Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc, Trưởng Ban Chỉ đạo Nhà nước các chương trình, công trình, dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành năng lượng chủ trì cuộc họp nghe báo cáo về tình hình triển khai và giải pháp thực hiện Điều chỉnh Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia thời kỳ 2021-2030 - Ảnh: VGP/Phương Nguyên
Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nhấn mạnh, để đáp ứng yêu cầu tăng trưởng kinh tế 2 con số, tăng trưởng nguồn điện là yêu cầu bắt buộc, nhất là khi nhu cầu sử dụng điện cho phát triển khoa học, công nghệ, các trung tâm dữ liệu ngày càng lớn và đòi hỏi nguồn điện sạch. Thời gian qua, một số dự án năng lượng, điện trọng điểm triển khai chậm tiến độ; có dự án chưa thực hiện đúng kế hoạch và định hướng của Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, dẫn đến nguy cơ không đáp ứng tiến độ đề ra.
Vì vậy, tại cuộc họp, lãnh đạo các bộ, ngành, tập đoàn, tổng công ty cần tập trung rà soát tình hình triển khai, tiến độ các công trình, dự án năng lượng, điện trọng điểm, làm rõ những khó khăn, vướng mắc, đề xuất các giải pháp đẩy nhanh tiến độ các công trình, dự án trọng điểm, trong đó xác định rõ nhiệm vụ, trách nhiệm thuộc thẩm quyền của các bộ, ngành, địa phương và Chính phủ, "không để các công trình, dự án trọng điểm ngành năng lượng tiếp tục chậm tiến độ".
Phó Thủ tướng Thường trực cũng đề nghị lãnh đạo các bộ, ngành, tập đoàn, tổng công ty đóng góp ý kiến đối với việc rà soát, cập nhật, điều chỉnh Quy hoạch điện VIII, đáp ứng yêu cầu tăng trưởng trong giai đoạn tới.
Nhiều dự án lớn chậm tiến độ, tiềm ẩn rủi ro nguồn cung điện
Báo cáo tại cuộc họp, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng nhấn mạnh, an ninh năng lượng không chỉ là bảo đảm đủ nguồn cung điện mà còn phải duy trì vận hành hệ thống an toàn, liên tục trong các tình huống cực đoan; đồng thời giá năng lượng phải phù hợp với khả năng chi trả của người dân và doanh nghiệp, không gây tác động bất lợi đến ổn định kinh tế vĩ mô.
Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng báo cáo tại cuộc họp - Ảnh: VGP/Phương Nguyên
Ngay sau khi Điều chỉnh Quy hoạch điện VIII được phê duyệt, Chính phủ và Bộ Công Thương đã có nhiều chỉ đạo điều hành, đôn đốc tiến độ các dự án nguồn, lưới điện trọng điểm; triển khai các giải pháp, nhiệm vụ bảo đảm cung cấp điện trong thời gian cao điểm năm 2026 và giai đoạn 2027-2030.
Bên cạnh những kết quả đã đạt được, báo cáo của Bộ Công Thương cho thấy, nhiều dự án nguồn điện, lưới điện không theo kịp tiến độ đưa vào vận hành trong giai đoạn từ nay đến năm 2030 theo quy hoạch, ảnh hưởng rất lớn đến khả năng cung ứng điện, an ninh năng lượng quốc gia trong giai đoạn tới.
Trước thực trạng trên, Bộ Công Thương kiến nghị khẩn trương rà soát, cập nhật và điều chỉnh Quy hoạch điện VIII nhằm bảo đảm tính khả thi, lập danh mục các dự án điện cấp bách để triển khai ngay, đặc biệt là các dự án nguồn điện nền tại các trung tâm phụ tải lớn; nâng cao hiệu quả phối hợp vận hành hệ thống liên hồ chứa thủy lợi – thủy điện.
Bên cạnh đó, Bộ Công Thương đề xuất xây dựng khung giá phát điện hợp lý; khuyến khích phát triển năng lượng tái tạo kết hợp hệ thống pin lưu trữ (BESS); triển khai các chương trình quản lý nhu cầu điện, sử dụng năng lượng, điện tiết kiệm và hiệu quả; nghiên cứu cơ chế, chính sách đột phá cho điện gió ngoài khơi và các trung tâm công nghiệp, năng lượng quốc gia ven biển; nghiên cứu phát triển nhiệt điện than có công nghệ hiện đại, hiệu suất cao và lộ trình lắp đặt hệ thống thu giữ carbon (CCS); thúc đẩy các công trình nguồn điện có thời gian triển khai nhanh…
Phải có giải pháp quyết liệt ngay
Tại cuộc họp, lãnh đạo các Bộ Tài chính, Tư pháp, Nông nghiệp và Môi trường, Khoa học và Công nghệ, Văn phòng Chính phủ và các cơ quan liên quan thống nhất đánh giá điện là đầu vào đặc biệt quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm an sinh xã hội, do đó, phải bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng quốc gia.
Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Bích Ngọc báo cáo tại cuộc họp - Ảnh: VGP/Phương Nguyên
Qua rà soát tình hình triển khai các dự án điện quy mô lớn, cấp bách và Quy hoạch điện VIII, các ý kiến cho rằng nếu không có giải pháp quyết liệt ngay từ bây giờ thì nguy cơ thiếu điện là rất lớn; cần nghiên cứu bổ sung chế tài để tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý các chủ đầu tư và địa phương không thực hiện dự án điện đúng tiến độ, kế hoạch đã được phê duyệt; nâng cao hiệu quả công tác điều độ, vận hành hệ thống điện, bảo đảm sử dụng tiết kiệm, hiệu quả các nguồn điện.
Về đề xuất rà soát, cập nhật, điều chỉnh Quy hoạch điện VIII, các ý kiến đề nghị Bộ Công Thương làm rõ sự cần thiết, cơ sở, nguyên tắc và cách tiếp cận điều chỉnh; xác định rõ những yếu tố mới phát sinh làm căn cứ điều chỉnh, đồng thời bảo đảm danh mục dự án được cập nhật theo điều kiện thực tế và gắn với cơ chế xử lý trách nhiệm đối với các trường hợp chậm triển khai.
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp báo cáo - Ảnh: VGP/Phương Nguyên
Đối với các cơ chế đặc thù dành cho các công trình, dự án điện trọng điểm, cần làm rõ vướng mắc phát sinh từ quy định nào, thuộc nhóm dự án nào, ở khâu nào của quy trình đầu tư và mức độ ảnh hưởng để đề xuất giải pháp phù hợp, bảo đảm tính khả thi và hiệu quả trong thực tiễn.
Không để thiếu điện trong bất kỳ hoàn cảnh nào
Ghi nhận sự chủ động của Bộ Công Thương, các tập đoàn, tổng công ty đã chủ động đề xuất các giải pháp phòng, chống thiếu điện, Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh việc đảm bảo an ninh năng lượng, cung ứng đủ điện là điều kiện tiên quyết để thực hiện mục tiêu tăng trưởng cao, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, phát triển công nghiệp công nghệ cao theo đúng tinh thần Nghị quyết 70-NQ/TW của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 và Kết luận số 18-KL/TW về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tài chính quốc gia và vay, trả nợ công, đầu tư công trung hạn 5 năm 2026 - 2030 gắn với thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng "2 con số". "Đây là nhiệm vụ hết sức đặc biệt, quan trọng, mang tính chiến lược, cấp bách, lâu dài đối với sự phát triển của đất nước", Phó Thủ tướng Thường trực nói.
Phó Thủ tướng Thường trực đề nghị, thời gian tới, Bộ Công Thương phải thúc đẩy tiến độ triển khai các chương trình, các công trình, dự án điện quan trọng quốc gia, trọng điểm của ngành năng lượng - Ảnh: VGP/Phương Nguyên
Phó Thủ tướng Thường trực đánh giá cao nỗ lực của Bộ Công Thương, đã phối hợp với các bộ, ngành, tập đoàn, tổng công ty triển khai các nhiệm vụ được giao và chủ động phối hợp giải quyết các khó khăn, vướng mắc, thúc đẩy triển khai các dự án nguồn điện, lưới điện trong thời gian vừa qua.
Tuy nhiên, Phó Thủ tướng Thường trực cho rằng phải thẳng thắn nhìn nhận những tồn tại, hạn chế, bất cập trong việc triển khai thực hiện Quy hoạch điện VIII như: Nhiều dự án trọng điểm chậm tiến độ kéo dài, công tác giải phóng mặt bằng còn vướng mắc, thủ tục đầu tư còn rườm rà, sự phối hợp giữa các bộ, ngành, địa phương chưa chặt chẽ, tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm vẫn xảy ra.
Nhấn mạnh yêu cầu không để thiếu điện trong bất kỳ hoàn cảnh nào, Phó Thủ tướng Thường trực đề nghị, thời gian tới, Bộ Công Thương phải thúc đẩy tiến độ triển khai các chương trình, các công trình, dự án điện quan trọng quốc gia, trọng điểm của ngành năng lượng. Tiếp tục phát huy vai trò đầu mối, chủ động trong việc tổng hợp tình hình, kịp thời báo cáo tham mưu cho Trưởng Ban Chỉ đạo trong việc chỉ đạo, điều hòa, phối hợp xử lý các vấn đề phát sinh liên ngành, liên địa phương, tăng cường phối hợp với các địa phương kiểm tra tình hình thực tế tại các công trường, kịp thời báo cáo Ban Chỉ đạo tháo gỡ những khó khăn vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai thực hiện các dự án. Đặc biệt là các dự án thuộc danh mục các chương trình, công trình, dự án trọng điểm quốc gia của ngành năng lượng ban hành theo Quyết định số 2634/QĐ-TTg ngày 2/12/2025 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Danh mục các công trình, dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành năng lượng.
Tổng Giám đốc EVN Nguyễn Anh Tuấn báo cáo - Ảnh: VGP/Phương Nguyên
Bộ Công Thương tiếp tục chỉ đạo các địa phương triển khai lựa chọn nhà đầu tư các dự án nguồn điện và lưới điện truyền tải trong kế hoạch thực hiện Quy hoạch điện VIII điều chỉnh. Thúc đẩy các nhà đầu tư hoàn thành theo đúng tiến độ phê duyệt, đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia. Tăng cường theo dõi, đôn đốc tình hình thực hiện các kết luận, chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, các Phó Thủ tướng Chính phủ liên quan đến công trình, dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm của ngành năng lượng. Chịu trách nhiệm toàn diện trước Thủ tướng về việc chậm triển khai các giải pháp làm ảnh hưởng đến an ninh năng lượng, đảm bảo cung cấp đủ điện cho phát triển kinh tế - xã hội.
Bộ Công Thương phối hợp với các địa phương thường xuyên đôn đốc các chủ đầu tư khẩn trương hoàn thành thủ tục để khởi công, đẩy nhanh tiến độ các công trình, dự án điện, cam kết thời gian vận hành cụ thể, phấn đấu hoàn thành đưa vào vận hành sớm hơn từ 1-2 năm so với kế hoạch cụ thể nêu trong Chỉ thị số 01/CT-TTg ngày 3/2/2025 của Thủ tướng Chính phủ.
"Chúng ta không được để chậm, nếu cần thì phải có cơ chế đặc thù, đơn giản hóa thủ tục hành chính để triển khai sớm, nhanh, vượt tiến độ các dự án năng lượng, đặc biệt là các dự án trọng điểm", Phó Thủ tướng Thường trực nói.
Kiên quyết xử lý các dự án không đảm bảo tiến độ theo quy hoạch
Về rà soát, cập nhật, điều chỉnh Quy hoạch điện VIII, Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu Bộ Công Thương phối hợp với các bộ, ngành, các địa phương khẩn trương rà soát các nguồn điện trong quy hoạch phát triển điện lực quốc gia theo hướng đưa ra khỏi danh mục các dự án không thể hoàn thành trong giai đoạn 2026-2030 để điều chỉnh, bổ sung các nguồn điện thay thế khác khả thi, phù hợp với thực tế, nhất là nguồn điện nền. Trong đó tính đến việc phát triển nhiệt điện than có quy mô hợp lý kèm theo lộ trình thu hồi, xử lý khí thải theo đúng chủ trương tại Kết luận số 18-KL/TW. Trường hợp cần thiết thì thực hiện cơ chế khẩn cấp theo Luật Điện lực năm 2024.
Phó Thủ tướng cũng cho ý kiến chỉ đạo về cơ chế đặc thù cho dự án đầu tư lưới điện, ưu tiên các tuyến truyền tải điện để giải tỏa công suất và nhập khẩu điện - Ảnh: VGP/Phương Nguyên
Kiên quyết xử lý đối với các chủ đầu tư dự án điện không đảm bảo tiến độ theo cam kết, theo quy hoạch; quy định rõ trách nhiệm cụ thể của các bộ, cơ quan, địa phương liên quan tới việc thúc đẩy triển khai các dự án. Trong đó, Bộ Công Thương chịu trách nhiệm cuối cùng trước Thủ tướng Chính phủ về thực hiện quy hoạch phát triển điện lực quốc gia để đáp ứng yêu cầu tăng trưởng kinh tế - xã hội.
Bộ Công Thương rà soát, cập nhật lại toàn bộ kịch bản cung - cầu điện quốc gia, đặc biệt là giai đoạn 2026-2030, trên cơ sở tiến độ thực tế các dự án nguồn điện; xây dựng kịch bản điều hành tình huống thiếu điện, đảm bảo cung cấp điện an toàn liên tục, thiết lập cơ chế định kỳ để phục vụ điều hành linh hoạt; giao rõ đầu mối chịu trách nhiệm tổng hợp, cảnh báo sớm nguy cơ thiếu điện.
Đôn đốc UBND các tỉnh/thành phố có giải pháp kiên quyết xử lý đối với chủ đầu tư các dự án không đảm bảo tiến độ theo quy hoạch, không để ảnh hưởng đến bảo đảm cung ứng nguồn điện.
Tập trung tháo gỡ và thúc đẩy các dự án nguồn điện áp dụng cơ chế thực hiện trong tình trạng khẩn cấp theo Luật Điện lực năm 2024 về xác định danh mục dự án nguồn và lưới điện cấp bách; tháo gỡ ngay khó khăn liên quan đến các dự án điện khí LNG, xử lý dứt điểm các dự án trọng điểm.
Phó Thủ tướng cũng cho ý kiến chỉ đạo về cơ chế đặc thù cho dự án đầu tư lưới điện, ưu tiên các tuyến truyền tải điện để giải tỏa công suất và nhập khẩu điện; nghiên cứu cơ chế, chính sách phát triển hệ thống pin lưu trữ điện (BESS); áp dụng quy trình rút gọn đối với việc rà soát, cập nhật, điều chỉnh Quy hoạch Điện VIII; ban hành danh mục các dự án, công trình điện khẩn cấp…
Phương Nguyên
