Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 1/5 đã gửi thư chính thức tới Quốc hội Mỹ, tuyên bố rằng các hoạt động thù địch với Iran đã "kết thúc".
Thông báo này được đưa ra đúng vào thời điểm đánh dấu 60 ngày kể từ khi ông Trump thông báo với các nhà lập pháp về chiến dịch quân sự "Operation Epic Fury" bắt đầu vào ngày 28/2.
Trong thư gửi Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson và Chủ tịch tạm quyền Thượng viện Chuck Grassley, Tổng thống Trump nhấn mạnh: "Không có trao đổi hỏa lực nào giữa lực lượng Mỹ và Iran kể từ ngày 7/4/2026".
Tổng thống Mỹ cho biết đã ra lệnh ngừng bắn kéo dài 2 tuần từ ngày đó và sau đó gia hạn vô thời hạn. Do đó, "các hành động thù địch bắt đầu từ ngày 28/2/2026 đã chấm dứt".
Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: Axios
Tuyên bố này nhằm mục đích chính là tránh phải tuân thủ nghiêm ngặt Nghị quyết chung về quyền lực chiến tranh của Quốc hội và Tổng thống (WPA) năm 1973, theo đó Tổng thống phải rút quân hoặc xin Quốc hội ủy quyền tiếp tục sau 60 ngày (có thể gia hạn 30 ngày để rút quân).
Nhà Trắng lập luận rằng lệnh ngừng bắn đã "dừng đồng hồ" 60 ngày. Bộ trưởng Quốc phòng/Chiến tranh Pete Hegseth cũng đã bảo vệ quan điểm này trước Thượng viện Mỹ một ngày trước đó.
Tuy nhiên, lập luận của Tổng thống Trump vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ phe Dân chủ và những rạn nứt trong sự ủng hộ gần như tuyệt đối của Đảng Cộng hòa dành cho vị Tổng thống cũng đã xuất hiện.
Thượng nghị sĩ Susan Collins ngày 30/4 trở thành nghị sĩ Cộng hòa đầu tiên thay đổi lập trường, cho rằng hạn chót là "yêu cầu bắt buộc chứ không phải gợi ý".
Mặc dù trước đây ông Trump từng tuyên bố rằng cuộc chiến sẽ kết thúc "rất sớm", nhưng bức thư của ông đã cho thấy rõ ràng rằng thực tế chiến dịch vẫn đang tiếp diễn dưới hình thức khác.
"Bất chấp thành công của các chiến dịch của Mỹ chống lại chế độ Iran và những nỗ lực liên tục nhằm đảm bảo một nền hòa bình lâu dài, mối đe dọa do Iran gây ra đối với Mỹ và các lực lượng vũ trang của chúng ta vẫn còn đáng kể", ông Trump tuyên bố trong bức thư.
Đồng thời, nhà lãnh đạo Mỹ cho biết thêm rằng Lầu Năm Góc sẽ tiếp tục "cập nhật tư thế lực lượng" trên khắp khu vực "khi cần thiết và phù hợp, để đối phó với các mối đe dọa từ Iran và các lực lượng ủy nhiệm của Iran".
Theo Politico, Mỹ vẫn duy trì phong tỏa quân sự các cảng Iran, giữ khoảng 50.000 quân ở khu vực Trung Đông, và lực lượng vẫn trong tình trạng sẵn sàng chiến đấu nếu đàm phán thất bại.
Tổng thống Trump cho biết ông đã đưa ra "đề xuất cuối cùng" cho Iran nhưng không hài lòng vì chính quyền Tehran "rối loạn" và "chưa đạt được thỏa thuận". Eo biển Hormuz vẫn bị đóng, khiến giá năng lượng thế giới tăng cao.
Trong các phát biểu trước khi rời Nhà Trắng ở Washington đi Florida, ông Trump khẳng định không cần xin quốc hội phê chuẩn vì "chưa Tổng thống nào làm vậy trước đây" và cho rằng WPA "hoàn toàn vi hiến". Ông cũng chỉ trích những nghị sĩ yêu cầu ủy quyền là "không yêu nước".
Minh Đức (Theo Politico, The Guardian)
