Quang cảnh hội thảo. Ảnh: BTC
Hội thảo thu hút sự tham gia của đông đảo nhà quản lý, nhà khoa học, chuyên gia, giảng viên và nghệ sĩ trong nước, quốc tế. Đây là diễn đàn trao đổi về những yêu cầu mới đối với giáo dục nghệ thuật, từ đổi mới chương trình, phương pháp giảng dạy, ứng dụng công nghệ số, AI đến bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống trong bối cảnh chuyển đổi số.
Chủ đề hội thảo bám sát tinh thần các nghị quyết của Bộ Chính trị, gồm Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo; Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam.
Phát biểu khai mạc, PGS.TS Đào Đăng Phượng, Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương cho rằng, yêu cầu đổi mới giáo dục nghệ thuật cần được nhìn trong mối liên hệ với các định hướng lớn về khoa học, công nghệ, giáo dục và văn hóa.
Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo; Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam cùng đặt ra yêu cầu đổi mới đào tạo trên nền tảng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, đồng thời giữ gìn, phát huy hệ giá trị văn hóa và chuẩn mực con người Việt Nam.
Theo PGS.TS Đào Đăng Phượng, với các ngành nghệ thuật, tác động của công nghệ số đang đến rất gần. Các công cụ AI tạo sinh có thể tạo hình ảnh, phối khí, viết lời trong thời gian ngắn. Không ít sinh viên đã sử dụng những công cụ này trong bài tập, đồ án trước khi nhà trường kịp hoàn thiện quy định quản lý.
Trong khi đó, học liệu, bài luyện tập, sản phẩm thực hành và đồ án tốt nghiệp ngày càng được lưu trữ dưới dạng số. Điều này đặt ra những câu hỏi mới về đánh giá năng lực người học, xác định mức độ sáng tạo của cá nhân khi có AI tham gia, cũng như quyền tác giả và sở hữu trí tuệ. Giáo dục nghệ thuật không chỉ cần trang bị cho người học kỹ năng sử dụng công nghệ mà còn phải xác lập những nguyên tắc để công nghệ trở thành công cụ hỗ trợ sáng tạo, không làm lu mờ vai trò của con người.
Bên cạnh đó, PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương cho rằng, cần xây dựng những thế hệ trẻ biết sử dụng công nghệ nhưng không để công nghệ chi phối đời sống tinh thần; biết hội nhập với thế giới nhưng không đánh mất cội nguồn, đồng thời có năng lực chuyên môn và biết rung động trước cái đẹp.
Theo PGS.TS Bùi Hoài Sơn, giáo dục nghệ thuật không nên bị xem là nội dung bổ trợ trong chương trình giáo dục mà cần được nhìn nhận như một con đường thiết yếu hướng tới sự phát triển toàn diện của con người Việt Nam.
Trong kỷ nguyên số, một làn điệu truyền thống có thể đến gần hơn với giới trẻ qua điện thoại thông minh; một lớp học ở vùng sâu, vùng xa có thể tiếp cận nguồn học liệu nghệ thuật phong phú.
Tuy nhiên, mỗi ngày, trẻ em cũng tiếp xúc với vô số hình ảnh, âm thanh và những hệ giá trị khác nhau. Nếu thiếu nền tảng cảm thụ thẩm mỹ, các em có thể bị thu hút bởi những gì ồn ào, giật gân thay vì nhận ra vẻ đẹp đích thực. Nếu thiếu gốc rễ văn hóa, các em có thể dần xa rời bản sắc của chính mình.
PGS.TS Bùi Hoài Sơn nhấn mạnh, điều quan trọng không chỉ là đưa công nghệ vào lớp học nghệ thuật mà còn phải đưa các giá trị nhân văn vào cách thức sử dụng công nghệ. AI có thể mở rộng phương thức biểu đạt, hỗ trợ quá trình sáng tạo nhưng không thể thay thế những rung động của con người hay vai trò của người thầy trong việc truyền trao tình yêu quê hương, đất nước và văn hóa dân tộc.
PGS.TS Bùi Hoài Sơn đề xuất cần thay đổi nhận thức và tăng cường đầu tư cho giáo dục nghệ thuật; xây dựng hệ sinh thái kết nối nhà trường với bảo tàng, nhà hát, không gian sáng tạo, nghệ sĩ, nghệ nhân, doanh nghiệp văn hóa và doanh nghiệp công nghệ; đặt đội ngũ giáo viên vào vị trí trung tâm của đổi mới; đồng thời đẩy mạnh hội nhập quốc tế trên nền tảng giữ gìn bản sắc dân tộc.
MT
