Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đang tích cực tìm kiếm sự ủng hộ từ các đồng minh châu Âu sau khi tuyên bố Kiev sẽ tiếp tục các cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu Nga – bất chấp yêu cầu từ Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Quan hệ giữa Kiev và Washington đã trở nên căng thẳng kể từ tuần trước, khi ông Trump nới lỏng các biện pháp trừng phạt đối với Nga để đổi lấy việc Moscow cung cấp một lượng lớn dầu diesel ra thị trường toàn cầu.
Rạn nứt càng gia tăng khi một hệ thống vệ tinh quan trọng do Mỹ cung cấp gặp sự cố, gây cản trở khả năng của quân đội Ukraine trong việc đối phó với các đợt oanh tạc dữ dội từ phía Nga.
Trong bối cảnh mâu thuẫn mới với ông Trump, ông Zelensky ngày 15/10 đã gặp Tổng thư ký NATO Mark Rutte tại Brussels, đồng thời tiến hành một loạt cuộc họp song phương với các nhà lãnh đạo châu Âu trước khi tham dự Hội nghị Thượng đỉnh EU vào ngày 16/10.
"Tất cả chúng ta ở châu Âu đều mong muốn cuộc chiến này kết thúc. Để đạt được điều đó, cần có những tín hiệu mạnh mẽ – gia tăng áp lực thực chất lên Nga và tăng cường hỗ trợ quốc phòng cho Ukraine", ông Zelensky viết trên mạng xã hội.
"Việc cùng nhau hành động để bảo vệ mạng sống con người vào lúc này là vô cùng quan trọng", nhà lãnh đạo Ukraine nhấn mạnh.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và Tổng thư ký NATO Mark Rutte trong một cuộc gặp bên lề Hội nghị Thượng đỉnh EU tại Brussels, ngày 15/10/2026. Ảnh: Ukrinform
Các nhà lãnh đạo châu Âu phần lớn đã bày tỏ sự ủng hộ đối với ông Zelensky, trong nỗ lực vượt qua "cơn bão" mới nhất trong mối quan hệ đầy biến động giữa ông Trump và Kiev.
Sau cuộc gặp với ông Zelensky ngày 15/10, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron khẳng định việc Ukraine nhận được "mọi phương tiện cần thiết để tự bảo vệ mình" là điều cực kỳ quan trọng.
Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk đăng tải thông điệp: "Tôi xin khẳng định với các bạn, những người bạn Ukraine thân mến và Tổng thống Zelensky: Các bạn không đơn độc".
Mỹ cân nhắc động thái mới với “hạm đội bóng tối” nhưng không liên quan đến NgaĐỌC NGAYÔng Zelensky đã trải qua một mối quan hệ đầy thăng trầm với ông Trump kể từ khi nhà lãnh đạo này trở lại nắm quyền vào năm ngoái.
Trong một động thái có nguy cơ khiến ông Trump càng thêm tức giận, ông Zelensky chia sẻ với tờ Financial Times rằng Ukraine "đã xong" với lệnh ngừng bắn năng lượng, và theo đó sẽ không còn kiềm chế việc nhắm mục tiêu vào các nhà máy lọc dầu Nga.
"Rào cản (về việc tấn công các nhà máy lọc dầu) đã được dỡ bỏ. Chúng tôi đã xong. Sự kiên nhẫn đã cạn kiệt", ông Zelensky nói trong cuộc phỏng vấn với báo Anh được công bố vào ngày 15/10.
Ông cho rằng Moscow đã phớt lờ một cách công khai thỏa thuận ngừng tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng – một thỏa thuận vốn được chính ông Trump công bố trước đó.
"Hiện tại, họ đang lợi dụng các vấn đề liên quan đến hoạt động của hệ thống Starlink để gây ra sự tàn phá tối đa đối với mọi cơ sở hạ tầng duy trì cuộc sống thường nhật", ông Zelensky viết trên mạng xã hội.
Ngay trong ngày 15/10, Ukraine đã tấn công một nhà máy lọc dầu tại vùng Ryazan, phía Đông Nam thủ đô Moscow của Nga.
Nhà máy này thuộc sở hữu của tập đoàn dầu khí nhà nước Nga Rosneft, chiếm gần 5% tổng công suất lọc dầu của gã khổng lồ Á-Âu và đóng vai trò cung cấp nhiên liệu cho thủ đô Moscow.
Thống đốc khu vực, ông Pavel Malkov, cho biết trên ứng dụng Telegram rằng một cuộc tấn công quy mô lớn bằng máy bay không người lái (UAV/drone) của Ukraine đã gây ra hỏa hoạn tại nhà máy này.
Tổng thống Nga Vladimir Putin đã hạ thấp tác động từ các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu Nga, cho rằng chúng "không gây ra hậu quả gì đặc biệt nghiêm trọng".
Trong khi đó, Điện Kremlin cáo buộc Ukraine phá hoại các nỗ lực hòa bình của Mỹ bằng cách tiếp tục các cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu Nga.
"Điều này gây ra xung đột nghiêm trọng với các nỗ lực hòa bình từ phía Mỹ và các nhà đàm phán Mỹ – những người đang tích cực thúc đẩy tiến trình hòa bình", người phát ngôn Điện Kremlin, Dmitry Peskov phát biểu với các phóng viên.
Trong những ngày gần đây, một vấn đề khác gây bức xúc tại Ukraine là hạn chế đối với hệ thống vệ tinh Starshield – phiên bản quân sự của Starlink – mà quân đội Ukraine dựa vào để phát hiện các cuộc tấn công của Nga và điều phối phản ứng.
Các quan chức quốc phòng Ukraine xác nhận Mỹ đã đe dọa rút chia sẻ tình báo nếu Ukraine tiếp tục tấn công tầm xa vào các nhà máy lọc dầu Nga.
Tỷ phú Elon Musk khẳng định công ty SpaceX của ông không liên quan đến bất kỳ sự gián đoạn nào đối với hệ thống Starshield, cho biết rằng hệ thống này thuộc sở hữu và kiểm soát của chính phủ Mỹ.
"Mọi giới hạn về tốc độ hay cách thức sử dụng đều do quân đội Mỹ và cuối cùng là Tổng thống Mỹ (POTUS) quyết định", ông chủ SpaceX cho biết.
Ông Zelensky thì tin rằng sự thay đổi khả năng của hệ thống này thực chất là một quyết định mang tính chính sách.
"Đó không phải là vấn đề kỹ thuật, mà là vấn đề ý chí", Tổng thống Ukraine chia sẻ với Financial Times.
Minh Đức (Theo France24, Internazionale)
