng tiếp tục được đổi mới theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp.
Ông Hiển thông tin, Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI dự kiến được tổ chức theo hình thức 2 đợt, tương tự một số kỳ họp gần đây.
Đợt 1 tập trung tiến hành thảo luận, sau đó dành thời gian để các cơ quan của Quốc hội và các đơn vị tham mưu hoàn thiện hồ sơ, tài liệu trước khi Quốc hội tiến hành biểu quyết, thông qua tại đợt 2.

Tổng thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh chủ trì họp báo (Ảnh: Như Ý).
Cùng với đó, công tác tổ chức và chuẩn bị kỳ họp được Văn phòng Quốc hội triển khai kỹ lưỡng, đồng thời tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong toàn bộ quá trình tổ chức.
Hiện nay, hầu hết các khâu trong hoạt động của Quốc hội đã được số hóa. Quốc hội duy trì mô hình "kỳ họp không giấy", trong đó các tài liệu, văn kiện được cung cấp cho đại biểu thông qua ứng dụng chuyên dụng của Quốc hội, góp phần nâng cao hiệu quả làm việc và tính chuyên nghiệp trong hoạt động nghị trường.
Ông Hiển cho hay, việc chuẩn bị kỹ lưỡng cả về nội dung lẫn điều kiện tổ chức nhằm bảo đảm Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI diễn ra thuận lợi, đáp ứng yêu cầu đổi mới hoạt động của Quốc hội trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.
Quốc hội sẽ dành 2,5 ngày làm công tác nhân sự
Liên quan công tác tổ chức, nhân sự, ông Nguyễn Văn Hiển nhấn mạnh đây nội dung trọng tâm của Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI và Quốc hội sẽ dành khoảng 2,5 ngày làm việc để xem xét, quyết định.
Theo đó, Quốc hội sẽ xem xét, quyết định số thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội; bầu Chủ tịch Quốc hội, Phó Chủ tịch Quốc hội, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội; bầu Chủ tịch Hội đồng Dân tộc, Chủ nhiệm Ủy ban của Quốc hội, Tổng Kiểm toán nhà nước, Tổng Thư ký Quốc hội – Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội.
Quốc hội tiến hành bầu Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ, Phó Chủ tịch nước, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao.
Quốc hội sẽ quyết định cơ cấu số lượng thành viên Chính phủ; phê chuẩn đề nghị bổ nhiệm Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao; phê chuẩn việc bổ nhiệm Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng và các thành viên khác của Chính phủ; phê chuẩn danh sách Phó Chủ tịch và các Ủy viên Hội đồng Quốc phòng và An ninh.
Ngay sau khi được Quốc hội bầu, Chủ tịch Quốc hội, Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao sẽ làm Lễ tuyên thệ trước Quốc hội.